itaat deneyi milgram V2iYRDpV
Sağlık

İtaat deneyi- milgram

124263 2113526624

Yale Üniversitesi’nden Psikolog Dr. Stanley Milgram tarafından yapılan bu deney,

“insanların otoriteye nasıl boyun eğdiklerini “ anlamak maksadıyla (bir Nazi savaş hatalısı olan Adolf Eichmann’ın davasının başlangıcından 3 ay sonra) 1961 yılının Temmuz ayında yapılmıştır.

Denekler öğretmen-öğrenci olarak nitelendirilir. Başka odalara yerleştirilir. Öğretmen ile öğrenci ortasındaki irtibat yalnızca ses yoluyla sağlanır.

Aslında burada tek denek: “öğretmen”dir. “Öğrenci” pozisyonunda olan kişi ise; deneyin bir kesimi olan oyuncudur.

“Öğretmen” (denek) farklı odaya yerleştirilen öğrenciye yanlış yanıt verdiğinde uyguladığı elektiriğin daha fazla yanlış karşılığa sebep olup olmadığının ölçüldüğünü zanneder.

Lakin bu deneyde denenmek istenen “öğretmenin” (denek) daha evvel hiç tanımadığı “öğrenciye”(oyuncuya) karşı ne kadar acımasız olabileceği ve yanlış olduğunu bilse bile deneyi sonuna kadar götürüp götüremeyeceğini ölçmektir.

Öncelikle öğretmenin yanında öğrenci üzerine elektrik uygulayabileceği bir düzenek yerleştirilir. Ve öğrenci başka odaya alınır.

Öğretmene (denek) öğrenciye (oyuncu) yönelttiği her soruda, yanlış karşılık verildiği takdirde 15 volttan başlamak üzere elektrik verilmesi söylenir. Yanlış sayısı arttıkça verilen şokun gücü de arttırılması söylenir.

Denek pozisyonunda olan öğretmen, gelen çığlık ve yapma seslerine dayanamayak deneyi durdurmak istediğinde, ona her talep sonrası araştırmacı (otorite) tarafından şu cümleler söylenir:

Lütfen devam edin.

Deney gereği devam etmeniz gerekmektedir.

Devam etmeniz hakikaten çok kıymetlidir.

Öbür seçeneğiniz bulunmuyor, devam etmek zorundasınız.

Artan elektrik şokuyla birlikte öğretmene, öğrencinin yalvarma sesleri dinletilir. Buna karşın devam eden öğretmene (denek) bir sonraki kademede apansız kesilen öğrenci sesi dinletilir.

SONUÇ:

Ortaya çıkan deneyin sonucu hakikaten dehşet vericiydi. Öğretmen (denekler) sonuna kadar Araştırmacının (otoritenin) talimatlarına uyup, 450 voltluk azamî şoku 3. Sefer birebir bireye vermişti. Ses kesildikten sonra bile şiddetini arttırarak şok vermeye devam edenler oldu.

( Deneylere katılan insanların hepsi olağan insanlardı. Hiç birinde sadistlik ve gibisi ruhsal rahatsızlıklar ya da kişilik bozukluk bulunmuyordu.)

Milgram deney sonuçlarını şöyle kıymetlendirdi;

“Sadece vazifelerini yapan, kendi başınayken yabanî işlere kalkışmayan sıradan beşerler, fecî bir yok etme sürecinin bir kesimi olabiliyorlar. Yaptıkları işin yıkıcı sonuçlarını apaçık görmelerine karşın, temel ahlaki bedelleriyle çelişen bu vazifelerde pek az bireyde otoriteyi reddetme potansiyeli vardır.”

Bu deney göstermiştir ki;

Bireyler karakterlerine büsbütün karşıt düşen hareketleri otorite karşısında hiç düşünmeden yapabiliyorlar.

Bunlar da hoşunuza gidebilir...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir