yol benim yolum k7nK3mlB
Sağlık

Yol Benim Yolum

Yeterli şeyler kendi kendine olmaz, emek ister. Hastalik, mevt, içine doğdunuz aile, doğduğumuz cinsiyetimiz, doğduğumuz coğrafya denetim edilemez evet fakat denetimin elimizde olduğu pek çok ömür olayi vardır. Değerli olan ömrümüze emek verip vermedigimizdir; emek vermediğimiz olaylara verdiğimiz isimdir “kader”. Seçimler yapar, onu yaşarız. Seçimlerimizin sonuçlarına da sasirmamamiz gerekir. Hayatı hoş bir görüntüye karşı seyehat eder üzere de yaşayabiliriz; dümdüz, bomboş bir ovada yol alır üzere yaşayabiliriz; bize hiç uygun olmayan keçi yollarindan tirmanmaya çalışarak yaşayabiliriz. Bir yol seçeriz ve seyehat boyunca ortaya çıkan sonuçlar seçtiğimiz yolun “doğal” sonucudur. Ya denetimi elimize alırız ya da kestiremedigimiz sonuçları kabul ederiz.

HİSLER MI, MANTIK MI?

“…ama bu bana çok yapay geliyor. O istedi diye armağan almak, çiçek almak… Hiç bana nazaran değil. Ben aslında romantik değilim. Çok yapay bir şey bu, kaç yaşında insanlariz. Armağan istenir mi hiç, insanin içinden gelmeli. Benim de içimden gelmiyor. Aklima da gelmiyor. Benim için hiç bir değeri yok.” Bir çiçeği sularken “ne kadar yapay, daima buna su mu vereceğim, hiç içimden ona su vermek gelmiyor, külfet bu. Su vermeyeceğim artik ona bu çok mekanik, hiç sonu yok, kendi kendine çiçek açsın bananeymis” demeyiz. Şayet yaşasın istiyorsak, sağlıklı bir çiçeğin muhtaçlık duydugu su ölçüsünü seve seve taşırız ona. O da renk renk açarak ödüllendirir bizi.
İkram almak beynin sigortalarını attırmak üzere bir şey değil, bir çiçeğe su vermek üzere bir şeydir.
Bazen ilginizi hislerinizle değil, aklınızla direktörüz gerekir.

YAS

Bir yas konutu kurulur. Helvalar kavrulmaya başlanır. Bu ölenin ruhu icin degil, kalanin vücudunda oluşan/oluşabilecek E,B ve magnezyum eksikliğini gidermek için yapılır. Karbonhidrattır irmik; tok meblağ, güç verir, kan şekerini yavaş yükseltir. Yas sahibi halsizlik hissetmesin, vücudun gereksinim duydugu besinleri alsin diye yapilir.
Beşerler bir ortaya gelir toplanır; kalan, birtakım anlar ölenin öldüğünü unutur. Kalabalik alışma sürecine katkida bulunmuştur. Beşerler ağlar zira yas sahibi ağlamalıdır ve dafalarca defa, binlerce kez, tek tek farklı başka herkese anlatır vefat sürecinin nasil gerçekleştiğini. Bu anlatmayla duygusal boşalma yaşar.

Ve… kalabalik dagildiginda kendiyle başbaşa kalır yas sahibi, zorlanir şüphesiz lakin o birinci şoku tek başına yaşamamıştır. Ying-yang üzere. Her hüznün tamamlayıcısı memnunluk, her mutlulugun tamamlayıcısı hüzündür. Artik yas sahibinin kendi içsel süreci başlamıştır.

Tüm rituellerin bir sebebi vardir; eskilerden gelen kadim halklar bunu bilir; tahlil odaklıdır halk. Sağlayabileceği ölçüde ruhsal ve toplumsal dayanağı sağlar.
Düştüğünüzde elinizden tutup sizi kaldirabilecek yardim elleri değerlidir. Takviye almak güçsüz olmak degil, gereksiniminize sahip çıkmak demektir.

FARKINDALIK

Tek başına bir ruhsal rahatsızlik olur ancak tek basina bedensel bir rahatsizlik olmaz. Durduk yere kanser olmaz insan mesela, durduk yere tümör çıkmaz beyninde, kalp krizi geçirmez ya ülser olmaz. Evvel ruhsal sistem bozulur sonra vücudun işleyişi bozulur. Tıbbi tedavi gerektirecek duruma gelmeden hayat stresörleriyle başedebilmek için bir psikoloğa giderek evvelden tedbir alabilse kişi, tahminen de zorlantisinin acisi vücudundan çıkmayacak. Gereksinimimiz olan; olay yaşandıktan sonra değil, öncesinde kendimizi korumak. Bol şuurlu, bol farkindalikli yarinlara…

DIREKSIYONDAKI KIM?

Günlük hayatta seçimler yaparken, kararlar alirken ya da etrafimizdaki insanlara reaksiyonlar verirken direksiyonda daima “kendimizin” olduğunu düşünürüz. Meğer bu birçok vakit büyük bir yanılgıdır. Hayatla ilgili kararlarimiz aslinda yıllar evvel; çocukluk devrinde alınmıştır. Bunu değiştirmek farkindalik gerektirir.

İçinizde şimdi tanışmadığınız “ben”ler olduğunu, yaşarken farkinda olmadıklarınızı, içinizdeki şoförün kim olduğunu farketmek icin danismanlik alabilirsiniz. “Bir ben var benden içeri”.

…PIRASAYI SEÇMİŞ …

markete gitmiş şöyle bir bakınmış ve onca zerzevatın içinden pırasayı seçmiş. Aslında pırasanın onun için o denli pek de vazgeçilmez bir tadı yokmuş ancak o rengini sevmiş bir de uzun uzunluğunu. Bu iki kriter soğan ailesinden bir zerzevat seçmesine yetmiş, halbuki yemeklere bile soğan doğramazmış. Neyse demiş ”ben bu pırasayı pişirirken baharatını bol koyarım, içine bir de portakal sıkarım, bir tad katar onu dönüştürürüm”. Aslında meyve reyonundayken onu seçmeyebilirmiş seçmiş, tartıya götürmeyebilirmiş götürmüş, kasada bırakabilirmiş bırakmamış, ödediği halde meskene getirmeyebilirmiş getirmiş, pişirmeyebilirmiş pişirmiş. ”yok” demiş ”ben bu pırasaya baharat katarım onu değiştiririm”. Bir hoş pişirmiş, lezzet denetimi yapmış bir de bakmış ”A a hala pırasa tadı var”. Bu başına birinci seferde gelmiyor halbuki, sen bunu daha evvel karnıbaharda da deneyimlemiştin? ”Ben mi başaramadım sanki?” diye kendini sorgulamış “kaderim böyleymiş” demiş ancak şunu farketmesi gerekirmiş: ”Madem pırasa sana uygun değildi, pırasa almaya seni ne götürdü? Pirasayi SEN tercih ettin. Soğanlık onun tabiatında var. Baharat senin sevdiğin yemeklere yakışır; hem de çok yakışır!
”Madem pırasa sevmiyordun sen de almasaydın kardeşim!” cümlesini kaç kez duydun? Duydun da ne işe yaradı? ”Aldım işte aldım!” … ”da neden aldım?”
O pırasayı seçmenin bir nedeni var… Neydi ki seni bu pırasaya çeken? Pırasayı yemeyi sevenlere bıraksaydın ya. Tamam bırakmadın, pişirdin. Pekala artık ne yapacaksın? Yiyecek misin, dökecek misin?
Farkına vardığın herşey mukadderatın olmaktan çıkar.

3 EGO DURUMU

Transaksiyonel Tahlil’e nazaran bizim 3 tane ego durumumuz var: ebeveyn, yetişkin ve çocuk. Dogdumuz andan öldüğümuz ana kadar bizimle olan 3 ego durumu. Hala geyik muhabbeti yapabiliyorsak, kahkahalarla gülebiliyorsak, lunaparka gidip eglenebiliyorsak, tatile çıkabiliyorsak, “black friday” indirimi için heyecanlanabiliyorsak, dost sohbetlerinde kendimizden geçebiliyorsak bunu içimizdeki çocuk ego durumuna borçluyuz. Bir yandan bize hayat gücü verir çocuk ego durumu; öteki yandan çok hassastır, narindir, kırılgandır. Zira istedigi yerde çişini kakasini yapip, geğiren, lap lap yürüyen, istedigini istedigi üzere konuşabilen dogal bir cocuk olmaktan çıkarılmış, toplumun/ailenin istedigi bir hale sokulmuştur. Hale sokulma süreçleri bazen agir geçen bir ameliyat üzeredir, bazen komplikasyonlar olur, bazen çocuğu yaralar. Çocuk ego durumu; şefkate, sevgiye, itinaya, ilgiye gereksinim duyar, onaylanmaya gereksinim duyar. O içinizdeki çocuğun başına kafasına vurarak anlatmaya, değiştirmeye çalıştığınız şeyler var ya… hani o caninizi en çok acitan… hani hayatta yol alirken şoför koltuğunda oturup da uzunluğu yetmeyip de önünü göremediği icin size kazalar yaptiran o çocuk. Sizi ofkelendiren, kaygilandiran, korkutan, panikleten, ağlatan, üzen, hüzünlendiren. Ah o olmasa ben neler neler yapardim dediğiniz… ondan bir turlu kurtulamadim bodoslama gidiyor ömrümü riske atiyor, yanlış yollara sapiyor, çıkmaz yollara giriyor diye kizdiginiz o icinizdeki kucuk çocuk ego durumu… ona bir de çocukluk fotografiniza bakarak kizin; bakalim kiyabilecek misiniz? Bakalim ona kötü/kirli diyebilecek misiniz?

Cocuk ego durumunu kapı dışarı edemezsiniz, fakat onu art koltuğa oturtup kemerini bağlayabilirsiniz. Onun gereksinimi güvenlik. Direksiyona kim mi otursun? Tabi ki yetişkin; her vakit yetişkin ego durumu. Bizim içinde hisleri da barindiran mantıklı yanimiz, bizim “şimdi ve burada” yanimiz, sorun çözen yanimiz; en değerlisi bizim içimizdeki çocuğu koruyan, seven, “artik ben varim korkma!” , “Ben seni korurum!” diyen yanimiz.

ÇİÇEK 

Bir çiçeği saksıya grup sonra başına geçip “Hadi aç artik, açsana, niçin açmıyorsun, seni aptal çiçek, neyi bekliyorsun, büyü, geliş, serpil!!” demezsiniz; deseniz de işe yaramaz. Çiçeğin gelişim suratına uymasi gereken kişi sizsiniz. Evet çiçeğin tabiatı neyse ondan onu yapmasini bekliyorsunuz fakat bu bekleyiş onun suratında, onun izinde olmali. Çiçek açmadı diye ona küfretmezsiniz, lanetler okumazsiniz, hakaretler etmezsiniz, küçümsemezsiniz, beceriksizsin demezsiniz, başaramadın demezsiniz. “Saksini alirim bak senin, toprağını sağa sola dağıtırım, senin o minik yapraklarını kesim pinçik ederim, sana sigara içiririm, toprağına sigara izmaritlerimi atarim, saksını alır duvara çalarım, saksini sarsarim!!” demezsiniz.

Pekala kelam konusu ‘siz’ olunca ne değişiyor? Beklemeniz, sabretmeniz gereken süreçlerde bir çiçeğe ya da dışardaki her hangi bir organizmaya ziyan vermezken kendinize/ruhunuza bunu yapmaniza sebep olan şey ne? Dışardaki organizmalara verdiginiz toleransi kendinize verseniz nasil olurdu?

Tohumu ektiniz bir kez… Bazen kimi şeyler yalnızca “Sabir”… o vakit gelene; o döngü tamamlanana dek…

ROLLER

…Kendisi üşüdü çocuğunu giydirdi, kendisi acıktı çocuğunu yedirdi, kendisi korktu çocuğunu korudu. Doydugundan emin olamadı çocuk zira bu mevzuyu fakat annesi bilirdi. Üşüyüp usumedigine karar verecek yetkinlikte hissetmedi kendini. Herşey üzere kaygıyı da dışardan bir bilgiyle öğrenmişti. Bu türlü böyle yitirdi çocuk vücudunun ona verdiği sinyalleri. Annesi çocuğunu ‘kendisi’ sanıyordu. Sonra bu çocuk büyüdü bir yetişkin oldu. Pek çok şeyden emin olamadi. Kendisi için uygun olabilecek şeyleri etrafın onayına sundu. Sinyali kayip bir radar haline dönüşmüştü vücudu, bir türlü rayına giremiyordu. Tek başına karar alamaz, aldığı kararlardan emin olamaz; kizarsa, heyecanlanirsa, uzulurse, sevinirse vücudu ne yapar hic fark edemez oldu. Sahi, kimdi ki o? Emin değildi. Hâlbuki vücut herşeyi bilirdi?

Tahminen de annesine ilişkin olan o rolleri ona teslim etmesi ve kendisi için yeni bir senaryo yazmasi gerekiyordu. Bu kere hem senarist, hem direktör, hem oyuncu olacaktı. Yazarken, birtakım süreçleri denetim ederken, sindire sindire rolünü oynarken kendini tanıyacaktı. Bu nitekim büyük bir buluşmaydi!

“OYLE…”

Uzmanlar neden “akilli kizim benim”, “aman benim uslu oğlum” demeyin der? Akıllı ve uslu olmanın nesi berbattır? Pek “olumlu” davranışlara sevk eden güçlü birer pekistirectir hâlbuki? Aile icerisinde varolabilmek için verilen tüm pekistirecleri özümser bir çocuk. Onaylanma ve sevilme gereksinimi vardir zira. O üstüne “akıllı çocuk” elbisesini giymiş etrafta dolaşırken kendisini hic söz edemez. “Akıllı cocuk”lar konuşmaz, itiraz etmez, “hayir” demez, tepinmez; yalnızca dinler ve uygular.

Dışardan bakınca vur eline al ekmeğini, nasil da uyumlu biri, onu herkes lakin herkes çok sever, o kimseyi kirmaz, kimseyi üzmez, herkese yardim eder, o bizim elimiz ayagimiz, ailenin direği, işyerinin vazgeçilmezi dediğimiz şahıslardır bunlar. Bir dokunsaniz onlara, gözyaşlarına boğulurlar. Istedikleri hayati asla yaşamamışlardır zira ve isteklerini asla tabir etmemeyi öğrenmişlerdir. Kimseye göstermedikleri o hislerinin girdabında çıkmaza girmişlerdir. Dışardan bakinca naif ve fikirli; içerden bakinca depresif ve hüzünlüdürler. “Hayir” demeyi bir gereksinim değil, bir kabalık ve kendilerine çizilen yoldan çıkma olarak görürler. Yol çizmezler, çizilmiş yolu takip ederler. Onlarin da bu hayattaki çatışmaları budur.

Bazen kendinizi bildiniz bileli “öyle” olan şeylerdir canınızı acitan.

BIRICIKLIGINIZE…

Kendinizi sevmek için kendiniz üzere olmanız kâfi. Bizi eşsiz kılan şey farkliliklarimiz.

Kendinizi sevmek için 90-60-90 olmaya, uzun boya, sarisin olmaya, yesil/mavi gözlü olmaya ya da kömür karasi gözlere, upuzun kirpiklere, keman üzere kaşlara, dolgun dudaklara, minik bir burna, dümdüz/dalgali/kivircik saçlara, kalın telli saçlara gereksiniminiz yok.

Basının ya da etrafın pompaladığı kriterlerdir bunlar ve bu kriterler onlarin sizi nasıl görmek istediğini içerir. Birilerinin sizi nasil görmek istediğinden daha kıymetli olan şey sizin kendinizi nasil görmek istediğinizdir. Bu kriterlere ulaşmaya koşarken, olmayan için hayiflanirken, vücuda bir kaç minik estetik dokunuş yaptirirken bir durup sormak lazim “Bu kimin muhtaçlığı? Kendimde yapmak istediğim değişiklikler kim için?” Değerli olan sey sizin kendinizi nasil gordugunuz.

Bu dünyada öbür bir vücutta varolma talihiniz yok. Vücut konut sahibidir. Hisler ve niyetler ise konuk. Gelir… gecerler…

Sevmeye kendinizden başlayın, sevin kendinizi. Biricikliginize…

“SU AN”

Hayır, bir bebek dünyaya birinci geldiğinde birinci temasi annesiyle değil, kendisiyle kurar. Poposuna bir şaplak yer, başlar ağlamaya. O birinci nefesteki ağlamadır işte kendi vücuduyla kurduğu temas. Vücutla temas kurmak “şu an”la temas kurmaktir. Bebek bilir, “şimdi ve burada”dir ve doğmuştur. Kendiyle temasini ve bugününü yaşamayı da hiç terk etmez çocukluk çağı boyunca. Geçmişiyle bir kederi yoktur, gelecek ise umrunda değildir. Tek bir yaşadığı “an” vardir; o da “şu an”. Her kayip bir travma, her travma bir kayıptır. Yaşadığı kayıplarının hic birinin gelecekle ilgisi yoktur. Daima bugünü düşünür bir çocuk. Bugün yaşayamadiklarina üzülür ve ama hayat devam eder. Gulme, keyifli olma, umutlu olma yetisini kaybetmemiştir. Hayatla bir arbedesi yoktur. Sonra birgün büyür ve bir yerde bu yeteneğini kaybeder. Vücudunun ona verdigi iletileri dinlememeye başlar. Dinlemedikçe korelir. Koreldikce “an”dan kopar. Artik ya gelecek telaşlariyla ilgileniyordur ya da geçmişe takılıp kalmıştır.

Kendiyle temasa geçmek bir derin nefes alma uzakligindayken; aldigi nefesini bile farkedemeyecek kadar uzaktadır ruhu vücudundan.

…Kafam karıştı… “şu an”dan öteki bir “an”da varolma bahtınız var mi? Pekala…? “Şu an” dışında öbür bir “an”da problemlerinizi çözme bahtınız?

Tek bir yasadiginiz an var: o da “şu an”. 

ESNE

Bir rüzgâr eser, esner ağaçlar. Zelzele olur, esner binalar. Esneyemeyen organizmalar/yapilar kırılmaya mahkumdur. Ruhsal sistem de motamot böyledir. Esneyemeyen binaların aldığı hasarin ya da dönüştüğü enkazın hali neyse, ruhsal sistemin de aldığı hasar odur. Sıkılır, kasılır, bunalır vücudu. Hudut sisteminde kitli kalmıştır travmaları; çatlaklar oluşur, yarıklar tahminen, kırılmalar ve hatta çökmeler. En ufak bir sarsintida yerle bir olur tüm hayati, vücudu.

Daima gergin, daima “savaş” modunda, daima tetikte, daima planli, daima kuralli, daima kendine verdiği buyrukların altinda kalamaz ruhsal sistem.

Dinginlesmeye, dinlenmeye, iç huzura, hesapsizliğa, akışına bırakmanın getirdiği içsel zenginleşmeye, isteklerini karşılamaya, kendi kendine kararlar almaya, hic karar almamaya, kendini dinlemeye, beşerlerle bağlar kurmaya, saçmalıklar yapmaya, istekleriyle ortasına köprüler kurmaya, risk almaya ya da hiç risk almamaya; bağlantı kurmaya ya da bağlantısı kesmeye gereksinim duyar. Tabiatına uygun davranmalıdır insan. Cihanda hic bir şey stabil değilken, insan nasil stabil kalabilir ki? Hem stabil kalamayıp hem esneyememek ne büyük bir sıkışmadır!

Esnemek ferahlamaktir, derin bir nefes almaktır, bu dünyadaki varlığını hissetmektir.

Ne kadar katı olursan, o kadar kırılgansındır.

IŞTE BEN BUYUM…

Bazen çok eğlenceleyim bazen çok sıkıcı. Bazen çok konuşkanım bazense sessiz. Bazen gözlemciyim, bazen oyuncu. Bazen çok dürüstüm bazense yalanci. Bir çok sakinim, bir çok saldirgan. Bazen çok umursamazim, bazense çok kırılgan. Bazen çok bencilim, bazense aklim daima öteki insanlarda kalır. Bazen set set duvarlar örer aralıklar koyarim, bazense açık bir maksada dönüşürüm. İrtibatı başlatan olurum kimi vakit, kimi vakitse yalnızca sürdüren. Kendi tempom vardır bazen, bazense oburunun temposuna ikazım. Dengedeyimdir bazen, bazense terazim şaşmıştır. Kimi vakit denetim büsbütün bendedir, kimi vakitse varolan şartlara uymam gerekmiştir. Ne kadar da kibarimdir birden fazla vakit?! Lakin gel gör ki bazen de alabildiğine hengame etmişimdir.

Affederim de kin de fiyatım. Şefkatim de vardır nefretimde. Acırım da acitirim da. Bir doyana kadar ağlarım bir etimi kessen kanım akmaz. Çalışkanım da tembelliğin kitabini da müellifim. Ne de sempatik bir insanım! Ne? O aynadaki hızsız ben miyim?!

Sular daima bir sakindir, bir dalgali. Kendimi çapaladiğim bir niyet varsa izimi hiç kaybetmem. Masraf gelirim fakat izimi, yolumu bulurum.

Ben tüm bunlarin toplamiyim. Hem öyleyim hem böyleyim. Bazen yaziyim, bazen cinse. Ne büsbütün âlâ bir beşerim ne de külliyen berbat. Baya aydinlik bir beşerim aslında ve bir o kadar da karanlik. Etiketlemek o kadar da kolay değildir beni. Öteki öteki yüzlerimin, farkli farkli hallerimin toplamiyim. Vedalaşmak istediğim hallerim varsa vedalaşirim, kalanlarla yoluma devam ederim. İşte, ben buyum.

KURALLAR VE ONYARGILAR

Şaşırır insan. Bir Kayseri’liye cimri derken şaşırmıştır. Bir İzmir’liye gavur derken, Güneydoğululardan kaç, Karadeniz’liyi kızdırma derken oldukça şaşırmıştır. Kirli imajlı birini görüp ondan uzaklaşırken şaşırmıştır. Öbür ülkeler gezerken elleriyle yemek yiyen birini görüp ondan tiksinirken, maddelerinin koşut olarak koyduğu kiyafet zorunluluklari görüp eleştirirken, bir öbür kültürün yaşadığı uygar hayata imrenirken, sabah kahvaltılarının kendilerininkinden farkini görürken, kahvelerini tadarken, mimarilerine bakarken… Daima şaşırır. Kendinden farklı gördüğü herşeye şaşırır insan. Ne de pak ne de doğal bir histir şaşırmak. Ancak hissini burada birakmaz, ileri taşır hatta tahminen daha da ileri. Herkes kendisine benzemelidir. Sonuçta insan en çok kendine aşinadır. Kendinden yola çıkar, başlar ötekini sınıflamaya, yargılar oluşturur başında.

Halbuki insan dediğimiz ne kurallara sığar ne de önyargılara.

DÜDÜKLÜ TENCERE

Düdüklü tencere üzereyiz. Hislerimiz yüksek ısıda fokurdar durur. Şayet “pıs pıs pıs” hislerimizi dışarı çıkarmazsak patlarız. Tıpkı düdüklü tencere üzere hislerimizi inançlı bir formda dışarı çıkarabiliriz. Siz hiç kızgınlığını, ağlamasını, dövünmesini durduramayan insan gördünüz mü? Kaç dakika, kaç saat, kaç gün durmadan ağlayabilir bir insan? Hislerden korkmak yerine size ne ileti vermek istiyor ona odaklanın. O his size geldiyse şayet, ziyan vermek icin değil, ileti vermek için gelmiştir. Bildirisi alabilenlerden misiniz?

FARKINDA MISINIZ?

Sık sık dolar mı gözleriniz? Duyduğunuz öykülerden, insanlarin size verdiği/vermediği reaksiyonlardan, etrafınızdakilerin yaşadığı zorluklardan tetiklenir misiniz çabucak? “Duygusal” misiniz çok? Ya da diğerlerinin duygusal olmasından rahatsız mı olursunuz? Karşınızdaki kişinin duygusallığı size kendi duygusallığınızı hatirlatir ve rahatsız mı olursunuz? O vakit bilinçdişinizin bâtın bir/kaç gündemi var ve size “meselelerinizi” çözmeniz gerektiğini söylüyor demektir. Siz aynaya bakmaktan korkar ve hatta aynalardan kacarken bilinçdışınız hop uygun bir düzlem bulur. Siz öbür öteki olaylara üzülür, kizarken aslinda kendi çözmediğiniz/çözemediğiniz sıkıntılarla uğraşıyorsunuz ancak farkında değilsiniz demektir.

Bunlar da hoşunuza gidebilir...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir