ertelemecilik hastaligi yznUNVzE
Sağlık

Ertelemecilik Hastalığı

Yaşadığımız krizlerin ve sırtımızda taşıdığımız yüklerin altında ertelemeci davranışımızın olduğunu hiç düşündünüz mü?

Meselelerin yapısını incelediğimizde aslında problemlerin birden ortaya çıkmadığını tıpkı bir meyve üzere o sorunun da ortaya çıkması için gerekli kimi tabanların ve gerekli vaktin oluşması gerekir.

Yaşadığımız birtakım sıkıntıları somutlaştırmak gerekirse, örneğin: kilo alma (obezite) sorunu, bağlantı sorunu, boşanma ve ilgilerde yaşanan ayrılık kararlarına kadar yaşadığımız problemlerin önemli bir kısmında vakti güzel yönetememek ve ertelemecilik rol oynar. Pekala, ertelemecilik hastalığı nasıl ortaya çıkar? Onu inceleyelim.

• Bir işi kusursuz yapma konusundaki takıntılı istek,

• Motivasyon eksikliği,

• Kaygılanma, kişinin başarısız olacağına dair birçok başarısızlık senaryosu yazması zihninde ve çalışmaya başlarsa bu senaryonun gerçekleşeceğine olan inancı onu işi, yaptığı çalışmayı ertelemeye yöneltir.

• Vakit idaresi konusunda deneyim ve bilgi eksikliği,

• Kişinin ferdî yeteneklerine, maharetlerine ve çalışma usulüne uygun olmayan ödevler, işler ve çalışma yollarının şahsa dayatılması, esnek olmayan şahsa nazaran karakterize edilmemiş çalışmalar ve projeler kişiyi çok yetersiz hissettirir. Kişi bu sürecin sonunda başarısızlıkla karşılaşacağına o kadar emindir ki aslında ertelediği şey iş değil başarısızlık niyetidir.

• Kişi tembel değildir, yalnızca daha düzgün iş çıkarmak için erteler. Bu çok değerli bir ayrımdır. Kişi çalışmaktan kaçmaz, başarısızlıktan kaçar. Albert Einstein’ın bu mevzuda söylediği kelam durumu çok düzgün anlatır. “Bir balığı ağaca tırmanma yeteneğine nazaran yargılarsanız, tüm hayatını aptal olduğuna inanarak geçirecektir.”

• Dürtüsellik, kişinin daha çok o anki hisleriyle hareket etmesi, o an daha âlâ hissetmesi için ne gerekliyse, o an öncelik listesine onu koyması, programlı çalışamaması ve vakit idaresi yapamaması,

• İşe başlama konusunda kişinin kendi üzerinde tansiyon yaratması. Bir atleti düşünün; olimpiyat atleti ve yarışı birinci bitirmek için saatlerce koşu çizgisinde en güzel durumu almaya çalıştığını düşünün. Gülünç gelebilir ancak ertelemecilik sorunu yaşayan insanların yaşadığı durumu özetleyen bir metafordur. Kişi en güzel sonuca o kadar odaklanır ki herkes koşuya başlayıp koşuyu bitirdikten sonra bile o hala ‘Nasıl en güzel koşuyu yapabilirim’i düşünür.

• Psikolog Bluma Zeigarnik’in “Zeigarnik Etkisi” dediği kavramı düzgün anlamak gerekiyor bu noktada. Beyin bir işe başlandığında onu bitirmeyi istiyor ve o iş yarım kaldıkça beyin bu hususta bir gerginlik yaşıyor.• Eski bir atasözün dediği üzere şayet bir işe başlamışsanız işin yarısını bitirmişsiniz demektir. Kişinin kendini motive etmesi bu noktada çok kıymetli. Ruhsal olarak mükafatlar kişiyi daha motive ve başarılı hissettireceği için kişi çok daha verimli ve istekli çalışacaktır. Böylece yaptığı işin çıtasını daha da yükseltmiş olacaktır motive edici ödüllerle ve dinlendirici molalarla.

• Aslında bizlerin performansını etkileyen en kıymetli şeylerden biri de algılarımızdır. Bazen bir işi yapmayı düşünürken işin tamamını bir anda yapmayı düşünür ve mental bir yorgunluk yaratırız kendimize. Ancak kişi yapacağı kişi daha küçük kesimlere bölerse çok daha çarçabuk çalışacak ve düzgün bir iş ortaya çıkaracaktır.

• Ertelemecilik kavramını tıpkı anlattığımız biçimde daha da uygun anlamak için kesimlere böldüğümüzde ertelemecilik davranışının altında öz güvensizlik, mükemmeliyetçilik, yetersizlik hisleri, daha da derinlere inecek olursak çatışmalı ailelerde çocuğun elinden geleni yapmasına karşın konuttaki huzuru oluşturamamasına kadar götürebiliriz.

Pekala bu sorunu çözmek için neler yapabiliriz, gelin bunları unsur madde inceleyelim:

1. Yapacağımız işi modül kesim kısımlara ayırmak gücümüzü orantılı ve istikrarlı kullanmamız açısından en uygun performansı sergilememizi sağlayacaktır.

2. Harika sonuç için kişi sonu gelmez kanılar içinde kaybolabilir. Örnek vermek gerekirse satranç oyununda birinci atılım çok özel bir mana taşır. Çok uygun bir oyun çıkarmak isteyen bir oyuncunun aylarca en yeterli hamleyi düşündüğünü hayal edin. Ne kadar tezat bir durum o denli değil mi? En yeterli oyunu oynamak bir yandan öbür yandan ise aslında hiç oyun oynamamış olmak… Burada yapmamız gereken güzel bir işin aslında bir süreç işi olduğudur. Süreç içinde yaptığınız müdahalelerle en güzel işi ortaya çıkarabilirsiniz. Nazım Hikmet’in şiiri çok özel bir mana taşır bu hususta:

“En hoş deniz:
şimdi gidilmemiş olandır.
En hoş çocuk:
şimdi büyümedi.
En hoş günlerimiz:
şimdi yaşamadıklarımız.
Ve sana söylemek istediğim en hoş kelam:
şimdi söylememiş olduğum kelamdır…

Yani “en yeterli ve mükemmel” aslında anka kuşu üzeredir, ordadır ancak hiçbir vakit ulaşamayız. En uygununu yapsanız dahi onun da en yeterlisi olacaktır, bu yüzden başlayın, en uygun işinizi başladıktan sonra çıkarın. Heykeltıraşı düşünün, birinci darbeyi vururlar ama vakit içinde yonta yonta harika bir eser ortaya çıkarırlar.

3. Vakit idaresi konusunda araştırmalar yapın. Bunu ilaç üzere düşünebilirsiniz tıpkı ilacı birçok kişi kullanır ama hepsinde farklı farklı tesirler ve yan tesirler ortaya çıkar. Bu yüzden araştırın ve kendiniz için en düzgün çalışma formülünü ve vakit idaresini oluşturun. Kalıp çalışma sistemlerinde verimsizliklerle müsabakanız ertelemeci yanınızı besleyebilir. Bu noktaya çok dikkat etmelisiniz.

4. Dikkatinizi dağıtan objeleri ve mevzuları belirleyin. Bu objeleri ve mevzuları düşünürken tahminen gözden kaçırdığınız noktalar olabilir. Bu yüzden şöyle bir formül öneriyorum: Bir işi ertelediğiniz bir günün ayrıntılı dökümünü çıkarın o gün nelerle ilgilenmişsiniz, hangi gıdayı ve içecekleri tüketmişsiniz, vaktinizi nasıl harcamışsınız, bunları ayrıntılı olarak listeleyin ve daha sonra düşününce aklınıza gelen başlıkları ve bahisleri da bu listeye ekleyerek tek tek ve başlıklar halinde ele alın. Ertelemecilik bir davranıştır, bu yüzden bu sorunu çözme sürecinde dahi tekrar tekrar bu döngüye gireceğiniz vakitler olacak lakin değişime olan inancınız ve şuurlu çalışmanız bu döngüyü kırmanızı mümkün hale getirecektir.

5. Yaptığınız işin kıymetli olduğunu unutmayın ve uzun vadeli yol haritaları çizin kendinize. Yaptığınız çalışmaların, verdiğiniz emeklerin sizi çok daha yüksek yerlere çok daha kaliteli işler yapmaya götürdüğünü bildiğinizde yaptığınız işten çok daha keyif alacaksınız.

6. Kendinize sorular sorun. Soru sormak beyindeki niyet akışını bağlantısı önemli manada etkileyen bir prosedürdür. Soru sormak, öğrenmenin en kıymetli basamaklarından biridir. Soru sorarak dünyayı, kendimizi ve birçok şeyi öğreniriz. Sorduğunuz sorular sizlere yeni kapılar ve yeni fikirlerin aktığı ırmak yatakları üzere yollar açmalıdır. Örnek vermek gerekirse: Bu işi nasıl daha kaliteli hale getirebilirim? Bu işi istediğim müddette yapmak için günümü nasıl değerlendirmem gerekir? üzere sorularla beyninizde yeni fikir yolları oluşturabilir ve daha güzel sonuçlar alabilirsiniz.

7. Beyin yorulur. Evet, yanlış duymadınız beyin de yorulur ve dinlenmesi gerekir. Verimli çalışma masa başında başlar diye düşünüyorsanız yanılıyorsunuz. Büyük çemberler çizin, tahta kullanın ya da boş bir kâğıda öncelikler listesi yazın. Zira beyin birebir anda birden fazla bahse odaklanınca performans düzgünce düşer. Çizdiğiniz çemberlerin içinde iş paylaşımı yapın. Size kolaylık sağlaması için kısımlara ayırdığınız iş için nelere gereksinim duyacaksınız? Kısımlara ayırdığınız işinizi vakit açısından da kısımlara ayırıp her birisi için farklı müddetler ayarlamak da çok yararlı olacaktır. Bu biçimde çalıştığınız bir ay içinde vakit idaresi konusunda ne kadar yol kat ettiğinizi ve ne kadar güzel iş çıkarabildiğinizi görünce çok şaşıracaksınız.

Kolay görünen lakin birebir vakitte önemli bir ideolojiyi özetleyen bir özlü kelamla noktalayalım: “En makus karar kararsızlıktan uygundur.”

Bunlar da hoşunuza gidebilir...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir