obsesif kompulsif bozukluk Xj2wbqlj
Sağlık

Obsesif Kompulsif Bozukluk

Okb bir anksiyete (kaygı) bozukluğudur. Hastalığa takıntı-zorlantı hastalığı da denilmektedir. Bireyin yapmak istemediği ancak tekrarladığı niyet, his , fikir, takıntı yahut davranışlar bütünüdür. Obsesyonlar ; bireyler tarafından mantıkdışı olarak yorumlanır ve bireye ağır dert ve huzursuzluk veren fikir ve kanılardır. Kompulsiyonlar ise; obsesyonların neden olduğu ağır külfet ve huzursuzluk hissini azaltmak yahut yok etmek için tekrarlanan yineleyici davranış ve zihinsel hareketler bütünüdür. Kişi bu obsesyon ve kompulsiyonlar saçma olduğunu bilse dahi bunları yapmaktan ve düşünmekten kendini alı koyamaz. Tekrarlanan her davranış ve fikir de şahsa ağır sorun ve korku hissini verir, gündelik hayatını ve yaşayış tarzlarını bozar.

OKB TOPLUMDA NE SIKLIKLA GÖRÜLÜR ?

Toplumda sık olarak görülen obsesif kompulsif bozukluk bayanlarda erkeklere nazaran daha sık görülür. Her 100 bireyden 2-3’ünün bu rahatsızlığı yaşadığı saptanmıştır. Çoklukla ergenlik devirlerinde yahut 20-30’lu yaşlarda başlar. Kimi durumlarda okul öncesindeki çocuklar dahil olmak üzere her yaşta görülebilmektedir.

OKB BELİRTİLERİ NELERDİR ?

Obsesyonlar ve kompulsiyonlar toplumdan topluma ve kültürden kültüre değişkenlik gösterebilmektedir. En sık görülen okb cinsleri aşağıdaki üzeredir ;

Bulaşma Obsesyonu ve Paklık Kompulsiyonu
Kuşku obsesyonu ve denetim kompulsiyonu
Cinsel içerikli obsesyonlar
Dini içerikli obsesyonlar
Simetri/düzen obsesyon ve kompulsiyonları
Dokunma kompulsiyonları
Sayma kompulsiyonları
Biriktirme ve saklama kompulsiyonları
Batıl itikatlar, uğurlu, uğursuz sayılar ve renkler

OKB NEDENLERİ NELERDİR ?

Rastgele bir katılık kazanmamasına rağmen OKB’nin nedeni olarak birkaç varsayım üzerinde durulmaktadır. Şimdiye kadar yapılan araştırmalar şunları göstermektedir ;

– GENETİK NEDENLER :
OKB’li hastaların anne, babalarında yahut başka birinci derece akrabalarında OKB’nin sık olarak görülmesi bize rahatsızlığın genetik yapılı olabileceğini düşündürmektedir.

– BEYİN FONKSİYONLARINDA BOZULMA VE SEROTONİN SEVİYESİ :
Beyin üzerinde yapılan araştırmalarda beynin kimi bölgelerinde ve bilhassa de beyin içindeki sinirsel iletimde kıymetli rolü olan serotonin unsurunun fonksiyonlarında bozukluk saptanması bunların OKB’nin nedeni olarak araştırılmasına yol açmıştır.

– ÇOCUKLUK ÇAĞI TRAVMALARI :
Çocukluk çağı travmalarına (örneğin, cinsel istismar) maruz kalanlarda ileri ömürlerinde değerli bir gerilim yaşantısı akabinde OKB’nin ortaya çıkabilmesi erken çocukluk periyotlarının OKB gelişiminde kıymetli rol oynadığını göstermektedir.

– KİŞİLİK ÖZELLİKLERİ :
Kişilik yapısı olarak titiz, kuralcı, detaycı, mükemmeliyetçi özelliklere sahip olan bireyler OKB’ye yatkın bireyler olarak kıymetlendirilmektedir.

OKB TEDAVİSİ NEDİR ?

– İLAÇ TEDAVİSİ: Serotonin Geri Alım Engelleyiciler (SSRI) ismi verilen ilaç kümesi OKB tedavisinde kullanılmaktadır. Tedavinin birinci vakitlerinde şahısta bulantı, baş ağrısı, uyku bozukluğu, midede rahatsızlıkları üzere kalıcı olmayan yan tesirler ile hastaların birçoklarının lisana getirmeye çekindikleri cinsel yan tesirler görülebilir (cinsel isteksizlik gibi).

– BİLİŞSEL DAVRANIŞÇI (BDT) TEDAVİ: Bilişsel tedavilerde maksat rahatsız edici niyetlerin oluşturduğu sorumluluk hissini azaltmaktır. Obsesif hastalar dert verici niyetler ile bu niyetlerden kaçarak ve kaçınarak başa çıkmaya çalışırlar. Davranış tedavilerinde maksat hastayı korku veren ve tasa oluşturduğu için kaçma ve kaçınma davranışlarına neden olan fikirlerle [obsesyonlar] karşı karşıya getirmek ve bu karşılaştırmanın oluşturduğu tasayı azaltmak için devreye giren tekrarlayıcı davranışları [kompulsiyonlar] engellemektir. Amaç rahatsızlık veren fikrin oluşturduğu tasayı söndürmek ve alışma durumunun oluşmasını sağlamaktır. Bu formda yapılan tedaviye alıştırma tedavileri ismi verilir.

Bilişsel ve davranışçı terapiler hem hastalığın tedavisinde hem de özelikle hastalığın tekrarlanmasının önlenmesinde çok değerli bir yer tutmaktadır. Tedavide bazen tek başına, bazen de ilaç tedavileri ile birlikte kullanılabilmektedirler. Bu durum bireyden şahsa değişmektedir. Kolunda uzman bireyler hasta için en uygun tedavi programını oluşturup hastayı bilgilendirir ve tedavi süreci başlamış olur.

Bunlar da hoşunuza gidebilir...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir