pandemi devrinde 65 yas ustu bireylerin ruhsal durumu a3NjqvDI
Sağlık

Pandemi devrinde 65 yaş üstü bireylerin ruhsal durumu

124484 47932730

Pandemi devrinin ruhsal tesirleri üzerinde yapılan araştırmalar, COVID-19’un tüm dünya insanlarının niyet, his ve davranışları üzerinde hala devam eden derin bir tesir yarattığını ortaya koymaktadır. Bu tesirin, pandemiye bağlı kısıtlılıklara daha çok maruz kalan kesitlerde daha yaygın ve şiddetli meselelere yol açtığını görmekteyiz. Örneğin; Çin’de yapılan bir araştırmada 50 yaş üzeri şahısların bu süreçte daha fazla obsessif kompulsif belirtiler (saplantılı takıntılar), ilgilerde tahammülsüzlük, fobik telaşlar ve psikotik belirtiler geliştirdikleri saptanmıştır. Birebir araştırmada, virüse yakalanma ve mevt derdini daha fazla hisseden yaşlı bireylerin daha önemli ruhsal kasvetler geliştirdikleri belirtilmektedir.

Esasen gereğince yıpratıcı olan virüsten kaynaklı panik hissine pandemiyle ilgili yanlış bilgiler de eklenince, insanların psikolojisi bu devirde daha da olumsuz etkilenmektedir. Covid-19 kaynaklı mevt haberlerinin daima ‘yaşlı’ vurgusuyla verilmesi, bu kısmın kendini mevt tehdidi atlında hissetmelerine yol açmaktadır. Ayrıyeten Covid-19 salgını karşısında çok savunmasız olduklarının tabir edilmesi korku ve gerilim seviyelerini daha da artırabilmektedir. Öbür yandan 65 ve üstü yaş kümesine yönelik kısıtlılıkların, onları değersizlik ve “öteki” olma hissine ittiği istikametinde medyaya yansıyan yakınmalar gözlemlenmektedir. Tüm bu nedenlerle yaşlı bireyler psiko-sosyal manada daha kırılgan bir duruma gelmektedir. “Hasta” ve “bakıma muhtaç” üzere kavramlarla özdeşleştirilen yaşlı bireyler çaresizlik, güçsüzlük, işe yaramazlık, yalnızlık, ümitsizlik, isteksizlik üzere olumsuz hisler içine düşmektedir. Bu nedenle 65 yaş ve üstü kümenin korkularını azaltacak, kendilik hürmetlerini yükseltecek yaklaşımların ve gerekirse ruhsal takviyenin ehemmiyeti büyüktür.

65 yaş ve üstü yaş kümesine suçlayıcı şekilde sorular sorulması kendilerini adeta virüsün kaynağı üzere hissetmelerine ve suçluluk, dışlanmışlık hisleri yaşamalarına sebep olmaktadır. Toplumsal izolasyon sürecinde ise bu hislerle baş etmek hayli zordur. Bu süreç onların yalnızlık ve depresyon üzere durumlar yaşamasıyla sonuçlanabilir.

Toplumsal izolasyon, bir dereceye kadar telafi edilebilir olsa da kişinin yalnızlık hissine düşmesi ölümcül derecede tehlikelidir. Bu nedenle sıkça duyduğumuz “yalnızlık” hissinin birey üzerinde nasıl bir tesiri olduğuna bakmakta fayda vardır.

Yalnızlığı “sosyal münasebetlerdeki yetersizlikten kaynaklanan ve kişiyi olumsuz etkileyen ruhsal durum” halinde tanımlamak mümkündür. Yapılan bir araştırmada vücut sıhhatinin kötüleşmesinin, ruhsal rahatsızlıkların, moral düşüklüğünün, irtibat ve bir ortaya gelmede yaşanan zorlukların yalnızlığa sebep olan faktörlerden kimileri olduğu saptanmıştır. Toplumsal ve duygusal bağ kuramama ya da yetersiz kalma; yaşlılarda yalnızlık hissinin daha fazla hissedilmesine sebep olmaktadır.

Yaşlılar, öteki yaşlara nazaran yalnızlık ve toplumsal izolasyona daha yatkınlardır. Yaşlılarda yalnızlık hissinin yaşanmasına neden olan ferdi faktörlerin yanında bu devirde COVİD-19 üzere bir faktörün eklenmesi, onların toplumsal etraflarıyla samimi ilgi geliştirememelerine ve bundan ötürü benlik algılarının olumsuz istikamette etkilenmesine yol açabilmektedir. Bu kesitin içinde yer alan ve kronik rahatsızlığı olan bireylerin, daha yüksek risk kümesinde olmaları da yetersizlik hissinin daha fazla hissedilmesine; bu ise, yalnızlık hissi ile toplumsal izolasyon isteğinin daha çok yaşanmasına sebep olmaktadır.

Yalnızlık, fizikî ve ruhsal sıhhatin bozulmasına ve ömür kalitesinin azalmasına sebep olan bir histir. O denli ki; aslında bu his yalnızca yaşlıların değil, herkesin ruhsal manada memnunluğunu, huzurunu ve düzgünlük halini etkileyebilecek güce sahiptir. Pek çok araştırma sayesinde yalnızlık ve toplumsal izolasyonun depresyon, kalp-damar hastalıkları, sigara kullanımı, diyabet tanısı, demans üzere bir çok sorunun artışına tesir ettiği bilinmektedir.

Ne Yapılabilir?

Bu noktada yapılabilecek en kıymetli teklif, COVİD-19 sebebiyle fizikî olarak bir ortada olunmasa bile toplumsal bağların ve irtibatın canlı tutulması, geliştirilmesi ve desteklenmesidir. Bu, bilhassa 65 yaş ve üstü kısmın his durumunu ve ruh sıhhatini olumlu tarafta etkileyecektir.

Bu kesim başta olmak üzere, tek başına yaşayan beşerler ve kronik hastaları da kapsayacak formda, izolasyon devrinde yalnızlık hissine karşı ruhsal sağlamlığı artıracak profesyonel psiko – toplumsal çalışmalara ve gönüllülük temelindeki destekleyici teşebbüslerin de olumlu katkısı olacaktır.

Bunlar da hoşunuza gidebilir...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir