glokom lNH42K6P
Sağlık

Glokom

Glokom günümüzde bilhassa orta ve ileri yaşlı popülasyon içinde kıymetli görme kaybı yapan nedenlerden biri olduğu bilinmektedir. Uzun yıllar boyunca artmış göz içi basıncının (GİB) hastalığın tanımlanmasında en kıymetli risk faktörü olmasına karşın birtakım hastalarda gib denetimine karşın ilerleyici optik disk hasarı ve görme alanı kaybı devam etmektedir. Eşdeğerdeki göziçi basıncı kıymetlerinde bile (yüksek yada normal) bireyler ortasında farklı derecede optik disk (OD) hasarı ve görme alanı (GA) kaybı görülebilir. Bu durum glokomda görülen kayıp ve hasarın derecesini etkileyen öteki faktörlerin de olduğunu göstermektedir.
Artmış göziçi basıncı ve lokal vasküler faktörler optik hudut başını etkilemektedir. Günümüz bilgileri ışığında optik hudut başı kanlanmasındaki yetersizliklerin glokomatöz optik nöropati (GON) gelişiminde değerli rol oynadığı ileri sürülmüştür. Bu yüzden glokomatöz optik nöropati olan gözlerde optik hudut başının dolanımının incelenmesi gerekir. 1851’de oftalmoskop keşfedilmesiyle optik disk görüntülenebilmiştir. O vakitten itibaren optik disk muayenesi oftalmolojik muayenenin tahminen de en değerli kısmını oluşturmuştur. Bu hedefle değişik yollar de değişik vakitlerde kullanılmıştır.
PRİMER AÇIK AÇILI GLOKOM (PAAG)
Primer açık açılı glokom (PAAG), bir beğenilen göziçi basıncının öteki rastgele bir oküler yahut sistemik hastalık yahut anormallik olmadan en az 21 mmHg üzerinde olması, ön kamara açısının açık ve olağan görünüşte olması, glokoma spesifik görme alanı değişiklikleri ve/veya optik hudut başı hasarının bulunması olarak tanımlanmıştır. Göziçi basıncı, oluşan tüm hasarın tek sorumlusu olmamakla birlikte, şu anki bilgilerimiz dahilinde en kıymetli ve birinci sırada kabul gören risk faktörüdür. Hangi kıymetteki yüksekliğin nasıl tesir ettiği de tüm açıklığı ile bilinmemektedir. Fakat optik disk ve hudut liflerinin iskemisi, akson üzerinde olan direk mekanik baskı, lokal toksisite yahut bunların kombinasyonunun tesirli olduğu söz edilmektedir.
American Academy of Ophthalmolgy, 1992 yılında açık açılı glokomu GİB artarak yahut artmadan yani rastgele bir referans GİB pahası olmaksızın ön kamara açısının açık olması ve glokoma spesifik görme alanı ve optik hudut başı hasarı varlığı olarak kabul etmiştir. Bu tanıma nazaran olağan tansiyon ve yüksek tansiyon birebir antitenin farklı göstergeleridir.
Son yıllarda ABD’de 2.25 milyon PAAG’lu olduğu, bunlardan 84000-116000’in, tüm dünyada da 3 milyondan fazla kişinin bilateral amorotik olduğu varsayım edilmektedir. PAAG prevalansı 40 yaş üzerinde %0.5-6.6 ortasındadır. Gonyoskopik olarak açık açıya karşın GİB yüksektir. Asıl sebeb trabeküler ağda aköz dışa akımına karşı yüksek dirençtir. Bu birikimlerin neden oluştuğu şimdi bilinmemektedir.
Klinik özellikleri: PAAG genel olarak sessiz başlayan, yavaş ilerleyen ve ekseriyetle kendini ağrı ile göstermeyen bir optik nöropatidir. Çabucak hep bilateral olmasına karşın çoklukla asimetrik seyreder. PAAG, önemli seviyede görme kaybı oluncaya kadar genelde farkedilmeden ilerler. Bunun sebebi, santral görme alanının hastalığın geç evrelerine kadar nispeten etkilenmemesi ve kaybın öteki göz tarafından da kapsanan ortak nazal alanda ortaya çıkmasıdır. Ender de olsa hastalarda semptom olarak, yüksek GİB nedeni ile göz ağrısı, baş ağrısı ve epitelyal ödemin neden olduğu ışık etrafında haleler görülebilir. PAAG teşhisi, GİB düzeyi optik disk görünümü ve görme alanı kaybı üzere bir küme bulgunun beraberce değerlendirilmesiyle konur.

Geniş epidemiyolojik çalışmalarda ortalama GİB’nin yaklaşık 16mmHg olduğu görülmüştür. GİB dağılımı olağan popülasyonda çan eğrisi oluşturur. Bu çan eğrisinin iki ucu 10-22 mmHg olup bu kıymetlerin dışında olağan GİB olma mümkünlüğü azalmaktadır. Lakin kesin bir üst hudut bulunmamaktadır. GİB, PAAG hastalarında sıklıkla 22-40 mmHg ortasında seyreder. Ama glokomatöz ve glokomatöz olmayan gözler ortasındaki GİB dağılım eğrileri değerli oranda kesişim gösterirler. Birçok çalışmada toplumdaki glokomatöz optik nöropatili ve/veya görme alanı kaybı olan hastaların birinci incelemelerinde % 30-50 lere varan oranda GİB 22 mmHg den düşük bulunmuştur. Ayrıyeten diurnal dalgalanma nedeniyle, kimi glokom tiplerinde GİB artışı yalnızca intermitan olabilir. PAAG hadiselerinde dalgalanma çok daha abartılı biçimde ortaya çıkar. Tedavi edilmemiş bir glokom hastasının GİB’ında 15 mmHg yahut üzerinde dalgalanma görülebilir. Olguların birçoklarında sabah saatlerinde GİB yüksek ölçülür, bu yüzden günün değişik saatlerinde ölçüm tekrarlanmalıdır. Glokomatöz hasarın erken teşhisi, glokomun tedavisinde çok değerlidir. Birçok objektif ve subjektif test erken teşhis hedefiyle kullanılmaktadır. Optik hudut başının görünümü ve görme alanındaki kayıplar, glokom teşhisinde GİB’den daha değerli bir role sahiptir. Glokom hastalarının takip edilmesinde dikkatli optik disk muayenesi ve görme alanı takibi çok değerlidir. Birinci incelemede cup/disk oranının 0,5 deri büyük olması glokom varlığına işaret yahut ileride beklenen glokom gelişim riski daha yüksektir. Nöroretinal rimde fokal incelme yahut çentiklenme, optik diskte hemoraji ve disk rim imajı yahut retinal hudut lifleri katmanında rastgele akiz değişikliğin takibi yapılmalı ve görme alanı kaybıyla ilişkilendirilmelidir.

Bunlar da hoşunuza gidebilir...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir