emdr ile gecmisi yine yazmak ymHnCOE3
Sağlık

EMDR İle Geçmişi Yine Yazmak

Göz Hareketleri ile Duyarsızlaştırma ve Yine İşleme- EMDR

(Eye Movement Desensitization and Reprocessing)

İnsanların birçok şimdiki yaşadığı sıkıntılarla ilgili terapi dayanağı almak ister. Çocukluğumda ailem benimle ilgilenmedi diye değil bugün şu sorunu yaşıyorum diyerek terapiye gelirler. Terapiye başvuranların büyük çoğunluğunda olumsuz birinci çocukluk tecrübeleri olmasına karşın ekseriyetle geçmişin geride kaldığı ve bugün üzerinde bir tesiri olmadığı düşünülür. Terapist geçmişe odaklanmaya çalıştığında ise genelde karşılık benzeridir. “Ama bu yıllar önceydi” yahut “ Ben geçmişi değil bugünü konuşmak istiyorum”. Geçmiş yok olmaz hatta bugün tekrarlanan geçmişten bile oluşuyor olabilir. Geçmişteki acılarla baş etmek için geçmişi içsel bir odaya kilitlemek, üzerine asma kilitler takmak, dışarı çıkmasın diye önüne nöbetçiler dikmek ve bir daha o kapıya bakmamaya çalışmak maalesef tahlil değildir. Geçmiş ne kadar aksiyse anılar o kadar kovalar bizi. İhmal, istismar değersizlik, sevgisizlik ile açılan yaralar üstü örtülerek kapanmazlar yalnızca iltihap kaparlar.

Bir travma yaşandığında kişi bu anıyı o günkü duygusal kapasitesi ile kaydeder. Duygusal kapasitemiz ise yaş ne kadar küçükse o kadar düşük olur. Bu nedenle en çok çocukluk yaşantıları içerisindeki travmalar iz bırakır beşerde. Belleğe depolanmış yaşantı olayın gerçekleştiği vakit dilimindeki his ve vücut duyumu ile işlenmemiş bir biçimde kaydedilir. Bu anılar işlenmediği başka anılar üzere hazmedilmediği için o anıyı tetikleyici bir durum ile karşılaşıldığında olumsuz his ve fikirler üremeye devam eder. Burada genetik yapının da ehemmiyetini vurgulamak gerekir. Genetik bir yük nedeniyle beynimizin fonksiyon görme hali bizi farklı olayların tesirlerine karşı daha az yahut daha çok hassas yapabilir. Bu nedenle tıpkı travmayı yaşan bir kişi travma sonrası gerilim bozukluğu geliştirirken oburu geliştirmeyebilir.

Çocukluğun büyük bir ehemmiyet taşımasının yanında her şeyin kaynağını çocukluk anıları olarak görmek de yanlış olduğunu belirtmek gerekir. Araştırmalar eski olayların sonradan yaşanan olaylar karşısında kişiyi korunmasız hale getirebildiğini göstermektedir. Bazen çocuklukta yaşanan olumsuz tecrübeler olmasa bile yetişkin bir yaşta yaşanan savaş üzere travmatik yaşantılar insanın hayat istikrarını bozup psikopatoloji geliştirebilmesine neden olabilmektedir.

Travmalar her vakit büyük hayat olayları olmak zorunda değildir (kazalar, savaşlar, tecavüz vs) . Teşhis kriteri olarak bir travma için kişinin hayatına kasteden halde yaşantılar olması beklenirken, biz biliyoruz ki ihmal, anne babanın çocuğun muhtaçlığı olduğu vakitlerde yanında olmaması, aşağılanma, suçlanma, çocuğa kaldırabileceğinden fazla yük verilmesi, ayrılıklar, göç, ilerleyen yaşlarda iflas, boşanma, aldatılma üzere tecrübeler de insanların hayatını bloke eden ömür olayları olarak deneyimlenebilmektedir.

EMDR ideolojisine nazaran psikopatolojinin kökeninde işlenmeden kalan travmalar vardır ve hangi yaşta meydana gelirse gelsin şayet kişi yaşadığı olumsuz ömür tecrübesini işlemleyemediyse bu bir bitmemiş sıkıntı olarak kalır. Bitmemiş sorunlar ise istemesek de daima kapımızı çalar. Biz onlardan kaçtıkça onlar ayağımıza dolanır. EMDR bitmemiş sıkıntıları bitirmek için onlardan kaçmak yerine imajinasyon yoluyla bu yaşantılara tekrar gitmemize yardımcı olur. İmajinasyon psikoterapide bize eşsiz bir alan tanır. Zira bu yolla geçmiş bugüne getirilebilir. İmajinasyonun hududu yoktur. Her türlü tecrübe hayal gücü, geçmiş hatta gelecek bu alana sığabilir. Beynimiz ise sahiden yaşadığımızda da, o durumu hayal ettiğimizde de birebir bölgeyi aktive eder. İmajinasyon, hür akış ve çift taraflı uyaran üzere teknikleri bir ortaya getiren EMDR yaklaşımıyla terapi ortamında inançlı bir biçimde geçmişte kalan rahatsız edici anılar ziyaret edilir. EMDR geçmişe yapılan seyahatlerle travmaların işlenmesine yardımcı olarak bu travmaya bağlı gelişen bugün yaşanan semptomun ortadan kalkmasına yardımcı olur.

Travmalar insan tarihi kadar eski, çözülmediğinde hayatı işgal eden ve yöneten, çözüldüğünde ise büyüten ve geliştiren yaşantılardır. Geçmiş geçmişte kalmaz daima bizimledir lakin uygun haber geçmiş yine yazılabilir.

EMDR hangi rahatsızlıkların tedavisinde kullanılabir ?

EMDR günümüzde kaza, savaş gerilimi, taciz, doğal afetler yahut çocukluk periyodunda yaşanan üzücü olaylar üzere rahatsız edici hayat tecrübelerinin neden olduğu duygusal problemlerin yanı sıra, fobi, performans tasası, panik bozukluk, vücut algısının bozukluğu, çocuklarda travma belirtileri, yas, kronik ağrı ve farklı psikosomatik problemlerin tedavisinde kullanılmaktadır.

EMDR terapisinin sonunda ne olur?

EMDR’de danışanın yaşama daha âlâ ahenk sağlamasını, olumlu başa çıkma prosedürleri geliştirmesini, kendisi ve dış dünya hakkında daha olumlu başa çıkma metotları geliştirebilmesini, daha sağlıklı toplumsal alakalar kurabilmesini sağlamaktadır. Terapi sonucunda davranış değişikliklerine neden olur. Ağır badire ile başlayan danışanların birçok birinci seanstan itibaren badirelerinin azalmaya başladığını, kendilerine rahatsızlık veren imgelerin silinmeye başladığını, vücut duyumlarının rahatladığını ve olumsuz duygulanımların azalmaya başladığını belirtirler. Sorun yaratan durum eskisi kadar rahatsızlık vermemeye başlar. Kişi için travmatik yaşantının manası değişmeye başlar.

Bunlar da hoşunuza gidebilir...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir