diyabetik retinopati ve tedavisi Kf6UFj4t
Sağlık

Diyabetik Retinopati ve Tedavisi

  1. GÖRMENİZİ YAKINDAN TAKİP ETMEK

Diyabet hastası olmak kaldırılması sıkıntı bir durum olabilir. Her vakit yemek planlarını, glukoz seviyeleri ve insulin yahut ilaçları düşünmektesiniz. Ve bunlara yeni bir kaygı eklendi: Gözleriniz. Hangi diyabet hastalığı tipine sahip olursanız olun gözlerinizde diyabetik retinopati gelişebilir.

Kapalı Bir Durum

Gözlerinizde diyabetik retinopati olmasına karşın sizin bundan haberiniz olmayabileceğini biliyor muydunuz? Diyabetik retinopati belirtisiz başlayabilir. Ayrıyeten vakit içinde berbatlaşabilir, görmenizin bir kısmı yahut hepsi bozulabilir. Diyabet hastalığınız olduğu için şu anda retinopatiniz olabilir yahut vakit içinde gelişebilir. Bu durumun oluşma riskini artıran faktörler şunlardır:

  • Diyabet hastalığının müddeti

  • Yüksek kan şekeri seviyesi

  • Yüksek kan basıncı

  • Aile kıssası, sigara kullanma

Gözlerinizde diyabetik retinopati olduğunu bilemeyebilirsiniz. Lakin göz hekiminiz gözünüzün içini görmek için özel aletler kullanarak bu durumu saptayabilir ve diabetik retinopati tespit edildiğinde fakat hekiminiz izleyerek ve tedavi ederek görmenizi koruyabilir.

  1. GÖZLERİNİZİ KORUYUN

Görmenizi çeşitli yollarla koruyup koruma edebilirsiniz.

– Diyabetinizi denetim altında tutun.

– Diyabetin gözlerinizi nasıl etkileyebileceğini öğrenin.

– Sistemli aralıklarla göz muayenesi olun.

– Göz hekiminizin tedavi planını takip edin.

DİYABET HASTALIĞI VE GÖZLERİNİZ

Diyabet hastalığı bedeninizin kan damarlarını zayıflatabilir. Retinanızdaki kan damarları küçük ve hassas olduğu için zayıflayıp hasar görebilir. Bu sorun diyabetik retinopati olarak isimlendirilir ve görme kaybına yol açabilir.

SIHHATSİZ KAN DAMARLARI

Şayet retinopatiniz varsa gözünüzdeki damarlar bir dizi değişikliğe uğrayabilir. Bu değişiklikler;

  • Topluiğne ucu kadar küçük kanamalar (başlangıç)

  • Küçük damarlardan (kapiller) sızıntı (1. Evre)

  • Damarların tıkanması (2. Evre)

  • Zayıf ve zaten kolaylıkla kanayabilen yeni damarların oluşumu biçimindedir (3. Evre).

Bu değişikliklerden birinin oluşumu oburunun oluşumunu tetikleyebilir.

Sızdıran kan damarları: ince kan damarlarının duvarlarında oluşan mikroanevrizma ismi verilen balonlaşmalardan dışarıya sıvı sızabilir. Bu durum fovea yakınında şişliğe yol açabilir (maküla ödemi) ve geride sıvı artıkları bırakır. Bu artıklar ekseriyetle kandaki yağ elemanlarıdır ve sarı renkli birikimler biçiminde görülür.

Tıkanmış kan damarları: Foveada kâfi oksijen yoksa ince kan damarları tıkanabilir. Bu durum oksijen açlığındaki retinada beyaz yamalar oluşturur (pamuk kesimleri gibi) ve en yeterli retina fluoresein anjiografi ile görüntülenir (resimdeki daha koyu renkte görülen alanlar).

Yeni olağandışı kan damarlarının oluşumu: Birtakım küçük damarlar tıkandıktan sonra zayıf yeni kan damarları oluşabilir. Bu durumda süratle retinanın sarı nokta dışındaki kısımlarına lazer yapılması gerekir. Bu yeni damarlar çarçabuk tabiatıyla kanamalara neden olabilir. Bu kanamalar ani görme kayıplarına yol açabilir. Bu damarlar vakitle retina yüzeyinde birtakım zarların oluşmasına neden olarak bu zarların büzüşmesi sonucu çekintiye bağlı retinanın yerinden ayrılmasına (traksiyonel retina dekolmanı-resim) neden olabilir. Bu durum vitreoretinal cerrahi dediğimiz bir ameliyatı gerektirir. Gözün ön kısmında de bu damarlar oluşmaya başlarsa göz tansiyonunu yükseltebilir ve bu denetimi güç bir glokom oluşturarak tedavi edilmediği takdirde görmeyen ağrılı bir gözle sonuçlanır.

DİYABETİK RETİNOPATİNİN TİPLERİ

Diyabetik retinopatinin birçok tipi mevcuttur. En sık rastlanan tipleri proliferatif olan ve olmayan retinopatidir. Proliferatif olmayan retinopatide kan damarları sızdırır ve sonrasında tıkanır. Proliferatif olan tipte ise olağandışı, kanamaya yatkın, yeni kan damarları oluşmaktadır.

NON-PROLİFERATİF (ANORMAL DAMAR YAPISI OLMAYAN) DİABETİK RETİNOPATİ

Sizde proliferatif olmayan diyabetik retinopati bulunabilir. Bu retina damarlarında küçük sızıntılar, tıkanma yahut ikisinin bir ortada olabileceği manasına gelir.

Göz hekiminiz sizde hangi tip retinopati olduğunu söyleyecektir. Hastalığı ve tedavisini anladığınızdan emin olunuz.

PROLİFERATİF (ANORMAL DAMAR YAPISI OLAN) DİABETİK RETİNOPATİ

Şayet uzun vakittir diyabetiniz varsa sizde Proliferatif olan retinopati bulunabilir. Retinanızda zayıf yeni damarlar gelişebilir ve sorunlar oluşur.

Küçük damarlar tıkanır. Yeni damar oluşumu evresini hazırlar.

Önemli Kanamalar: ani görme kaybı yapar.

Retinanın Çekintilerle Ayrılması: Yeni damarlar ve nedbe dokusu retinadan vitreusa gerçek büyür, vitreus retinayı çeker ve ayırabilir. Önemli görme kaybına neden olur ve cerrahi gerektirir.

Solda ameliyat öncesi ileri proliferatif diabetik retinopati, sağda ise ameliyat sonrası görünümü yer alıyor.

GÖZLERİNİZİN KIYMETLENDİRİLMESİ

Diyabetik Retinopati fazla ihtar olmadan berbatlaşabilir. Tertipli göz muayeneleri görmeniz bozulmadan hekiminizin göz sorunlarını bulmasına yardımcı olur. Hekiminiz ve sıhhat işçisi tıbbi hikayenizi alır, görmenizi ölçer, ve sıhhatinizi kıymetlendirir. Bu, onlara sizde diyabetik retinopati olup olmadığı, varsa hangi tip olduğu ve size en uygun tedavinin belirlenmesi konusunda yardımcı olur.

Öykünüzün kaydedilmesi

Hekiminiz size şunları soracaktır:

– Ne vakitten beri diyabet hastalığı mevcut?

– Nasıl takip ediyorsunuz?

– Ailenizde diğerinde bu hastalık var mı?

– Rastgele bir tedavi alıyor musunuz?

– Öteki bir göz hastalığınız var mı?

Görmenizin ölçülmesi

Göz muayenenizin maksadı görmenizi ölçmektir. Göz hekiminiz görmenizi görme eşeli yahut diğer özel aletlerle ölçebilir. Şayet düzeltilebilir bir görme sorununuz varsa, hekiminiz gözlük yahut kontakt lens reçete edebilir.

Diyabetik Retinopati tanısı koymak

Hekiminizin gözünüzün içini daha yeterli görebilmesi için göz bebeğinizi genişleten ilaçlar damlatılabilir. Hekiminiz daha sonra diyabetik retinopati yahut öteki göz sorununuz olup olmadığını anlamak için birtakım testler uygulayacaktır.

Biyomikroskop gözünüzün içinin büyümüş imajını verir. Hekiminiz retinopati yahut katarakt üzere diğer göz sorunlarının bulgularını araştıracaktır.

Ultrason gözünüzün içinin formunu ses dalgalarını kullanarak kaydeder. Hekiminiz bu testi retinanızı kanama nedeniyle göremiyorsa kullanabilir.

Floresein anjiyografi

Retinanızın genişletilmiş fotoğrafıdır. Retinanızın kan damarlarındaki değişikliklerin kaydına ve durumunuzun sınıflandırılmasına yardımcı olur. Birinci anjiyografi birinci muayenede çekilebilir. Retinopatinin ilerleyişini görmek için daha sonra öbür anjiyografiler çekilebilir. Bunlar hekiminizin tedaviyi planlamasına yardımcı olur.

Bu testten evvel, kolunuzdaki bir damardan bir boya verilir. Bu boya retinanıza giderek kan damarlarını aydınlatır. Boya birkaç saat sonra bedeninizi terk eder. O vakte kadar cilt, göz ve idrarınızın kısa periyodik parlak sarı olması sizi endişelendirmemelidir.

Testlerden sonra

Testleriniz bittiğinde, hekiminiz sonuçlarınızı sizinle tartışacaktır. Hekiminiz ayrıyeten, diyabet hastalığınızın denetimi, periyodik göz muayeneleriniz ve gereksiniminiz olan tedaviyi de konuşacaktır.

DİYABET HASTALIĞINIZIN DENETİMİ

Diyabetik Retinopatiye neyin yol açtığı konusunda kimse emin değildir. Lakin diyabet hastalığının denetimi retinopatinin ilerleyişini yavaşlatabilir. Sağlığımızdan sorumlu şahıslar kan şekeri seviyenizin ve kan basıncınızın takibinde, diyet ve idman programınızın planlanmasında size yardımcı olabilir.

Kan şekerinizi denetim edin

Kan damarlarınızda oluşan hasarın olası sebebi yüksek kan şekeridir. Çalışmalar kan şekeri denetiminin diyabet hastalığına bağlı göz sorunlarının riskini azalttığını göstermiştir.

Kan şekerinizi şu biçimde denetim altında tutun:

– Tertipli olarak kan şekerinizi ölçtürün

– Gerekiyorsa insulin yahut ağızdan tedavi kullanın.

– Yemek planına uyun.

Diyabetik retinopati hala kötüleşebileceği için, periyodik olarak hekiminiz tarafından denetim edilmeniz gerekmektedir.

Kan basıncınızı denetim edin

Birçok diyabet hastasında kan basıncı yüksektir. Kan basıncı denetimi retinopatinin berbata gitmesine mahzur olabilir. Genel hekiminizle çalışarak gerekirse ilaçla ve uygun beslenme planıyla kan basıncınızı denetim altına alın.

Sağlıklı beslenin

Besin planınız kan şekeri seviyenizin düşük kalmasına yardımcı olur. Sıhhat grubunuzla çalışarak sağlıklı öğünler planlayın. Bu öğünler karmaşık karbonhidratlardan (nişasta, zerzevat, meyveler, tahıl ürünleri) yüksek oranda ve kolay karbonhidratlardan (şekerli yiyecekler) ve tuzdan az oranda içermelidir.

Sık idman yapın

Kan şekerini düşük tutmanın bir yoluda idman yapmaktır. Canlı bir biçimde yürümeyi, bisiklete binmeyi yahut günde bir sefer yüzmeyi (en az yirmi dakika boyunca) deneyin. Sıhhat takımınızla sizin için en uygun olan antrenman programı hakkında konuşun.

TERTİPLİ GÖZ MUAYENESİ

Diyabetik Retinopati ve öteki göz sorunları ihtar vermeden oluşabilir ve süratlice ilerleyebilir. Göz hekiminize tertipli olarak muayene olunuz. Görmeniz azalmadan hekiminiz bu sorunları saptayabilir ve tedavi edebilir.

Retinopatiden gözünü ayırmamak

Diyabetik retinopati denetimi için göz hekiminizi en az yılda bir görünüz. Şayet retinopatiniz varsa, göz hekiminizi yıl içinde birçok sefer ziyaret etmeniz gerekecektir. Hekiminiz size şayet durumunuz berbata gidiyorsa söyleyebilir ve tedavi uygulayabilir. Şayet bulanıklık yahut siyah çizgiler üzere görme sorunlarınız varsa, çabuk olarak göz hekiminizle irtibata geçiniz. Şayet gebe kalmayı planlıyorsanız, hamileliğin retinopati riskini arttırdığından haberdar olunuz. Gebelik öncesi kesinlikle bir göz muayenesi olunuz ve her trimester boyunca (üç ayda bir) bir kere takibe geliniz.

Öbür göz sorunlarını takip etmek

Diyabet hastalığı olan insanlarda retinopati dışında tedavi edilebilen birçok göz sorunu (katarakt, glokom vb) gelişebilir:

Katarakt, göz içi merceğinizin bulutlanması olup görmenizi bulandırır. Katarakt ameliyatı ile bulanıklaşmış olan mercek yerine yeni yapay lens konmaktadır. Lakin diabetik retinopati olan gözlerde katarakt ameliyatına karar vermeden evvel güzel düşünmek gerekir. Zira bu cerrahi diabetik retinopatinin ilerlemesine yol açabilir.

Glokom göz içinde basınç artışının görme sonunuzu hasarlamasıyla oluşur ve sinsi sinsi belirti vermeden ilerleyerek görme alanınızı siz farkında olmadan daraltır ve geri dönüşü olmayan bir görme kaybı yaratır. Görme kaybı son evrede kendini gösterir. Glokom hastalığımız varsa, basınç ilaç yahut cerrahi ile düşürülebilir.

Argon Lazer tedavisini anlamak

Lazer tedavisi tıbbın birçok alanında kullanılan heyecan verici bir teknolojidir. Göz hekiminiz size lazer tedavisini önerebilir. Lazer tedavisi retinopatinin ilerleyişini durdurabilir yahut yavaşlatabilir.

Lazer nedir?

Lazer ışığı özel bir ışık kaynağından gelen güçtür. Retinanızın hastalıklı alanlarına odaklanır. Bu güç hastalıklı alanı sonlar yahut haraplar.

Lazer nasıl kullanılır?

Göz hekiminiz lazeri retinanızın hastalıklı alanlarına odaklar. Lazer ödemi ve sızıntıyı azaltır, tıkanmış ve zayıf damarları sonlar, yeni damar oluşumunu azaltır yahut durdurur. Lazer iki formda uygulanabilir: Fokal tedavi yahut tüm retinanın tedavisi (PRP).

Fokal tedavi: Fokal sızıntı sebebiyle oluşan maküler ödemin tedavisinde kullanılır. Lazer özel hastalıklı alanlardaki sızıntıları sınırlamak için uygulanır. Fokal Lazer tedavisi görmenizin berbata gitmesini engelleyebilir ve hatta aylar içinde görmenizin artışına da yol açabilir.

Tüm retinanın tedavisi olağandışı damar oluşumu evresinin tedavisinde kullanılır. Lazer sarı nokta dışındaki tüm alanlara uygulanarak yeni damar gelişimi azaltılmaya çalışılır. Aşağıdaki fotoğrafta bir örneğini görüyorsunuz.

Tüm retinanın lazerle tedavisini gerektiren durumlarda lazer yapılmazsa beğenilen ani ve ağır kanamalar olabilir ve ani görme kayıpları gelişerek ameliyat gerekliliği ortaya çıkabilir.

Olası başka olasılıklar ise:

  • Gözün ön kısmında de olağandışı damar yapıları gelişerek denetimi hayli sıkıntı bir glokom (göz tansiyonu hastalığı) gelişebilir ve kendi haline bırakıldığında göz ağrılı görmeyen bir göz haline gelebilir. Glokom hasarının geri dönüşümü yoktur.

  • Retinadaki olağandışı damar yapıları retina üzerinde olağandışı zar oluşumlarına dönüşebilir, bunlar retinada çekinti yaparak retina dekolmanına neden olabilir ve önemli ve riskli ameliyatlar gerektirebilir.

Yani tüm retinanın lazerini gerektiren durumlar ortaya çıktığında hedef artık görmeyi arttırmak değil, mevcut hali korumaktır. Buna karşın lazer tedavisi hala devam etmekteyken ve faal hale gelmeden evvel yeniden kanamalar oluşabilir. Çoğunlukla hastalar tarafından bu durumun nedeni lazer zannedilir. Meğer lazer aslında bu tıp durumların oluşma ihtimalini azaltan bir tedavidir. Lazerin kimi olumsuz tesirleri de yok değildir. Örneğin görme alanını daraltır ve gece görmede zorluklara neden olabilir, güneşte kamaşmalar olabilir.

Lazer Nasıl Yapılır?

Lazer tedavisi, hekimin ofisinde, cerrahi merkezde yahut hastanede olabilir. Gözünüze öncesinde uyuşturucu damlalar uygulanabilir.

Tedavi sırasında, motamot muayeneler sırasında olduğu üzere ışık veren bir mikroskoba başınızı yerleştirecek ve başka gözünüzü bir nesneye odaklayarak tedavi uygulanan gözünüzün hareket etmemesini sağlamalısınız. Hekiminiz retinayı daha düzgün görebilmek için özel bir kontakt lens kullanabilir.

Parlak bir ışık görebilir ve tıkırtı formunda sesler duyabilirsiniz. Sakin durun ve konuşmamaya çalışın. Lazer uygulamasının kimi etaplarında ağrı belirginleşebilir.

Tedavi sonrasında göz bir pamuk ile kapatılabilir ve hekiminiz diğerinin sizi konuta götürmesini ve dinlenmenizi önerebilir. Göz sorununuza nazaran hekiminiz diğer tedaviler de reçete edebilir.

Lazer sonrası mümkün yan tesirler

Lazer tedavisinden sonra kimi yan tesirler oluşabilir. Bunların çoğunluğu geçicidir. Göz sulanması, göz bebeği genişliği yahut baş ağrısı olabilir. Çift yahut bulanık görme, ışıklar gözünüzü alabilir ve görme alanında daralma yahut gece görüşde azalma oluşabilir. Şayet ani ağrı yahut görme kaybı olursa hekiminizi arayın.

Göz içi ilaç enjeksiyonları:

Diabetik maküla ödemi tedavisinde son yıllarda göz içine kortizon yahut anti-VEGF ilaçların enjeksiyonu sık kullanılan formüllerdir. Bu ilaçların çoğunlukla 1-3 aylık ortalarla tekrarı gerekmektedir. Kimi gözlerde görmede artışlar biçiminde çok âlâ karşılıklar alınabilirken, birtakım gözlerde lakin mevcut durumu korumak mümkün olabilmektedir. Bu tedavilere karşılıksız olgular da mevcuttur.

Göz içi enjeksiyonların da çeşitli komplikasyonları olabilir. Bunlardan en değerlisi göz içi enfeksiyonudur (endoftalmi). Yaklaşık %0.01 oranında görülür ve birinci belirtisi görmede azalma, şiddetli ağrı ve kızarıklıktır. Bu türlü bir durum olması halinde çabucak hekiminize başvurmalısınız ve hemen göz içine antibiyotik enjeksiyonları yahut vitrektomi ameliyatı yapılması gerekebilir. Kimi mikroplar çok hasar vericidir ve tüm tedavilere karşın gözün kaybına neden olabilir.

Kanama, katarakt gelişimi, retina dekolmanı ve glokom da seyrek görülen başka beklenen komplikasyonlarıdır.

Vitrektomi: Vitreusun alınması

Vitreusa kanama yahut vitreusun retinayı çekmesi görmenizi önemli formda azaltabilir. Göz dokturunuz ameliyatla oluşan bu olağandışı yapıları ve kanamayı temizlemek isteyebilir (vitrektomi ameliyatı). Bu ekseriyetle öteki tedaviler denendikten sonra uygulanır. Birtakım gözlerde ameliyata hazırlamak için 2-7 gün öncesinden göz içine ilaç enjeksiyonu yapılması gerekebilir.

Ameliyat Hazırlığı

Cerrahi planlandıktan sonra nasıl hazırlanmanız gerektiği anlatılacaktır. Hastaneye yatarak yahut ayaktan süreç uygulanabilir. Uygulanacak olan anesteziyi hekiminizle tartışabilirsiniz. Ameliyat öncesinde diabetiniz yahut varsa kalp sorunlarınız için ilgili kısımlarla konsülte edilmeniz gerekebilir. Cerrahi sırasında cerrah vitreusu ve retinayı çeken nedbe dokularını cerrahi olarak alır. Vitreus yerini doldurması için tuzlu su, hava, gaz yahut silikon göz içine verilir. Bu, retinanın gözün ardındaki yerinde kalmasını sağlar.

Vitrektomi sonrası

Tedavi uygulanan göz bir süre kapatılır. Birkaç günden birkaç haftaya kadar olan müddette süreksiz görme kaybı oluşabilir.

Muhtemel yan tesirler:

Vitrektomi sonrasında göz kapağı şişliği, sulu yahut kırmızı akıntı batma yahut gözün beyazında kızarıklık olabilir. Devamlı ağrı yahut ani görme kaybı için hekiminizi arayın. Kanama, retinada yırtık yahut enfeksiyon durumlarında öbür cerrahiler gerekebilir.

SIHHATİNİZE DİKKAT!

Diyabet hastalığınız varsa, denetim için profesyonel bir sıhhat takımına gereksiniminiz vardır. Bu takımın bir kesimi olan göz hekiminiz diyabetik retinopatiyi takip ederek size yardımcı olur. Fakat göz hekiminiz yalnızca tertipli olarak denetimlere giderseniz yararlı yardımda bulunabilir.

Bunlar da hoşunuza gidebilir...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir