gestalt terapi yaklasiminda fenomenolojik bakis acisi r3AuLzAF
Sağlık

Geştalt Terapi Yaklaşımı’nda Fenomenolojik Bakış Açısı

Fenomen (görüngü) sözcüğü Fransızca kökenlidir ve “Duyularla algılanabilen şey” manasına gelmektedir (http://tr.wikipedia.org/wiki/Fenomen). Fenomenoloji ise Edmund Husserl tarafından kurulan bir ideoloji akımı ya da prosedürüdür. Bu akım mutlak gerçeği reddetmektedir. Zira gerçeklik sürekli kendisine yönelmiş olan bir şuur tarafından algılanmaktadır. Yani gerçeklik kendisine yönelen şuur tarafından görülen, algılanan ve şuuruna varılan bir şeydir. O denli ise, dünya tecrübelerinin tamamı, şuur tarafından kurulmuştur. Fenomenolojik yaklaşıma nazaran, bir durumu oluşturan çeşitli olasılıklar, o anda o durumun oluşmasında rol oynayan kişi tarafından deneyim edildikleri öznellik ile çalışılmalıdır. Tek bir objektif ya da mutlak doğruya ulaşmak mümkün değildir; yalnızca gerçekliğin öznel yorumlarına ulaşılabilir (Mackewn, 2004, sy. 58 – 59). Fenomenolojik bakış açısı ile disiplinlerin inceleme alanı objektif olgulardan öznel algılara yönelmiştir. Bu felsefi akım birçok düşünürü ve farklı disiplinlerden bilim insanlarını etkilemiştir (Keskin, 2002). Gestalt Terapi Yaklaşımı da fenomenolojik bakış açısından etkilenen yaklaşımlardan biridir.

Varoluşsal olarak insanoğlunun deneyimlerinin üniversal ya da son bir manası yoktur. Lakin insanoğlu mana arayışı içindeki bir varlıktır; bu nedenle bireyler yaşadıkları deneyimlerin ya da etraflarının çeşitli istikametlerine manalar yüklerler. Bireyin algıladığı etrafına yüklediği bu manalar o bireye hastır. Yani fenomenoloji; kişinin, kendisini ve etrafını kendine has bir halde algılama ve manaya biçimi olarak tanımlanabilir (Estrup, 2000; akt. Daş, 2014, sy. 12). Fenomenolojik bakış açısına nazaran kıymetli olan bir olayın durumun ya da objenin genel olarak taşıdığı mana değil; o kişi için o an ve yerde taşıdığı spesifik ve öznel manadır (Mackewn, 1999, 60; akt. Daş, 2014, sy. 12). Her şeyin manası o şahsa ve içinde bulunduğu duruma, ana mahsustur (Daş, 2014, sy. 13).

Fenomenolojik yaklaşımın Gestat Terapi Yaklaşımı’na katkıları kuramsal alanla sonlu kalmamıştır. Gestalt Terapi Yaklaşımı’nın uygulamalarında da fenomenolojik bakış açısının tesirleri görülmektedir. Fenomenolojik bakış açısına nazaran her şeyin manası o bireye ve içinde bulunduğu duruma, ana has olduğu için; Gestalt Terapi Yaklaşımı’nda asla yorumlara ve genellemelere yer verilmez. Zira yorumlamanın ve genellemenin temelinde “kişiye özgülük” değil “herkese özgülük” vardır (Daş, 2014, sy. 13). Fenomenolojik bakış açısını terapi ortamına yansıtabilmek emeli ile bir Gestalt terapisti o ana kadar edindiği eski yorum ve varsayımlardan uzaklaşıp o andaki deneyimlere odaklanmalı ve onları temel almalıdır. Görüşme sırasında, genelleme ve yorumlamalar yapmak yerine, danışan ile ortak yaratılan etrafın çeşitli boyutlarına dikkati çekmeli ve bunları betimlemelidir (Mackewn, 2004, sy. 60). Örneğin terapist danışanın oturma biçimini betimleyerek bu oturma biçiminin manasını danışana sorabilir. Zira bir kişinin o anda o denli oturuyor olmasının; üşüyor olması, kızgın olması, utanıyor olması, yalnız hissediyor olması üzere pek çok nedeni olabilir. O kişinin o anda o denli oturmasının o kişi için taşıdığı manası fakat o kişi bilebilir (Daş, 2014, sy. 13).

Fenomenolojik bakış açısı ile hareket eden Gestalt terapistinin dikkat etmesi gereken bir nokta daha bulunmaktadır. Terapist o andaki deneyimlerin farklı boyutlarının her birine (düşünce, his, bedensel duruş, danışmanın kendi duyumları vb.) eşit derecede kıymet vermelidir. Yani bu boyutların her birini bir öncelik sıralaması gözetmeden belirtmelidir (Mackewn, 2004, sy. 61).

Bunlar da hoşunuza gidebilir...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir