goz hastaliklari ve tedavisi icin yanlis bilinenler ve gercekler mYd118W2
Sağlık

Göz Hastalıkları ve Tedavisi İçin Yanlış Bilinenler ve Gerçekler

Gözler insanın en bedelli organlarının başında gelir. Karanlık bir dünyada yaşamak herkesin isteyeceği son şeydir herhalde. Pekala göz hakkında neler biliyoruz ? Göz sıhhati hakkında gereğince bilgiye sahip miyiz?

Göz ile ilgili bildiklerinizin doğruluğuna ne kadar güveniyorsunuz? Göz ile alakalı bildikleriniz yanlış olabilir. Göz hastalıkları ve tedavileri hakkında bildiğiniz doğruların bir birçoklarının yanlış olduğunu biliyor muydunuz? Artık bunların en çok dikkati çekenlerini ve en çok karşılaşılanları gözden geçirelim.

Kataraktla İlgili Yanlış Bilinenler:

“Katarakt yalnızca yaşlılarda görülür.”

Katarakt yaşlılarda sıkça görülmekle birlikte gençlerde, bebeklerde ve çocuklarda da rastlanabilen bir rahatsızlıktır. Katarakt bir gözden başka göze geçebilen bir rahatsızlık olmayıp çoğunlukla çift taraflı oluşmaktadır.

“Katarakt ameliyatı laserle yapılmaktadır.”

Hala tüm dünyada ve ülkemizde, katarakt ameliyatında en yaygın kullanılan sistem “Fakoemülsifikasyon tekniği” dir. Burada kullanılan güç tipi, halk ortasında bilindiği üzere laser gücü olmayıp “ultrasonik enerji” dir.

Fakat en son sistem olan “Femtolaser katarakt cerrahisi” tekniğinde tam manasıyla gerçek laser gücü kullanılmaktadır.

“Katarakt ameliyatı çok kolay olup 3-5 dakikada sona ermektedir.”

Fakoemülsifikasyon yahut femtolaser tekniğiyle yapılan katarakt ameliyatı, teknolojiye bağımlı son derece komplike ve hassas bir ameliyat olup ortalama 15 dakika kadar sürmektedir. Lakin sorunlu gözlerde bu müddet 30-45 dakikaya kadar da yükselebilmektedir. Ayrıyeten, yapılan süreç, çok kolay olarak nitelenmesi yanlışsız olmayan, ender de olsa birçok komplikasyonun görülebileceği cerrahi bir teşebbüstür.

“Çok yaşlılarda katarakt ameliyatı yapılmamalıdır, risklidir.”

İç hastalıkları konsültasyonu olumlu ise, çok yaşlılarda katarakt ameliyatının yapılması riskli değildir. Zira ameliyat lokal anestezi ile yapılmaktadır. Ameliyat esnasında hastaya sakinleştirici birtakım ilaçlar verilmekte, tansiyonu yüksekse, ilaçlarla olağan seviyeye indirilmektedir. Böylelikle, çok yaşlı hastalarda da, hiçbir meseleyle karşılaşılmadan ameliyat yapılabilmektedir.

“Katarakt ameliyatı ile takılan göz içi merceği vakitle bozulabilmektedir. Bu durumda bozulan mercek çıkarılarak yenisi ile değiştirilebilir.”

Katarakt ameliyatı ile göz içine yerleştirilen merceğin yapısının bozulması kelam konusu olmayıp hayat uzunluğu bozulmadan göz içinde kalır.

“Katarakt ameliyatı olduktan 1-2 yıl sonra katarakt tekrar büyüyerek görmeyi bozabilir.”

Bir defa katarakt ameliyatı olduktan sonra kataraktın tekrar oluşması mümkün değildir. Halk ortasında “gözüme tekrar katarakt geldi” biçiminde yanlış olarak söz edilen durumda, göz merceğinin kapsül kısmının kalınlaşarak görmeyi azaltması sözkonusudur.

“Katarakt cerrahisi görmeyi olduğu üzere eski haline getirir”

Görmenin uygun olabilmesi için retina katmanının sağlıklı, kişinin görme potansiyelinin uygun olması lazımdır. Göz Tabanı hastalıklarında ve tembel gözlerde görme artışı olmayabilir.

“Göz İçi mercekleri göz için ziyanlı olabilir, batma yapabilir”

Uygun yere uygun lens takılması hiçbir vakit ziyanlı değildir. Üretim materyali gözü rahatsız etmez. Kişi göz içi merceğinin varlığını batma yanma halinde hissedemez.

“Lazer ameliyatı olanlar sonradan katarakt ameliyatı olamaz”

Gözlükten kurtulmak için yapılan lazer göz tedavisi gözün en dışındaki kornea katmanına uygulanır. Katarakt ise gözün içerisindeki saydam lensin bulanıklaşmasına verilen isimdir. Yeteri kadar yaşlanma bahtı bulan herkes katarakt olur. Lazer göz ameliyatı olmuş olmanız katarakt gelişimine neden olmaz, katarakt ameliyatı olmanıza da mani değildir. Dikkat edilmesi gereken tek nokta katarakt ameliyatında kullanılacak göz içi merceğinin numarasının hakikat hesaplanmasıdır.

Şaşılıkla İlgili Yanlış Bilinenler:

“Çocuklarda bir ölçü şaşılık olabilir.”

Şaşılık olağan bir durum değildir. Çocuklarda gözlerde kayma doğuştan olabilir yahut sonradan ortaya çıkabilir. Kimi şaşılık tipleri geçicidir ve gözlükle düzeltilebilir. Birtakım kaymaları düzeltmek için ise ameliyat gerekebilir. Şaşılıkla ilgili en kıymetli sorun, kayan beğenilen tembellik gelişmesidir. Göz tembelliği erken tespit edilebilirse, çocuk 10-12 yaşına gelene kadar; ameliyat, gözlük ve kapama üzere tedavi prosedürleriyle tedavi edilebilir. Erişkinlerde göz tembelliğini tedavi edebilecek bir prosedür şu an için yoktur.

“Bebekte göz kayması varsa, tedavide çabuk edilmemelidir, bebek büyüdükçe kayma da tabiatıyla düzelir.”

Bebekte göz kayması varsa, hiç vakit kaybetmeden tedaviye başlanmalıdır, zira tedavide gecikildikçe bilhassa görme tembelliğinin ilerlemesine yol açılmış olur. Görme tembelliğinin 7-8 yaşından sonra bilinen kalıcı bir tedavisi yoktur.

“Çocuktaki şaşılık, birkaç yıl gözlük takmakla düzelir, şaşılık düzeldikten sonra da gözlük çıkarılır ve şaşılığın tedavisi tamamlanmış olur.”

Kimi çeşit şaşılıklar yalnızca gözlük takmakla düzelir, ameliyata gerek kalmaz. Ancak, bu tıp şaşılıklarda; şaşılık gözlük takılı iken düzelir, gözlük çıkarıldığında göz tekrar kayar. Münasebetiyle, çocuğun gözlüğünü hiç çıkarmaması gerekir.

“Şaşı çocuk, ameliyat olduktan sonra şaşılığı büsbütün düzelir ve kayması düzeldiği için de artık gözlük takmasına gerek kalmaz, gözlüğü atar.”

Ameliyatla şaşılığı düzeltilen çocukta tedavi bitmemiştir. Ameliyat yalnızca göz kaymasını düzeltir. Şaşılık ameliyatının, görme derecesi ve görme bozukluğuna hiçbir tesiri yoktur. Bu nedenle ameliyatla şaşılık düzeltildikten sonra da, çocuk tekrar gözlüğünü takmaya devam edecektir.

“Çocuğum yıllardır gözlük takıyor, lakin gözlüğü çıkardığı vakit gözü tekrar kayıyor, tedavi hiçbir yarar sağlamadı.”

Şayet şaşı bir çocukta, kayma gözlükle düzeliyorsa tedavi muvaffakiyete ulaşmış demektir. Çocuk daima gözlük takmalıdır. Gözlük çıkarıldığında gözün kayması doğaldır. Tedavinin kıymetlendirilmesi, gözlüklü iken yapılır.

“Şaşı bakarsan şaşı kalırsın.”

Elbette eski telaffuzun tersine gözlerin şaşı yapılması o denli kalmalarına sebep olmayacaktır.

“Şaşılık Laser ile tedavi edilebilir”

Laser ile uygulanan rastgele bir şaşılık tedavisi yoktur. Şaşılık tedavisi cerrahi olarak göz kaslarına müdahale edilerek gerçekleştirilir.

“Göz tembelliği lazer ameliyatıyla düzelir.”

Lazer ameliyatı göz tembelliği tedavi etmek için değil, gözlük numarasının azaltılması için yapılır.

Gözlük Kullanımı İle İlgili Yanlış Bilinenler:

“Dinlendirici gözlük kullanmak gözü rahatlatır”

Bu türlü bir gözlük yoktur. Gözlük sayılarla tabir edilen bedellere sahiptir ve takıldığı vakit görmeyi daha uygun yapıyor ise kullanılmalıdır. Bazan, gözlüksüz net fakat yorularak gören hipermetrop hastalara doktorlarımız gözlüğün hedefini açıklamak için hipermetropi düzeltici camlara bu terimi kullanırlar. Gözümüzü gerçek manada rahatlatmak için ağır çalışma sırasında çalışmaya orta vererek gözlerimizi birkaç sefer kırpma ve bir müddet kapatarak dinlendirmeliyiz.

“Gözlük takmak göz numarasının ilerlemesini önler.”

Bilakis gözlük takmak ya da takmamak göz numarasının ilerlemesini etkilemez. Numara değişimi bundan bağımsızdır. Gözlük tedavisinin emeli, takıldığı sürece görme seviyesini arttırmaktır.

“Yanlış gözlük kullanımı gözü bozar”

Katiyen gözü bozmaz fakat takıldığı süreçte makûs görmeye sebep olabilir, baş ağrısı yapabilir.

“Sokaktan alınan güneş gözlükleri gözü bozar”

Güneş gözlüğünün gözünüzü güneşin ziyanlı tesirlerinden muhafazası için UV ışınlarını bloke etmesi gereklidir. UV ışınlarını bloke eden güneş gözlüklerinin nereden alındığının ehemmiyeti yoktur. UV bloke edici özelliği olmayan bir güneş gözlüğü yalnızca işe yaramaz, gözünüzü bozmaz.

“Başka bir kişinin gözlüğünü takmak gözünüzü bozar”

Hayır gözümüzü bozmaz, sırf yorar ve baş ağrısına neden olabilir. Lakin, sekiz yaşından küçük çocuklar yanlışsız derecelerde ve gereksinimi olan gözlükleri takmalıdırlar. Uygun olmayan gözlük kullanımı çocuklarda göz tembelliğine neden olabilir.

“Çocuklarda göz numarası daima büyür”

Uzak için hipermetrop olan çocuklarda büyüme çağında göz numarasında azalma, miyoplarda ise artma gözlenir. Gözlük takmak yahut takmamak dioptrinin ne azalmasına ne de artmasına sebep olur. Fakat çocuk yaşta görmenin gelişmesi açısından kesinlikle takılması gerekir.

“Bebek yahut küçük çocuklar gözlük takamaz”

Özendirme ile bu problem önlenebilir. Kâfi ki çocuğa uygun yaklaşılsın. 3 aylıktan itibaren bebekler gözlük kullanabilir.

“Gözünü çizdirerek gözlükten kurtulabilirsin”

Gözlük muhtaçlığını ortadan kaldırmak için 20 yaş üzerinde yapılan laser tedavisi (Excimer) gözü çizmez, sırf belirli bir kalınlıktaki kornea dokusunu buharlaştırarak ortadan kaldırır.

“Çok okudu, çok beyaza baktı, çok çalıştı gözü bozuldu”

Göz hasta olsa bile gözün kullanılması (yakın yahut uzak için) göz sıhhatine ziyanlı değildir. Özellikle glokom olgularında bilakis yararlıdır, zira göz içi sıvısının dışarı atılımını kolaylaştırıcı tesir ile rakamsal kıymetin düşmesi kelam bahsidir.

“Nazar değmesi göz hastalığı yapar”

Nazar tanımlaması bir moral kıymettir. Hastalık yapan tesiri olamaz.

“Laser gözünü kör etti”

Tedavi gayeli kullanılan bu aygıtlar körlük yapmaz, fakat merkezi görme noktasının hastalıktan etkilenmesi yahut laser komplikasyonu olarak ödem gelişmesi görme bozulmasına sebep olabilir.

“İyi görmek göz sıhhatinin garantisidir

Hayır… Örneğin : Glokom hastaları hastalığın son safhasına kadar yeterli görebilirler, görme sonradan tedrici olarak azalmaya başlar ki bu safhada görmenin geri dönüşü kelam konusu olmaz.

“Uyku bozuklukları göz hastalığı belirtisidir”

Hayır. Uyku beyinsel bir işlevdir ve gözler sadece olaya iştirak eder. Lakin uykusuzluk gözyaşı kalitesini ve üretimini bozduğu için, gereğince uyuyamamış bireylerde göz kuruluğu gelişmektedir.

“Televizyona çok yakın oturmak gözler için ziyanlıdır.”

Ebeveynler bunu televizyonlar oturma odalarımıza birinci girmeye başladığından beri lisanından düşürmeseler de gerçekliğiyle ilgili hiçbir delil yok. Amerikan Göz Bilim Akademisi (AAO), çocukların çoklukla yakına odaklanabildiklerini ve bunun göz yorgunluğuna sebep olmayacağını, böylelikle televizyonun çabucak önüne yerleşmek üzere bir alışkanlık edindiklerini ya da okunacak rastgele bir şeyi yüzlerine çok yakın arada tuttuklarını belirtiyor. Buna karşın, televizyona çok yakın oturmak miyopluğun bir belirtisi de olabileceği için hekiminize başvurmayı ihmal etmeyin.

“Eğer ailelerin görme yetisi zayıfsa, bu özelliklerini çocuklarına da miras bırakırlar.”

Maalesef bu bazen gerçek olabiliyor. Şayet daha uygun görmek için gözlük kullanıyor ya da öteki göz rahatsızlıkları(katarakt) yaşıyor iseniz, çocuğunuz da ileride birebir kederlerden muzdarip olabilir. Hekiminizle ailenizin vizüel (görsel) tarihini paylaşın ve tartışın.

“Havuç yemek görme yeteneğini geliştirir.”

Havuçların A vitamini açısından güçlü olduğu ve bunun da görüş için değerli olduğu bir gerçek olsa da öbür pek çok öteki yiyecek de tıpkı misyonu taşır. Kuşkonmaz, kayısı, nektarın ve süt üzere… Çocuğunuz için sağlayacağınız istikrarlı beslenme, gözleri için gerekli olan A vitaminin alınmasına kâfi olacaktır.

“Bilgisayar gözlere ziyan verir.”

AAO’ya nazaran, bilgisayar kullanımı gözlere ziyan vermiyor. Buna karşın bir bilgisayarı uzun vadeli kullanırken, gözler olağandan daha az kırpılır, okumak ya da öteki yakın ara aktivitelerinde olduğu üzere, böylelikle gözlerin kurumasına ve yorgunluk hissine sebep olur. Yani yapmanız gereken şey, çocuğunuza bilgisayarı yasaklamak değil kısa molalar vermeye ve başından kalkmaya ikna etmek olmalıdır.

“Ebeveynlerin gözleri mavi ise, çocuğunki kahverengi olamaz.”

Mavi gözlü bir çiftin nadir de olsa kahverengi gözlü çocuğu olabilir. Tıpkı biçimde yeniden çok yaygın olmadığı halde kahverengi gözlü ebeveynlerin de mavi gözlü bir bebeği olabilir.

“Sadece erkek çocuklar renk körü olur.”

Araştırmalara nazaran, erkek çocuklarının yüzde 8’i, kız çocuklarının ise yalnızca yüzde l’i farklı derecelerde renk körlüğüne sahip oluyor.

“Çok ağlamak gözyaşını kurutur”

Çok ağlamak gözyaşını kurutmaz; zira ağlamak ruhsal bir olaydır ve gözyaşı, göz etrafındaki çeşitli dokular tarafından daima üretilir.

“Göz damlası damlatıldıktan sonra gözü sık kırpıştırmak gereklidir”

Hayır gerekli değildir; zira göze damla uyguladıktan sonra bir dakika mühlet ile gözü uyur üzere kapatmak gerekir. Gözün sık kırpıştırılması, gözyaşı kanalı vasıtası ile damlanın burun boşluğuna geçerek tesirinin azalmasına yol açar.

“Çok tuzlu yemek gözü bozar.”

Tuzlu yemek kimi rahatsızlıklara yol açar. Mesela tansiyonu yükseltir, bedenin su tutmasına ve şişkinliğe yol açar. Ancak tuzun göz sıhhati açısından rastgele tesiri yoktur.

“Gözlerim ağrıdığına nazaran göz tansiyonum yükseldi.”

Göz tansiyonu çok az belirti veren sinsi bir hastalıktır. Pek çok göz hastalığı ve bedenin öteki bölgelerindeki hastalıklar da göz ağrısına yol açabilir. Gözdeki ağrıların çok az bir kısmı göz tansiyonuna bağlıdır.

“Göz tansiyonu ameliyatı olunca görmem netleşecek.”

Ameliyatın maksadı ilaçlarla denetim altına alınamayan göz tansiyonunu düşürmektir. Ameliyattan sonra görme seviyesinde artış olmaz.

“Göz muayenesi gözlük muayenesidir”

Çok yanlışlı ve tehlikeli bir fikirdir. Önlenebilen en kıymetli iki körlük nedeninden diyabetik retinopati ve glokom hastalığı görme seviyeleri yeterliyken, yalnızca gözdibi bakısı ve göziçi basınç ölçümü üzere gözlük dışı muayeneler sırasında, göz doktorları tarafından yakalanır. Bu iki değerli körlük yaratıcı hastalık, hasta tarafından farkedilecek kadar çok görme kaybı yarattığında, kurtarılacak pek az görme işlevi kalmıştır. Bebekler doğduklarında, ve devamında 6 ayda bir, çocuklar yılda bir, gözlük kullananlar gözlük kullanmaya başladıktan sonra yılda bir, gözlük kullanmayanlar 45 yaşından itibaren 2 yılda bir hiç bir göz yakınması olmasa dahi göz muayenesi olmalıdır.

Bunlar da hoşunuza gidebilir...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir