Sağlık

Depresyonu anlamak: belirtiler, nedenler, risk faktörleri ve terapi

Depresyon, en yaygın görülen ruh sıhhati sıkıntılarından birisidir. Bireyin hislerini, niyetlerini ve fizikî gücünü etkileyerek ömrünün genelinde olumsuzluk yaratır. Depresyonun yıkıcı bir tesiri kişinin aile ömründe, toplumsal bağlantılarında ve iş hayatında kendisini gösterebilir. Depresif birey, hayattan keyif alma hissinden yoksun kalabilir. Dünyadan kopuk ve toplumsal etrafına yabancı hissedebilir. Ekseriyetle omurdaki her şeyi olumsuz bir filtreden geçirerek görme eğilimindedir.

Depresyonun belirtileri nelerdir?

Olumsuz bir hayat tecrübesi karşısında keder hissetmek epeyce doğaldır. Lakin depresyon sadece makûs hissetmekten daha fazlasıdır. Depresyon yaşayan insanlarda keder, karamsarlık, ümitsizlik vb. hisler en az iki hafta boyunca sürer. Bununla birlikte kimi fizikî yakınmalar deneyimleyebilirler. İşte depresyonun en yaygın belirtileri;

Bilişsel Belirtiler: Zihinsel dalgınlık, konsantrasyon zahmeti, unutkanlık

Duygusal Belirtiler: Keder ve çökkünlük hali, huzursuz hissetme, sevinç kaybı, değersizlik duygusu, kendine yönelik artan suçlama, motivasyon düşüklüğü

Toplumsal Belirtiler: Toplumsal geri çekilme, arkadaşsızlık, alakalarda bozulmalar, günlük aktivitelere ilgi kaybı

Fizikî Belirtiler: Güç kaybı, uyku sorunları, bedensel şikayetler, kronik yorgunluk

Bu semptomlarla ilgili ferdî tecrübeler hafif ila şiddetli ortasında değişebilir. Birebir vakitte bir kişi hayatının farklı vakitlerinde değişen derecelerde depresif ataklar yaşayabilir. Birtakım vakitlerde bireyler depresyon yaşadıklarını fark etmekte zorlanabilirler. Zira sistemli olarak yaşadıkları olumsuz his durumu kişiliklerinin yahut mizaçlarının bir modülü olarak görebilirler. Ya da depresyon nedeniyle yaşadıkları uykusuzluk, kronik ağrı üzere semptomların fizikî bir hastalıkla alakalı olduğunu düşünebilirler.

Depresyonun nedenleri ve risk faktörleri nelerdir?

Depresyon çeşitli faktörlerden kaynaklanabilir. Yani multifaktöriyel olduğu söylenilebilir. Araştırmalar, kimi insanların genetik olarak depresyon geliştirmeye daha fazla eğilimli olduklarını göstermektedir. Bunun yanı sıra; yas, kayıp, münasebet problemleri üzere gerilimli olaylar, depresif belirtileri tetikleyebilir. Sizi depresyon geliştirmeye daha hassas hale getirebilecek risk faktörleri genel olarak şunlardır:

Toplumsal izolasyon: Yalnızlık ve depresyon ortasında güçlü bir bağlantı vardır. Toplumsal takviye eksikliği depresyon riskinizi arttırır. Bununla birlikte yaşadığınız depresif his durum diğer bireylerle birlikte vakit geçirme isteğinize de ket vurabilir. Konuşmak için yakın arkadaşlarınızın yahut aileniz yanınızda olmaması sıkıntılar karşısında daha güçsüz hissetmenize ve başa çıkma konusunda gitgide zorlanmanıza neden olabilir.

Evlilik ve münasebet sıkıntıları: Güçlü ve destekleyici alakaların ruh sıhhati açısından hami bir tesiri vardır. Kişinin ömründe bu cins sağlıklı bağların olmaması ise tam aykırısı bir tesir yaratabilir ve depresyon riskini arttırabilir.

Yakın vakitli gerilimli hayat tecrübeleri: Yas, boşanma, işsizlik yahut finansal problemler üzere büyük ömür değişiklikleri ekseriyetle duygusal bir yıkıma neden olabilir ve sonuç olarak depresyon gelişme riskinizi artırabilir.

Kronik hastalık yahut ağrı: Yönetilmeyen ağrı yahut bireye üzere önemli bir hastalık teşhisi konulması, ümitsizlik hislerini tetikleyebilir ve depresyona neden olabilir.

Genetik yatkınlık: Kimi beşerler, depresyona genetik olarak yatkın olabilirler. Lakin, yalnızca yakın bir akrabanızın depresyon yaşıyor olması, sizin de yaşayacağınız manasına gelmez. Ömür şekli seçimleriniz, bağlantılarınız ve başa çıkma hünerleriniz en az genetik tesir kadar değerlidir.

Kişilik özellikleri: Kişilik özellikleriniz ister ebeveynlerinizden ister ömür tecrübelerinden miras alınsın, depresyon riskinizi etkileyebilir. Örneğin, çok kaygı etme, yaşama olumsuz bakma, yüksek derecede alınma yahut düşük benlik hürmeti kişiyi depresyona epeyce yatkın bir duruma getirebilir.

Erken devir çocukluk travması: Çocukluk travması, istismar yahut zorbalık üzere erken devir ömür gerilimleri, sizi depresyona daha hassas kılabilir.

Unsur berbata kullanımı: Husus bağımlılığı kişinin hayat şartları ve his durumu üzerinde olumsuz bir tesir bırakarak depresyona neden olabilir. Birçok kişi ziyanlı hususları gerilim yahut sıkıntı hislerle başa çıkma aracı olarak kullanır. Fakat bu bir kısır döngü tesiri yaratabilir ve kişiyi olduğundan daha da depresif bir ruh haline itebilir.

Depresyonunuzun altında yatan nedeni anlamak, sorunun üstesinden gelmenize yardımcı olabilir.

Depresyonun üstesinden gelmek için neler yapılabilir?

Depresyonda olduğunuzda, güya bu durumdan çıkış yokmuş yahut sizin dışınızdaki çevresel şartlar değişmedikçe hayatınızda hiçbir şey değişmeyecekmiş üzere gelebilir. Lakin ruh halinizi güzelleştirmek ve stabilize etmek için yapabileceğiniz birçok şey var. Birkaç küçük maksatla başlamak ve oradan yavaş yavaş ilerlemeye çalışmak daha güzel hissetmeniz için size yardımcı olabilir. Depresyonun üstesinden gelmek vakit alabilir. Lakin kendiniz için olumlu seçimler yaparak başlamayı deneyebilirsiniz.

Yalnızlıktan ve izolasyondan kurtulmak: Toplumsal izolasyon depresyonu besleyen en kıymetli faktörlerdendir. Öyleyse, arkadaş edinmek, sevdiklerinizle vakit geçirmek bunun tam aykırısı bir tesir yaratabilir. Yalnızca güzel bir dinleyici ile yüz yüze konuşmak bile modunuzu yükseltip size daha yeterli hissettirebilir.

Hayatınızı düzenlemek: Yeme-içme, uyku ve fizikî aktivitelerinizde istikrarlı olmak ruh halinizi iyileştirmenizde tesirli olabilir. Tabi ki depresif bir ruh hali içindeyken tüm bunları yapmak çok güç gelebilir. Hepsini bir anda gerçekleştiremeyebilirsiniz. Bunun için de kendinizden beklentinizi sonlu tutmak ve küçük amaçlarla ilerlemek yararlı olacaktır.

Hayata faal olarak dahil olmak: İstekli olarak birtakım kuruluşlara katılmak, tabiatta biraz vakit geçirmek, bir evcil hayvanla ilgilenmek, hobilere vakit ayırmak üzere aktiviteler ömrünüze çeşitlik getirir ve ilginizi dağıtmanızı sağlar.

Ne tıp bir yardım gereklidir?

Depresyonunuzla başa çıkmak için izleyebileceğiniz 3 temel yol; öz-yardım, psikoterapi ve meditasyondur. Yaşadığınız durumu kıymetlendirerek hangisinin sizin için en düzgün seçenek olduğunu belirlemeye çalışabilirsiniz.

Öz-yardım; bir ruh sıhhati uzmanı olmadan depresyonla uğraş etmek için kendi kendinize gösterdiğiniz çabayı söz eder. Öz-yardımın yararıyla ilgili literatürde yüzlerce makale vardır. Burada değerlendirmeniz gereken şey; kendi kendinizi desteklemek için ne kadar motive hissettiğinizdir. Şayet depresyon fikirlerinizi, motivasyonunuzu, uykunuzu, iştahınızı önemli formda etkiliyorsa öz-yardım size uygun olmayabilir. Esasen depresyonun tesiri altındayken, depresyonla çaba etseniz dahi başaramayacağınızı düşünmeniz mümkündür. Öz-yardımın aslında terapi ile kombime edildiğinde daha yararlı olduğu görülmektedir.

Meditasyon; depresyon yaşayan şahıslar için faydalı olan seçenekler ortasındadır. Mindfulness idmanları dikkatinizi, geçmişteki sorunlardan yahut gelecekteki mümkün tasalardan uzaklaştırıp ana odaklanmanıza yardımcı olabilir.

Psikoterapi; yaşadığınız sorunları hafifletmek yahut tahlile kavuşturmak için ruhsal teknikler kullanarak bir terapistle çalışmayı içerir. Psikoterapi birçok farklı yaklaşımı kapsar. Uygulanan psikoterapi çeşitleri de günümüzde epey fazladır. Bu geniş yelpazeden size sizin için en âlâ yardım kaynağının hangisi olabileceğini anlamak çok güç olabilir. Bunun için çok istikametli bir araştırma yapmak yararlı olacaktır. Bilişsel davranışçı terapi, EMDR terapisi, klinik hipnoterapi ve bireyler ortası münasebetler terapisi seçenekler ortasındadır

Bunlar da hoşunuza gidebilir...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir