Sağlık

Sevdiklerini kaybeden şahıslarla nasıl konuşmalıyız?

Son vakitlerde Covid-19 salgını, akabinde sarsıntı ve şehit haberleri ile birlikte vefat ve sevdiklerimizi kaybetmek ile ilgili telaşlarımız denetim edilemez bir biçimde arttı. Aslında mevt hepimizin yüzleştiği, yüzleşmese de eninde sonunda yüzleşmek zorunda kalacağı bir gerçek. İnsanlığın en temel ve derin korkusu olan bu gerçeği birden fazla vakit unutuyor, hatta bazen hiç yaşamayacakmışız üzere düşünüyoruz.

Bir halde savunma sistemlerimiz bizi bundan korurken, toplumsal olarak arka arda ölümlerle yüzleşmek birçok kişinin bu hususa ait savunma sistemlerini zayıflattı. Bu süreçte birbirimize daha çok takviye olmanın, acıyı paylaşmanın değeri de arttı. Lakin maalesef, mevt ile ilgili konuşmak hiç de kolay değil. Bu kadar çaresiz ve değiştirilemez bir durum, sevdiğimiz birinin başına geldiğinde onu teselli edecek sözcükler bulmak, ne yapacağını bilmemek, hatta bazen dayanak olarak söylediğimiz/yaptığımız şeylerin daha berbat sonuçlara yol açtığını görmek beni bu hususta düşünmeye, okumaya ve hatta bununla ilgili eğitim almaya sevk etti. Bugünkü yazımda sizinle sevdiğini kaybeden biriyle nasıl konuşacağımıza dair konuşmak istiyorum.

Öncelikle bu şahıslarla klişe olan ancak aslında söylememiz gereken kimi cümle kalıpları bulunmaktadır: Sen güçlü bir insansın!, erkeksin sen ağlama!, çok acısı vardı tahminen de bu onun için yeterli oldu, Allah dağına nazaran kar verir, artık meskenin reisi sensin, acının ilacı vakittir, Allah daha beterinden saklasın uygun ki kardeşlerin hayatta, sıralı bir ölümdü, hepimiz bir gün mevti tadacağız, bu süreci atlatmalısın ve güçlü durmalısın, haydi öbür şeylerden bahsedelim.. Bu ve bunun üzere birçok cümle kalıbı, kişinin bu süreci daha da sıkıntı atlatmasına sebep olmaktadır. Onun acısını anlamadan yorum yapmak, ona sen güçlüsün, artık meskenin reisin üzere sorumluluklar yüklemek ya da hislerini bastırmasına yol açacak tekliflerde ve telaffuzlarda bulunmak o şahsa yalnızca acı verecektir.

Pekala neler yapabiliriz?

Öncelikle o kişinin yaşadığı duruma hürmet gösterin. Mevt, kayıp, yas üzere süreçlerin bireyden şahsa farklılık göstereceğini unutmayın. Bu sebeple o bireye kendinizden yahut bir diğerinden örnek vermek yerine, yaşadığı ve hissettiği şeyi anlamaya çalışın, bu süreçte bunları hissetmesinin olağan olduğunu fark ettirin. Bunun uzun bir süreç olabileceğini unutmayın. Üzerinde 2 ay, 6 ay geçmesi bu süreci atlatması gerektiğini göstermez.

Tam bilakis, kişi hala şu kadar müddet geçti ben neden hala böyleyim diye söylediğinde bir mühlet daha o kişiyi özleyebileceğini, yokluğunun acı, keder, öfke üzere hislere yol açabileceğini tabir edin. Daima bu süreci atlatması için hislerini, davranışlarını telafi etmeye çalışmayın. Yas, içinde inkarı, acıyı, üzüntüyü, öfkeyi, depresyonu barındırır. Bırakın bu süreci yaşasın ve atlatsın. Onu daima denetim etmek yerine, ne vakit muhtaçlığı olursa yanında olacağınızı hissettirin. Kişi bunu hissettiği vakit, size gereksinimi olduğunda kendisi gelecek ve bunu talep edecektir.

Bunlar da hoşunuza gidebilir...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir