Sağlık

Sanat psikoterapisinin çocuk psikolojisine olumlu tesirleri

Günümüzde psikologlar tarafından pek çok psikoterapi prosedürü kullanılmaktadır. Psikoterapi sistemlerini sözel ve sözel olmayan formda ikiye ayırmak mümkündür. Sanat psikoterapisi, sözel olmayan terapiler ortasındadır ve epeyce tesirli terapi çeşitlerinden biridir.

Sanat psikoterapisi ruhsal problemleri olan çocuklarda çeşitli biçimlerde uygulanabilir. Uygulama sürecinde seansların içeriği sanat psikoterapisi alanında eğitimli psikologlar tarafından belirlenir. Alanda uzman psikologlar sanat psikoterapisini bilişsel davranışçı terapi yahut psikanalitik terapi usulleri ile kombine edebilirler.

Yapılan yeni araştırmalar, dışavurumcu-yaratıcı süreçlerin çocuk psikolojisi üzerinde yarattığı olumlu etkiyi takviyeler niteliktedir. Her geçen gün, hem bilimsel araştırmaların hem de klinik uygulamaların getirdiği olumlu sonuçlar ile çocuk sanat psikoterapisi psikologlar tarafından daha da tercih edilir olmaktadır.

Sanat psikoterapisi uygulamaları çocuklar üzerinde niye bu kadar tesirlidir?

Klasik sözel terapilerin çocuklara uygulanması çeşitli kısıtları beraberinde getirir. Bu tıp terapi sistemlerinin genel çizgilerine bakıldığında, psikoloğun çocukla karşılıklı oturup yaklaşık 45-50 dakika boyunca konuşması gerekir. Çocuğun da bu uzun süreçte sabırlı bir biçimde durup kendisini anlatması ve hislerini paylaşması beklenir. Görüldüğü üzere, bu yol son derece çetrefillidir ve çocuk ile psikolog ortasındaki irtibatı de ketlemektedir. Bunun birçok nedeni vardır. Öncelikle çocukların bilişsel faaliyetleri ve sözcük dağarcıkları yetişkinler kadar gelişmemiştir. Doğal olarak bu durum, yaşadıkları kuvvetli tecrübelerini psikolog ile paylaşma uğraşlarında çocukları yetersiz bırakır. Kendilerini tam manasıyla söz edemezler. Başka bir neden, çocukların seans boyunca dikkatlerini psikoloğa yöneltip koltukta oturmalarının güç oluşudur. Bilhassa hiperaktivite, dürtü denetim bozukluğu üzere sorunlarla gelen çocuklarda bu imkansız hale gelmektedir. Benzeri biçimde çeşitli travmalara maruz kalmış çocuklar hislerini sözel olarak açıklamakta kendilerini inançsız hissedebilirler.

Çocuklarla yürütülen terapiden azamî yarar sağlayabilmek ismine oyun terapisi ve sanat terapisi üzere sözel olmayan yollarla çocukların kendilerini daha rahat söz edebilecekleri psikoterapi sistemleri geliştirilmiştir. Sanat psikoterapisinde bu çeşit zahmetlerin yaşanması hayli enderdir. Sözel terapilerdeki sonluluklar sanat terapisi için geçerli değildir. Sanat terapisinde çocukların bir yetişkin üzere psikoloğa sıkıntılarından bahsetmeleri ve uzun uzun konuşup anlatmaları gerekmez. Kendilerini onlara terapi esnasında sunulan sanat malzemeleri yoluyla anlatmaları kafidir. Sanat terapisi ile çocukların yetersizlikleri ve güvensizlikleri en az düzeye düşürülerek terapiye devamlılıkları ve etkin iştirakleri sağlanır.

Sanat psikoterapisi ruhsal problemler yaşayan çocukları nasıl etkilemektedir?

Sanat psikoterapisi çocukların sözel olarak anlatamadıklarını sanat aktiflikleri yoluyla dışa yansıtmalarına imkan tanır. Çocuklar iç dünyalarını sanat çalışmalarına aktarırlar. Yaptıkları çalışmalar hem kendi içlerinde hem de toplu olarak mana taşırlar. Yani seans esnasında çizilen her bir resimin kendine mahsus manası, öyküsü olduğu üzere birkaç seans sonucu tüm fotoğraflar birleştirildiğinde bundan da bütünsel bir mana çıkarılabilir.

Sanat terapisinde yapılan aktiflik yalnızca fotoğraf olmak zorunda değildir. Çocuklar boyalar, oyun hamurları, baskılar, şablonlar, renkli kartonlar ve kil üzere çok çeşitli sanat materyalleri kullanmakta özgürdürler. Seanslarda üretilen fotoğraflar, heykeller vb. çalışmalar çocuk ile terapist ortasında alternatif bir irtibat kanalı oluşturur. Terapistin, çocuğu daha âlâ anlamasını ve ona yardım etmesini kolaylaştırır. Tabi ki bu karşılıklı anlayış ve paylaşım süreci çabucak gerçekleşmez. Terapistin çocuğu tanıması ve onunla inançlı bir bağlantı kurması vakit alır. Çocuğun çalışmalarını hakikat bir biçimde tahlil etmesi epeyce büyük bir uğraş gerektirir.

Sanat terapisi ve bilinçaltı üzerine…

Psikoloji denilince akla gelen birinci isim olan, psikoloji biliminin öncüsü ve psikodinamik yaklaşımın kurucusu olan Sigmund Freud şuuru çeşitli katmanlara ayırmıştır. Bunları kısaca şu halde açıklanabilir:

Şuur: Farkında olduğumuz tüm hislerimizi, niyetlerimizi ve algılarımızı kapsar.

Ön Şuur: İçinde bulunduğumuz anda farkında olmadığımız lakin bitince bilince gönderebileceğimiz anılar ve bilgileri kapsar.

Bilinçaltı: Şuurunda olmadığımız istekler, endişeler, tecrübeler ile kabul edemediğimiz hisleri ve dürtüleri kapsar.

Freud’a nazaran ruhsal sorunların kaynağı bilinçaltıdır. Aslında, bilinçaltının içeriği şuur seviyesine getirildiğinde kişiyi olumsuz tarafta etkileyen ve rahatsızlık veren yaşantılardan oluşur. Kişinin ruhsal yeterlilik hali, lakin bilinçaltında var olan bastırılmış niyetleri şuur seviyesine çıkarabilmesi ve onlarla yüzleşerek baş etmesi yoluyla sağlanabilir. Bilindiği üzere, çocukların da birtakım kanıları, hisleri ve güdüleri şuur seviyesinde değildir ve bunları sözel olarak açık bir biçimde söz edemezler. Sanat terapisinin en kıymetli tesirlerinden biri de tam bu noktada ortaya çıkar.

Çocuklar, yaşadıkları travmalar sonucu hissettikleri ile uğraş etmede zorluk çekerler. Bu nedenle bu negatif hislerini bilinçaltına yönlendirirler. O an için durumu çözmüş üzere görünseler de bilinçaltı süreçler daha sonra hayatın rastgele bir alanında öteki meseleler olarak tekrar su yüzüne çıkarlar. Sanat terapisi ile çocuklar ürettikleri sanat çalışmaları üzerinden bilinçaltına yerleşmiş rahatsız edici niyetlerini dışa yansıtırlar. Psikoloğun yardımı ile bunlarla vakit içinde yüzleşir ve kendilerine uygun olan baş etme hünerleri geliştirirler.

Bunlar da hoşunuza gidebilir...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir