Sağlık

Kolorektal kanser (kalın bağırsak kanseri) nedir?

Kolorektal kanserler, kalın bağırsak (kolon) ve rektumu (kalın bağırsağın son kısmı) tutan kanserlerdir. Erken teşhis ve hakikat tedavi tekniğinin uygulanması, hastalığın seyrinde ve hastanın sağkalımında büyük kıymet taşır.

Kolorektal kanserler, bayanlarda en sık görülen kanserler ortasında 2. ve erkeklerde ise 3. sırada yer almaktadır. Genel popülasyonda görülme riski %5 oranındayken, kolorektal kanser aile kıssası olanlarda bu oran %15-20, iltihabi bağırsak hastalığı olanlarda %15-40 ve ailesel non-polipozis kolorektal kanser (HNPCC) mutasyonu olanlarda %70-80 ve familyal adenomatöz polipozis (FAP) olanlarda ise %100’dür.

Hareketsiz hayat, şişmanlık, alkol, sigara kullanımı ve yaş ile bu riskler artar.

Lif tüketimi, zerzevat ve meyve tüketimi, kalsiyum, D vitamini, folik asit desteği, idman ve tarama programları ile riskler azalır.

Kolorektal kanser belirtileri nelerdir?

Başlangıçta belirtiler çok besbelli değildir.

Tekrarlayan ishal ve kabızlık,

Dışkı kalınlığının incelmesi,

Anüsten ve dışkılamadan kan gelmesi,

Dışkılamada yumurta akı görünümlü (mukuslu) salgı,

Bağırsakların gereğince boşalamaması hissi,

Ağrılı dışkılama,

Halsizlik,

Kansızlık

İştahsızlık,

Karın ağrısı,

Demir eksikliği anemisi,

Kilo kaybı,

Karında kitle hissi

Bu cins şikayetleri olanların doktora başvurması ve hastalık ilerlemeden erken teşhis konulması ömür talihini büyük ölçüde arttırmaktadır.

Kolorektal kanser tanısı nasıl konur?

Üstteki şikayetleri olan hastalara rektum ve kalın barsağın kamera ile görüntülenmesini sağlayan kolonoskopi işlmei yapılır. Kalın bağırsak yahut rektumda kitle var ise biyopsi alınır.

Kolorektal kanser tedavisi nasıl yapılır?

Teşhis konulduktan sonra hastalığın yaygınlığı belirlemek için evreleme yapılır. Bu hedefle aşağıdaki testlerden yararlanılır;

Karın ve göğüs bilgisayarlı tomografisi (BT)

Karın manyetik rezonans ile görüntüleme (MRI)

Hastalığın evresi; bağırsak duvarına sonlu ve lenf bezlerine yayılım görülmeyen evre 1’den, uzaktaki organlara yayılımın saptandığı evre 4’e kadar değişir.

Tedaviye hastalığın evresine nazaran karar verilir.

Ayrıyeten, kolon ve rektum kanserinin tedavisi de farklılıklar gösterir.

Kolon kanseri tedavisi

Kolon kanserinin tedavisi cerrahidir. Hastalığın evresine nazaran ameliyat öncesi yahut sonrası kemoterapi de gerekebilir. Radyoterapi nadiren uygulanır.

Cerrahi Tedavi:

Kanserin olduğu bağırsak kısmı, onu besleyen damarlar ve onlara eşlik eden yağlı doku ve lenf bezleri ile birlikte çıkartılır. Hastalıklı alan çıkartıldıktan sonra birden fazla vakit kalan iki bağırsak ucu karşılıklı getirilerek birbirine dikişler yahut stapler ismi verilen aletler ile birleştirilir. Bu hastanın gaytasını doğal yollardan (anüsten) çıkarmaya devam edeceği manasına gelir.

Fakat özel durumlarda (bağırsak tıkanıklığı, hastanın genel durumunun bozuk olması vb.) kalan bağırsağın iki ucu birleştirilemez. Bu durumda, bağırsak karın duvarına ağızlaştırılır. Buna stoma denir. Gayta, stomayı kapatan toplayıcı bir torbayla dışarı alınır. Çoğunlukla bu stomalar geçicidir. Tedavi bitiminde, bağırsaklar tekrar birbirine birleştirilir.

Rektum Kanseri Tedavisi

Hastalığın evresine bağlı olarak çoğunlukla cerrahi, radyoterapi, ve kemoterapi bir ortada yapılır.

Evre I’de cerrahi kafidir.

Evre II ve III’de çoklukla cerrahiden evvel kemoterapi ve radyoterapi önerilir. Buna neoadjuvan kemoradyoterapi denir. Bazen cerrahiden sonra kemoterapiye devam edilir.

Evre IV de tedavi çoğunlukla kemoterapidir. Bazen cerrahi ve radyoterapi gerekebilir.

Birtakım durumlarda, cerrahi öncesinde kemoradyoterapi yerine yalnızca kısa periyot radyoterapi (5 gün) önerilmektedir.

Cerrahi tedavi:

Rektum ve onu besleyen damarlar, damarlar boyunca yer alan lenf bezlerinin yer aldığı mezorektum denilen yağlı doku çıkartılır. Şayet tümör anüse kadar uzanıyor ise anüs de çıkartılır. Kalan bağırsak ağzı karın duvarına ağızlaştırılarak stoma açılır.

Kolorektal Kanser Cerrahisinde hangi prosedürler vardır?

Günümüzde kolorektal kanserlerin cerrahi tedavisi klasik açık sistem ve 5-10mm’lik kesilerden girilen aletlerinin kullanıldığı kapalı (laparoskopik ve robotik) ameliyat metotları ile yapılmaktadır.

Yapılan çalışmalar kapalı ve açık prosedürler ortasında onkolojik olarak manalı bir fark olmadığını göstermiştir. Laparaskopik yol, hastada daha az yara izi ve daha süratli günlük aktivitelere dönüş sağlayabilir.

da Vinci® Robotik cerrahi sistemleri, son yıllarda kolorektal kanser tedavisinde yer almaya başlamıştır. Bu yolda kullanılan aletlerin 540 dereceye kadar dönebilme, dar alanda çarçabuk ve titreşmeden hareket edebilme kabiliyeti mevcuttur. Bu sayede, rektum kanseri üzere epey dar bir alanda uygulanan cerrahide önemli avantaj elde edilir. Rektum kanseri cerrahisinde, pelviste ameliyat alanı komşuluğundaki hudutları korumak hastanın cinsel işlevlerin devamında çok değerlidir. Robotik cerrahi sistemlerinin yüksek çözünürlüklü, 3 boyutlu imajı ile bilhassa erkek ve dar pelvisi olan hastalarda hudut hasarlanma riski daha azdır.

Kolorektal Kanserde Tarama nasıl yapılır?

Şikayeti olmayan bireylerde, 50 yaşından sonra taramaya başlanmalıdır. Bu gayeyle yılda bir gaytada bilinmeyen kan bakılmalı, 5 yılda bir sigmoidoskopi ve 10 yılda bir kolonoskopi yapılmalıdır. Süreç sıklığı kanser risk durumuna nazaran arttırılabilir.

Birinci derece akrabalarında kolorektal kanser yahut adenomatöz polip hikayesi olan bireylerde bu prosedürlere 40 yaşından itibaren başlanır.

Birinci derece akrabalarında ‘’erken yaşta’’ kolorektal kanser ortaya çıkan bireylerde ise akrabalarında kanserin saptandığı yaştan 10 yıl evvel tarama prosedürü başlamalıdır.

Ailesel polipozis sendromlarının olduğu ailelerde 10-12 yaşından sonra genetik testler yapılmalı ve yıllık sigmoidoskopiler ve kolonoskopiler ile tarama yapılmalıdır.

Ailesel non-polipozis kolorektal kanser aile kıssası olanlarda genetik mutasyonlar araştırılmalıdır. 20-25 yaşından itibaren yahut erken kanser gelişen aile bireyinin yaşından 5 yıl evvel kolonoskopi 2 yılda bir, 40-45 yaşından itibaren yıllık tarama, gelişebilecek başka organ kanserleri için bayanlarda 25-30 yaşından itibaren yılda bir endometrial ve ovariyal inceleme, 5 yaşından itibaren idrar tetkiki ve servikal smear takibi yılda bir, deri muayenesi yılda bir, 1-3 yılda bir üst sinidirm sistemi endoskopisi yapılmalıdır.

Bunlar da hoşunuza gidebilir...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir