sut disleri ve bakimi 9wSZaC8V
Sağlık

Süt Dişleri ve Bakımı

Bebeklerin dişleri ne vakit çıkar?

Sağlıklı dişler bebek ve insan sıhhatinin vazgeçilmez bir modülüdür. Diş çıkarma her bebeğin yaşayacağı olağan bir gelişmedir. Bebekler birinci dişlerini ekseriyetle 4 – 7 ay ortasında çıkarırlar. Birçok bebek birinci yaşını bitirdiğinde 6 diş sahibi olurken kimilerinde şimdi birinci diş bile çıkmamış olabilir. Çoğunlukla birinci çıkan dişler alt çenenin ön kısmındaki 2 kesici diştir. Kimi bebeklerde üst çenedeki kesici dişler evvel çıkabilir. Daha sonra alt çenedeki küçük azı dişleri çıkar. Küçük azıları köpek dişler takip eder. En son çıkan süt dişleri büyük azılardır. Çocuk 20 – 24 aylık oluncaya kadar 16 süt dişi çıkar. 30 – 36 aylık olunca da 20 süt dişinin hepsinin çıkması tamamlanmış olur.

Diş çıkarma belirtileri nelerdir?

*Diş çıkarma zararsızdır. Diş etlerinde şişlik ve kızarıklık olabilir. Bu durum hafif diş eti ağrıları doğurabilir.

*Bebekte ısırma ve kemirme dileği artar.

*Yanaklarını kaşıyabilir ve kulaklarını çekiştirebilir.

* Hafif huzursuzluk ve uykunun sık sık bölünmesi görülebilir.

*En kıymetli belirtileri salya akması ve diş eti kaşıntısıdır. Salyanın fazlalaşmasına bağlı deri döküntüleri ortaya çıkabilir. Bu döküntüler ağız etrafında, yanaklarda, çenede ve gerdan bölgesinde ortaya çıkar.

3. ay civarında bebekler dünyayı ağzıyla keşfetmeye başlarlar. Bu durum salya artışına ve ellerini ağızlarına sokmaya başlamalarına yol açar.

Diş çıkarma, bebeklerde hafif huzursuzluğa, hafif ağlamaya, beden ısısının 38 dereceyi geçmeyecek derecede yükselmesine, salya akmasına ve sert cisimleri çiğneme isteğinin doğmasına yol açabilir. Diş eti ağrısı, ağızda olağan olarak bulunan mikropların ilerlemekte olan diş tarafından diş etinde açılan yarıktan içeri girmesi sonucunda ortaya çıkar. Bebek biraz huzursuz görünebilir. Fakat diş çkarmaya bağlı olarak bebeği ağlatacak şiddette ağrı yahut uyku bozuklukları ortaya çıkmaz. Her huzursuzluğu diş çıkartmaya bağlamak gereksiz vakit kaybına ve altta yatan hastalığın gözden kaçırılarak ilerlemesine yol açabilir.

Anne sütünden bebeğe geçen ve bedeni mikroplara karşı koruyan antikorlar vardır. Bebeklerde enfeksiyonlara (mikroplardan kaynaklanan ateşli hastalıklara) yakalanma çoklukla 6 – 12 ay ortasında artmaya başlar. Bunun 2 nedeni vardır. Birincisi anneden bebeğe geçen hami antikorların bu devirde azalmaya başlamasıdır. Bu devirde ateşli hastalıkların artmasının ikinci nedeni ise bebeğin eline geçen pak yahut kirli her şeyi ağzına sokarak ısırmaya ve çiğnemeye çalışması ve bu sırada mikrop kapmasıdır.

Bu yüzden daha evvel tesirli olamayan zayıf mikroplar bile bu periyotta hastalıklara yol açabilir. 6. ay çoklukla diş çıkarma periyodunun de başlangıcıdır. Bundan ötürü bu periyotta diş çıkarırken öbür nedenlere bağlı olarak ortaya çıkan belirti ve şikayetler yanlış bir yorumla diş çıkartmaya bağlanmaktadır.

Diş çıkarmakta olan bebeği rahatlatmak için neler yapılabilir?

*İlk dişler görünmeye başladığı vakit yumuşak kıllı bir çocuk diş fırçası kullanarak dişleri yavaşça fırçalamalıdır. Günde en az 1 sefer diş paklığı yapılmalıdır.

*Eller sabun kullanılarak yeterlice yıkanır. Ağrılı ve şişmiş diş eti bölgesi bulunur. Pak bir parmak kullanılarak o bölgeye 2 dakika müddetle kaşınır yahut masaj yapılır. Bu masaj sık sık tekrarlanmalıdır. Masaj yaparken karanfil yağı kullanmak yararlı olur.

*Diş etlerini rahatlatmak için soğutulmuş lastik yahut kauçuk oyuncaklar yararlı olabilir. Diş etlerine soğuk cisimler uygulamak ağrıyı ve kaşıntıyı hafifletir. Donmuş katı cisimler ise bebeklerin ağzında don yanıklarına yola açabilirler. Hasebiyle buzluğa konulmuş cisimler çocukların ağzına katiyen uygulanmamalıdır.

*Eğer çocuk 12 aylıktan büyük ise bir buz modülü ıslak bir kumaşa sarıldıktan sonra diş çıkan bölgenin üzerine konulabilir ve diş eti kaşınabilir. Buzun çıplak olarak kullanılması ise diş etlerinde soğuk yanıklarına ve donmaya yol açabileceği için ziyanlıdır. Yeniden 12 aylıktan büyük çocuklarda buzdolabında soğutulmuş bir kesim soğuk muz yararlı olabilir.

*Soyulmuş salatalık yahut havuç üzere sert yiyecekler verilerek çiğnemeye ve kemirmeye yardımcı olunabilir.

* Çok salyaya bağlı cilt döküntülerini önlemek için salyayla ıslanan bölgeleri sık sık pak ve kuru bir bezle silerek kuru tutmak gerekir. Kolay bir cilt bakım kremi kullanılarak kuru, kızarık ve ağrılı cilt bölgeleri rahatlatılabilir.

*Soğuk ve basınç uygulanması bebeğin hissettiği rahatsızlık hissini hafifletir.

*Diş kaşıyıcı simitler kullanılabilir. Bebekler ağrıyan diş etlerine düz ve sert cisimleri sürterek rahatlamaya çalışırlar. Kauçuktan yapılmış diş kaşıyıcıları bu gaye için kullanılabilir.

*Diş eti ağrısını azaltmak için buzdolabında soğutulmuş diş kaşıma simidi yahut küçük bir ıslak el havlusu kullanabilir. Bu eşyaları buzluğa koymamalı yalnızca buzdolabının kapağında soğutmalıdır.

Bebek emmek istemiyorsa ağzı geniş bir bardakla beslemeyi denenebilir. Kaşıkla yahut şırıngayla da beslenebilir.

Süt dişlerinin çürümesi nasıl önlenebilir?

Dişler misyon, hoşluk ve sıhhat açısından son derece kıymetlidir. Bu nedenle günümüzde bir çok kişi diş çarpıklıkları nedeniyle ortodontik tedavi görmektedir.

Çocukların % 40 ında diş çürüklerinin kreşe başlamadan ortaya çıktığını biliyormusunuz? Çocukların süt dişlerindeki çürükler erişkinlerin diş çürüklerinden daha tehlikelidir.

Kıymetli olan hasta dişleri tedavi ettirmek değil; mevcut sağlam dişleri korumak ve çürümelerini önlemektir. Yapılan hiçbir dolgu yahut protez kişinin kendi dişi kadar kusursuz olmaz.

Süt dişleri çok kıymetlidir. Onların çürümesini önlemek gerekir. Şayet süt dişleri erken kaybedilirse geri kalan dişler açılan boşluğa yanlışsız kayarlar ve kalıcı dişlerin çıkmaları için kâfi boşluk kalmaz. Şayet diş çürümeleri önlenmezse ağrılara ve hayatı tehdit eden enfeksiyonlara yol açabilirler. Üstelik diş çürüklerini tedavi ettirmek çok masraflı olabilir.

Çocuk 3 – 4 yaşına geldiğinde günde en az 2 kere dişlerini fırçalamayı öğrenmiş olmalıdır. Bunun için çocuklar için özel olarak hazırlanmış diş fırçaları kullanılabilir. Çocuğun diş fırçalamaya özendirilmesi ve fırçalama alışkanlığı kazanabilmesi için anne yahut baba kendi dişlerini fırçalarken çocuğun onların yanında bulunması ve onları izlemesi çok yararlı olur.

Daha doğduğu günden başlayarak bebeğe diş bakımı uygulanmalıdır. Bu bahiste çok dikkatli ve çok titiz olmalıdır. Bebeğin pak ve yeni yıkanmış el havlularından birini kullanarak diş etleri nazikçe silinmek suretiyle bebeğin ağzı pak tutulmalıdır. Bebeğin birinci dişi çıkınca bebek diş fırçasına buğday tanesi büyüklüğünde diş macunu sıkılarak bebeğin dişinin nazikçe fırçalanması gerekir. Fırçalamayı sabah birinci öğünden sonra ve gecenin son beslenmesinden sonra yapmalıdır. Çocuk 3 yaşına geldiği vakit diş fırçasına sıkılan diş macunu bezelye uzunluğuna çıkarılabilir. Çocuk kâfi yaşa ulaşınca ağzındaki fazla diş macunun tükürmesi öğretilmelidir. Çocuk 6 yaşını dolduruncaya kadar diş fırçasına diş macunu anne baba tarafından sıkılmalıdır. Onlar 7-8 yaşına gelinceye kadar dişlerini fırçalarken anne babalar onlara eşlik ve rehberlik etmelidir. Çocuk ismini gerçek olarak yazabilecek yaşa geldiği vakit dişlerini de düzgün formda fırçalayabilecek beceriyi kazanmış olur.

Bebeklere yatarken verilen biberonlar ve alıştırma bardakları diş çürümelerine yol açmaktadır. Bu eşyalar bebek yatarken sakinleşsin yahut uyusun diye eline tutuşturulursa ağızdaki bakteri katmanları ağızda kalan besin artıklarının ( sütün, mamanın, meyve suyunun yahut meyve püresinin) içlerindeki şekeri kullanarak meydana asit çıkmasına neden olur. Bu asit de diş minelerini eriterek diş çürüklerine yol açar. Bu yüzden bebeklerin diş çürüklerine biberon çürükleri yahut emzirme çürükleri de denilir. Şayet bebek biberon yahut alıştırma bardağı olmadan uyumuyorsa içlerine besin yerine su doldurmak gerekir. Yatarken bebeğin eline biberon vermek yalnızca diş çürüklerine değil; orta kulak iltihaplarına ve hatta boğulmalar hasebiyle ölümlere bile yol açabilmektedir.

Emzik emmeye alıştırılmış olan bebeklerin emziklerini şekerli suya, pekmeze, bala yahut öteki tatlı yiyeceklere batırarak vermek birebir ziyana yol açar. Bebek 1 yaşına yaklaşırken artık ona suyu biberon yerine geniş ağızlı bir bardaktan içmeyi öğretmek gerekir.

Bebeği besleyen kişi besinin tadını yahut sıcaklığını anlayabilmek için besini evvel kendisi tadar ve daha sonra tıpkı kaşığı kullanarak bebeği beslerse kendi ağzındaki mikrobu çocuğun ağzına bulaştırmış olur. Tıpkı formda bebeğin emziğini yahut biberonunu kendi ağzına soktuktan sonra bebeğin ağzına sokarsa yeniden kendi ağzındaki mikrobu bebeğin ağzına taşımış olur. Hasta bireylerin yahut boğazında hastalık kuşkusu olan bireylerin bu biçimde davranmaktan mutlaka kaçınması gerekir.

Florür diş minelerini sertleştirerek dişlerin erimesini ve çürümesini önler. Hatta erken periyottaki diş çürümelerinin bilakis dönmesini sağlar. Diş çürümelerini önlemesi hasebiyle flor bütün çocuklar için çok kıymetlidir. Bu yüzden günlük olarak kâfi ölçüde flor alınmalıdır. Gerekirse bunun için bebeklere flor istikametinden zenginleştirilmiş sular verilmelidir .Bebeklerin flor gereksinimlerini karşılayabilmek için mamalarına yahut besinlerine florlu sular karıştırılabilir. Çocuklar 3 yaşını doldurduktan sonra florlu diş macunları kâfi ölçüde kullanılmaya başlandığı için artık florlu olmayan sular da içirilebilir ve kullanılabilir.

Erken gelişen diş çürüklerinde demir eksikliği anemisinin de hissesi olabilir. Bu nedenle kansızlığın önlenmesi ve erken tedavisi süt dişi çürüklerini önler.

Bebeğin içtiği şekerli içecekler sınırlanmalıdır.

6. aydan küçük bebeklere meyve suyu verilmesi uygun değildir. Günlük meyve suyu ölçüsü 6 – 12 aylar ortasında 100 – 120 mililitreyi, 12 – 48 ay ortasında 120 – 180 mililitreyi ve 4-6 yaş ortasında 180 – 200 mililitreyi geçmemelidir.

Diş çıkarmayla ilgili yanlış bilgi ve kanaatler nelerdir?

-Söylentilerin bilakis diş çıkarma yüksek ateşe, burun akıntısına, kusmaya, pişiğe yol açmaz. Şiddetli ishale yol açmaz ancak dışkının yavaşça sulanmasına yol açabilir.

-Diş çıkarma öksürük sebebi değildir. Lakin çok salyası olan bir bebeğin salyası ; bilhassa sırtüstü yatarken, teneffüs yollarına kaçarsa öksürük sebebi olabilir.

-Diş çıkarma bebeği ağlatacak şiddette ağrıya ve huzursuzluğa neden olmaz. Ayrıyeten şiddetli uyku sorunlarına yol açacak derecede rahatsızlık vermez.

– Şayet diş çıkarma periyodunda 37,8 dereceyi geçecek kadar yüksek ateş görülürse diğer bir neden aranması gerekir. Bu neden çoklukla mikrobik bir hastalıktır. Buna örnek olarak orta kulak iltihabı, idrar yolları iltihabı ,ve beyin zarı iltihabı (menenjit ) gösterilebilir.

-Diş çıkarma hastalıklara yakalanma eğilimini artırmaz.

Diş çıkarmanın yan tesirleri nelerdir?

Diş çıkarma periyodunda bebeklerin salyası çok formda artabilir ve diş etleri ağrıyıp kaşınabilir. Beden ısısı 37,8 dereceye kadar yükselebilir. Şayet bebeklerde bu derecenin üzerinde bir ateş, kusma ,ishal yahut öksürük varsa bu belirtilerin diş çıkarmaya bağlı olmayacağını bilmeli ve bunlara yol açan hastalığın teşhisi için bebeği muayene ettirmelidir. Bebeğin ateşi diş çıkarmaya bağlanılırsa oyalanmaya ve vakit kaybına yol açar. Bunun sonucunda ateşe yol açan hastalık ilerleyebilir.

Diş doktoru muayene sistemi nasıl olmalıdır?

Bebek ve çocuklar nizamlı olarak çocuk hekimi tarafından takip edilirler. Bu planlı muayeneler sırasında dişlerin ve diş etlerinin de çocuk hekimi tarafından incelenmesi gerekir.

Bebek birinci süt dişini çıkardıktan sonra 6-12 ay içerisinde diş tabibi tarafından birinci muayenesi yapılmalıdır. Daha sonra ise senede 1 kez diş tabibi tarafından detaylı biçimde muayene edilmelidir.

Bunlar da hoşunuza gidebilir...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir