yumurtaliklarin tembel olmasi hamilelige mahzur midir psXZ6lMb
Sağlık

Yumurtalıkların Tembel Olması Hamileliğe Mahzur Midir?

Toplumsal rol ve isteklerde değişme, evliliğin ve doğumun geç yaşlara ertelenmesi, doğum denetimi sistemlerinin yaygın kullanımı, yasal tahliye hakkı, ekonomik telaşlar, cinsel yolla bulaşan hastalıklara maruz kalma riskinde artma ve sperm sayılarında azalma ile birlikte bilhassa kentsel bölümlerde olmak üzere toplumumuzda doğum suratları giderek azalmaktadır.

Doğum suratı bir toplumda 1 yılda meydana gelen canlı doğum sayısının, birebir toplumun yıl ortası nüfusa oranının 1000 ile çarpılması ile hesaplanır. 1963 yılında Türkiye genelinde toplam doğurganlık suratı 6.3 iken bugün bu oran 2.17’lere gerilemiştir.

Kısırlık şikayetleri ile doktora müracaat artmaktadır. Bu artışın nedenleri toplumsal olarak durumun artık kabul edilmesi, sorunun tabu olmaktan çıkması, internet, gazete vb. medya ile bilgilere ve tabiplere ulaşma kolaylığı, eğitim seviyesinin artması ve kısırlık tedavisi yapan merkezlerinin gelişmesi ve yaygınlaşmasıdır.

Kız çocukları tüm hayatları boyunca kullanacakları muhakkak sayıda yumurtaları ile birlikte doğarlar, yeni yumurta üretimi olmazken yumurta sayıları yıllar içinde giderek azalır. Anne karnında 5 aylık bebek iken 7 milyon civarında olan yumurta sayısı doğumda 1 milyona, buluğ çağında 250 bine, 20’li yaşlarda 100 bine, 30’lu yaşlarda 30 bine, 40’lı yaşlarda 8 binlere ve menopozda da 1000’in altına iner. Bayanların tüm ömürleri boyunca doğurganlık devirlerinde ayda bir kere olmak üzere yaklaşık 300-400 yumurtaları olgunlaşarak döllenmeye hazır hale gelip yumurtalıklarından atılır.

Hamile kalabilme talihi en fazla 25 yaş civarlarındadır. Hamile kalabilme oranları 30’lu yaşlara hakikat giderek azalır, 35 yaşından sonra ise çok besbelli ve manalı bir fark oluşacak biçimde düşer. 40’lı yaşlarda daha da düşerken bayan 45 yaşına ulaştığında hamile kalabilmesi nerede ise imkansız hale gelir. Aslında adet görüyordur lakin adet görmek hamile kalabileceğini göstermez zira bu yaşlarda adet döngülerinde yumurtlama yoktur.

“Over reservi” bayanın bulunduğu yaşta yumurtalıklarındaki yumurta sayısını tabir ederken “over yaşlanması” yumurtalıkların ilerleyen yaşla birlikte yumurta sayısı ve yumurta kalitesinin azalmasını tanımlamak için kullanılmaktadır. Yaşa bağlı over rezervinde azalma beklenen fizyolojik bir durum iken genç yaşlarda over reservinin azalması birtakım risk faktörleri sonucunda ortaya çıkar.

Over Rezervini Olumsuz Tarafta Etkileyen Risk Faktörleri

Obezite

Tıbbi Nedenler

  • Geçirilmiş over (yumurtalık) cerrahisi (endometrioma)
  • Tek over
  • Sigara
  • Kemoterapi ve radyoterapi
  • Overlere ziyan veren medikal casuslarla tedavi gerektiren hastalıklar
  • Tip1 Diabetes Mellitus
  • Şiddetli endometriozis
  • Pelvik enflamatuar hastalık
  • Tiroit otoimmun hastalıkları

Genetik Nedenler

  • Erken menopoz aile hikayesi
  • X kromozomu bozuklukları (45 X Mozaizism)
  • FMR1 (Fragile X) premutasyon taşıyıcılığı
  • İlgili gen polimorfizmleri (E2 sentez ve metabolizması ile ilgili bozukluklar, AMH ve AMH reseptör genleri vb.)

Tüp Bebek Tedavisinde Makûs Over Karşılığı Nedir?

Aşağıdaki kriterlerden en az ikisi varsa makus over yanıtı kabul edilir.

  • İleri bayan yaşı (40 yaş üzeri) yahut makûs over karşılığı için rastgele bir risk faktörünün olması
  • Tüp bebek tedavilerinde üçten daha az sayıda yumurta elde edilmiş olması
  • Yapılan yumurtalık reserv testlerinin olağan olmaması (AMH < 0.5-1.1 ve ultrasonda antral folikül sayısı 5-7 adetin altında olması)

Over Rezervi Nasıl Kıymetlendirilir?

Hormon testleri (FSH, E2, İnhibin B ve AMH ölçümleri) ve ultrason ile antral folikül sayısının (AFC) ölçümü tüp bebek uygulamaları ve yumurtlama tedavilerine hastanın âlâ mi orta mı yahut berbat mü karşılık vereceği hakkında fikir verebilir.

FSH Ölçümü

Yaş ilerledikçe menopoza hakikat FSH pahaları artmaktadır. FSH’nın 30 üzerinde olması kesin menopozu işaret ederken, FSH 10’un üzerindeki yükselmeler de yumurtalık yanıtının az olacağını gösterir. Tabloda 38 yaş üzerinde ve altında FSH kıymetlerine nazaran canlı doğum oranları verilmiştir. Tabloda görüldüğü üzere yaş çok değerli bir faktördür, FSH’sı yüksek olan genç hastalarda yumurta sayısı az bile olsa yumurta kalitesi yeterli olacağı için gebelik oranları daha yüksektir.

FSH< 1010.1-1515.1-20>20Canlı doğum oranı (38 yaş altı)32%22%20%17%Canlı doğum oranı (38 yaş üzeri)12%8%10%0%

E2 Ölçümü

E2 ölçümü FSH ölçümüne ek katkısı sağlamaz. Yüksek E2, FSH’ı baskılayabilir. > 80 pg/ml ise berbat over karşılığını öngörebilir. Tüp bebek sonuçları açısından düşük pahaya sahiptir. Evvelki aylardan kalan kistik bir yapı E2 ‘nin yüksek ölçülmesine neden olabilir. Bu nedenle E2 düzeyleri yumurtlama tedavisinin iptal edilip edilmeyeceğini gösterebilir.

İnhibin B

Gelişmekte olan foliküllerdeki granuloza hücrelerinden salgılanır. Bu nedenle gelişmekte olan foliküller hakkında fikir verir. Serum inhibin-B düzeyleri yaşla birlikte azalır. İnhibin-B over rezervinden çok, over işlevinin değerlendirilmesinde geniş kabul görmüştür. İnhibin-B <45 pg/ml olması azalmış yumurta sayısı ve azalmış E2 seviyesi ile ilişikilidir. İnhibin-B yaşla birlikte kademeli olarak azalmaz, azalmış yumurta havuzunun hayli geç bir belirtecidir.

AMH

AMH yumurtalıklarda gelişmekte olan yumurtaların etrafındaki granulosa hücrelerinden salgılanan bir protein hormondur.

AMH <0.5 ng/mL

  • azalmış over rezervi, tüp bebek tedavisinde < 3 yumurta

AMH <1.0 ng/mL

  • hudutta over reservi, sonlu sayıda yumurta

AMH >1.0 ng/mL – <3.5 ng/mL

  • yumurtlama tedavisine âlâ yanıt

AMH >3.5 ng/mL

  • çok yanıt için tedbir al, polikistik over sendromunda

Antral Folikül Sayısı (AFC)

Antral folikül sayısı (AFC) ve AMH yumurta sayısının ve yumurtlama tedavilerine karşılığın en güçlü göstergeleridir. FSH ve E2 ölçümü de AFC ve AMH kadar faal olmamakla birlikte kullanılabilir. Yumurta kalitesi için en kıymetli gösterge bayan yaşıdır. Lakin hiçbir test sonucu ile gebeliğin gerçekleşmeyeceğini öngörmek mümkün değildir. Over reservinin düşük olması hamile kalınamayacağının kesin göstergesi değildir, kısırlık tedavisine başlanmasına tek başına pürüz değildir. Düşük over reservli bayanların birçoklarının adetleri sistemlidir ama folikül sayıları yaşıtlarına nazaran az olduğu için yumurtlama ilaçlarına verecekleri yanıt ve hamile kalabilme bahtları azalmıştır. Over reserv testleri ile yumurtlama tedavilerine yanıt öngörülerek tedavi kişiselleştirilebilir.

Bunlar da hoşunuza gidebilir...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir