Sağlık

Demans hastalarında (bunama) ağrı

20.yüzyılda dünya nüfusundaki ömür beklentisi inanılmaz bir halde artış göstermiştir. Hayatın birinci yıllarındaki vefat oranlarının azalmış olması, bu artışın nedenlerinden birisi olabilir. Evvelce 60 yaş üstü beşerler yaşlı olarak anılmaktaydı ve vefat oranı daha azdı. Şimdilerde bu yaşlı beşerler, daha da yaş alarak (80 yaş ve üzeri) çok yaşlı dediğimiz nüfusun artmasına neden olmaktadır. Tabi bu yaşla ilgili olan değişiklikler sonucunda, demans ve Alzheimer üzere kimi hastalıklar daha fazla görülmeye başlar. Kronik ağrı ise yaşlanmayla bir arada artmakta ve bu çeşit hastalıklara eşlik etmektedir. Bilhassa kireçlenmeye bağlı artrit yaşlı nüfusun en sık muzdarip olduğu durumlardan birisidir.

Demans yani öbür bir deyişle bunama; unutkanlık, söz bulmada zorluk, sorulan soruların yahut cümlelerin tekrar edilmesi, hafıza kaybı, kişilik değişiklikleri, akraba ve arkadaşları tanıyamama, ruhsal şikayetler ve bazen de fizikî olarak kendi kendine yetemeyecek, bakıcı yahut yardımcıyla günlük işlerini fakat yapabilen ve şuur değişikliklerine yol açabilen bir hastalıktır. Birçok alt tipi mevcuttur. En sık görülen alt tipi Alzheimer Hastalığıdır. Dünyada 50 milyondan fazla demans hastasının olduğunu ve her yıl 10 milyon yeni hastanın ortaya çıktığını akıldan çıkarmamak gerekir.

Toplumlarda demanslı hastaların yarısından birden fazla her gün ağrı yaşar. Özelllikle bakım yapan hemşireler tarafından bildirilen, demanslı hastaların %60-80’inin her gün ağrı çektiğidir. Bu ağrıların birçok farklı nedeni vardır. Kas iskelet sistemi, mide-barsak sistemi, kalp hastalıkların yanında idrar yolu enfeksiyonları ve bası yaraları sayılabilir. Demanslı olup ağrısı olan hastaların hepsinde uzamış-süregen bir ağrı olmayabilir lakin demans sürecinde daha süratli hafıza kaybı yaşayanlarda bu oran daha yüksektir. Ayrıyeten şu da bilinmelidir ki demans derecesi ilerledikçe hastalarında çektiği ağrı emsal formda giderek artar.

Demanslı hastalarda ağrının nasıl olduğunu farkedeceğiz?

Şuurları yerinde olan ve erken periyottaki demanslı hastalar ağrılarını bir formda size göstererek ya da anlatarak size söz edebilirler. Ama hastalığı ilerlemiş olanlarda kelamlı taciz, boş boş etrafta gezinme, ajitasyon ve saldırganlık üzere davranışlar hastanın ağrısının işaretleri olabilir.

Demanslı hastaların ağrısını ve tedaviye karşılığını nasıl değerlendireceğiz?

Bunu pahalandırmak için yurtdışında birçok ağrı ölçme ve kıymetlendirme testleri vardır. Bunlardan birini Türkçeye uyarlayarak hastalarımıza uyguluyoruz.

Ağrı Tedavisinde neler uygulanmaktadır?

Tedavileri ikiye ayırıyoruz. Birincisi ilaçsız tedaviler dediğimiz idman, müzik terapisi, davranış terapisi, refleksoloji, reiki, kişi merkezli banyo, sallanan sandalye terapisi üzere tedavileri kapsamaktadır. Bunların hangisinin hangi evrede uygulanacağına ağrı doktorunuz karar vermelidir. İkincisi ise ilaç tedavileridir. En kolay ağrı kesicilerden en güçlülerine, ağrı bantlarına kadar kullanılabilir. Şayet bunlara karşın ağrısı devam eden hastalarımıza girişimsel ağrı tedavileri uygulayabilmekteyiz.

Sevgili okuyucularım demans hastalığı yaşlanmanın doğal bir sonucu değildir. Bir hastalıktır. Demanslı hastaların da ağrı ve acı çekebildiğini hatırdan çıkarmayalım.

Sonuç olarak toplum sistemini bozan tüm ağrılarla uğraşa devam…

Bunlar da hoşunuza gidebilir...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir