obsesif kompulsif bozukluk 2ZlEHjjB
Sağlık

Obsesif Kompulsif Bozukluk

Obsesif kompulsif bozukluk (OKB), obsesyon ve/veya kompulsiyonlar ile karakterize edilen ruhsal bir bozukluktur. Obsesyonlar, kişinin zihinsel içeriğinde baskın olan, sıklıkla tekrarlayan istenmeyen fikirler, inanışlar yahut imgelerdir. Kişi, bunların gerçek dışı olduğuna inansa ve bu kanılara dirense de bir işe yaramaz. Kompulsiyon ise genelde bir obsesyona mani olmak için tekrar tekrar yapılan çeşitli davranışlardır.

Birçok hastada hem obsesyon hem de kompulsiyon bulunur ve bunların varlığı da hastada ağır korku uyandırır. OKB’si olan kişi çoğunlukla bunların anlamsızlığının farkındadır ve hem obsesyonlarına hem de kompulsiyonlarına direnmeye çalışır.

OKB Belirtileri Nelerdir?

  • Kişinin kendisine ya da diğerlerine mikrop, bakteri bulaşmasından şiddetli derecede korkma, endişelenme

  • Etraftaki eşyaların nizamlı ve simetrik durmasını sağlamak için şiddetli telaş

  • Kişinin kendisine ya da diğerlerine ziyan verebilecek agresif ve müthiş fikirler içinde olması

  • Din, cinsellik ya da şiddet ile ilgili istenmeyen, toplum tarafından kabul görmeyen niyetler olarak sıralanabilir.

  • Kişinin cildi tahriş olana kadar ellerini yıkaması

  • Kapıların kilitli olduğundan emin olmak için tekraren denetim edilmesi

  • Ocak, fırın üzere mutfak aletlerinin çalışmadığından emin olmak için tekraren denetim edilmesi

  • Muhakkak kalıplar biçiminde daima sayı sayma

  • Kişinin sessiz bir formda bir duayı ya da söz bütününü daima tekrar etmesi

  • Benzeri eserlerin tıpkı formda sıralanması için ağır güç sarf edilmesi olarak sıralanabilir.

  • Kirlenme korkusu

  • Kendisini yahut sevdiklerinin ziyan görmesine ilişkin kanılara kapılma

  • Diğerlerinin dokunduğu objelere dokunamama

Elbette bu davranışları günlük hayatta da yapıyoruz ve bu biçimde davranmamız kesin olarak hastalık olarak sayılmaz. Lakin tıbbi açıdan bu haldeki niyet ve davranışların hastalık sayılabilmesi için günlük fonksiyonlarımızı etkileyecek, kısıtlayacak, bozacak kadar şiddetli ve ağır olmalıdır.

OKB’nin Nedenleri ve Yaygınlığı

Biyoloji ve beynin bu bozukluğun gelişimindeki tesirinin yanı sıra etraf, tecrübeler ve düşünme formu de OKB’nin ortaya çıkmasında ve sürdürülmesinde tesirlidir.

Tüm bayan ve erkeklerde görülme sıklığı eşit olduğu bilinmektedir. OKB, genelde ergenlikte (erkeklerde) yahut genç yetişkinlik devrinde (kadınlarda) görülür. Lakin çocukluk çağı travmalarına maruz kalan bireylerin (örneğin, cinsel istismar) ileriki vakitlerinde yaşanan tetikleyici gerilim olayları hastalığın ortaya çıkabilmesinden kaynaklı erken çocukluk devirleri de OKB’nin gelişiminde kıymetlidir.

OKB Nasıl Tedavi Edilir?

OKB tanısı için kullanılan bir laboratuvar metodu olmayıp, terapistin hastanın obsesyon ve kompulsiyonlarını değerlendirmesi, ritüellere ayırdığı vakit da dahil olmak üzere hastanın belirtilerini kıymetlendirerek teşhisini koyar.

Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT), fikir ve davranışlarınıza muhakkak kimi değişiklikler getirerek güzel olmanızı hedefleyen teknikler uygular.

OKB tedavisinde gecikme hastalığın kronikleşmesine neden olur. Hastalığın da kronikleşme yani müzmin hale gelme mümkünlüğünün yüksek olması tedavinin değerini arttırır. Obsesif kompulsif bozukluk (OKB), tedavi edilmediği takdirde resen iyileşmeyebilir, bu nedenle gerçek tedavi almak son derece gerekli ve değerlidir. Tedavi obsesif kompulsif bozukluk hastalarında sıklıkla görülen abartılı yahut takıntılı fikir ve davranışları azaltmaya yönelik bir prosedürüdür. Terapinin mühletince obsesif kompulsif bozukluğu olan bireylere, zorlayıcı davranışlarda bulunmadan dert yaratan inançlarıyla yüzleşmeleri konusunda yardımcı olunur.

Etrafın OKB’deki Rolü

OKB’li hastalar tekrarlanan fikir ve davranışlarının etrafları tarafından fark edilip öğrenileceği tasası duyarlar. Hastalar dalga geçileği yahut küçük düşürüleceği dehşetiyle hislerini paylaşmaktan çekinirler bu durumu saklamaya çalışırlar. Bu yüzden etraf tarafından anlaşılmak ve onlardan takviye görmek isterler. Hastalar, bu tasa ile tedaviye hastalığın başlamasından çok uzun mühlet sonra gelebilmektedir. Bu süreçte OKB’li hastaları tedavi için cesaretlendirmek sürecin kritikliği açısından değer arz eder. Aile üyeleri ve arkadaşları hastanın vakit zaman etrafa de huzursuzluk verecek seviyeye varan takıntılı davranışlarının hastalar tarafından engellenemeyen, karşı koyamadıkları niyetlerden kaynaklandığını bilmelidir, tedaviye ahenk sağlanması konusunda hastaya yardımcı olunmalıdır.

Bunlar da hoşunuza gidebilir...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir