Sağlık

Covid-19 pandemisi ve beslenme teklifleri

Dünya çapında yayılma gösteren yeni tip korona virüs (covid-19), ülkemizi de önemli manada etkilemiş olup halk sıhhatini tehdit eden bir durum olarak ortaya çıkmıştır. Dünya Sıhhat Örgütü (WHO) tarafından covid-19 pandemi ilan edilmiştir ve şimdi kesin bir tedavi protokolü bulunmamaktadır. Ama yapılan araştırmalarda dikkat çeken en kıymetli nokta, bağışıklık sistemi güçlü olan bireylerin daha kolay atlattığı istikametindedir. Bu sebeple salgın sürecinde sağlıklı ve istikrarlı beslenme ile bağışıklık sistemini güçlü tutmak epey kıymetlidir. Dikkat çekilen öteki bir nokta ise; rastgele bir besinin covid-19’a karşı müdafaa sağladığı tarafından ispata dayalı bilimsel bir bilgi bulunmamaktadır.

Sağlıklı beslenme; viral ve bakteriyel enfeksiyonlara karşı bağışıklık sisteminin güçlü tutulması için her vakit teklifler ortasında birinci sırada yer almaktadır. Ayrıyeten obezitenin önlenmesi, kalp damar sıhhati, diyabet ve kanser tiplerine karşı korunmada sağlıklı beslenme önerilmektedir.

2015 yılında yayınlanan “Sağlıklı Yeme Tabağı”, “Türkiye Beslenme Rehberi”nde yer almakta olup rol model oluşturmaktadır. Sağlıklı Beslenme Tabağında;

Süt ve süt eserleri

Et, tavuk, balık, yumurta, kurubaklagiller, yağlı tohumlular

Taze meyve ve zerzevat

Ekmek ve tahıllar yer almaktadır.

Covid-19’a bağlı bağışıklık sistemini güçlü tutmak ismine ayrıntılı teklifler;

Günde en az 2 porsiyon zerzevat, 3 porsiyon meyve tüketilmelidir. Zerzevat ve meyveler vitamin, mineral ve posa içeriği için değerli kaynaklardır. Bunun yanı sıra antioksidan vitaminlerden de güçlü olması bağışıklık sisteminin desteklenmesi açısından değerlidir.

Turunçgiller ve Kırmızı Meyveler: Turunçgillerde bulunan C vitamini bağışıklık sistemini geliştirmeye yardımcı olur ve enfeksiyonlarla savaşan beyaz kan hücrelerinin imalini artırır. En yaygın turunçgiller; greyfurt, portakal, limon, mandalina ve limondur. Kırmızı meyvelerde bulunan beta-karotenlerin varlığı antioksidan yapıları sayesinde bağışıklık sisteminin desteklenmesinde ve radikallerin bedenden uzaklaştırılmasında misyon alır.

Brokoli: Antioksidan özelliğe sahip A, C ve E vitamini kaynağıdır.

Semizotu: A, C, Folik Asit vitaminlerini içerir.

Sarımsak: Taze, çiğ sarımsak antibakteriyel ve antiviral özelliklere sahiptir.

Zencefil: Boğaz ağrısını ve öteki enflamatuar hastalıkları azaltmaya yardımcı olur. Balgamın çözünmesinde yardımcı olur.

Zerdeçal: Anti-enflamatuar ve hastalık önleyicidir. Zerdeçalda doğal olarak bulunan kurkumin kan glikozunun dengelemesine yardımcıdır.

Kabak Çekirdeği/ Ay çekirdeği: Fosfor, magnezyum, B-6 ve E vitamini içerir.

Mürver: Flavonoid, fenolik bileşikler içerir.

Organik bitter çikolata; İçerdiği magnezyum, bakır, kalsiyum, patasyum mineralleri ve çeşitli flavonoidler sayesinde güçlü bir antioksidan yapıya sahiptir.

Covid-19 devirde kâfi ve kaliteli protein alımına itina gösterilmelidir. Özelikle bağışıklık sisteminin işlevleri için biyolojik kıymeti yüksek protein alımı kıymetlidir. Bu nedenle günlük yumurta, süt, yoğurt ve peynir tüketimine dikkat edilmelidir. Yumurta, UHT süt ve peynir uygun şartlarda uzun müddet saklanabilmektedir. Et, tavuk, balık uygun koruma edildiği takdirde günlük protein alımı için kıymetli kaynaklardır.

Kurubaklagiller protein, posa, vitamin ve mineral açısından varlıklı değerli bir besin kümesidir. Haşlama suyunun atılmadan yemek yapılması vitamin kaybını en aza indirecektir.

Karantina, dış yerde daha az vakit harcanması, daha az güneşe maruz kalma ve ciltte daha düşük 7-dehidrokolesterol düzeylerinin bir sonucu olarak D vitamini üretiminin azalmasıyla ilişkilendirilebilir. Kışın D vitamini eksikliğinin viral salgınlarla bağlantılı olduğu bildirilmiştir. Sahiden de kâfi D vitamini durumunun, teneffüs yolu enfeksiyonlarını azalttığı ve pnömoniye yol açan bir sitokin artışı riskini azalttığı belirtilmektedir.

Çinko, bağışıklık işlevinin korunmasında kıymetli olan eser bir elementtir. Çinkodan güçlü besinler; kümes hayvanları, kırmızı et, fındık, kabak çekirdeği, susam, fasulye ve mercimektir.

Probiyotiklerin ana tesirleri patojenlerle savaşmak, bağışıklık sistemini güçlendirmek, bağırsak epitel hücre bariyerini korumak ve güzelleştirmektir. Bağırsak sıhhati ve faydalı bakteri florası bağışıklık sisteminin güçlü tutulması için değerli etkenlerden biridir.

Günlük su tüketimi arttırılmalıdır. En az 1.5-2 litre su tüketilmelidir.

Akdeniz diyetinin temelini oluşturan meyve, zerzevat ve tam tahıllı eserlerden güçlü, doymuş yağ içeriği düşük beslenme biçiminin en uygun beslenme modeli olduğu söylenebilir.

Sistemli yapılan idmanın bağışıklık sistemi üzerindeki olumlu tesiri düşünüldüğünde, karantina periyodunda konut içinde yapılabilecek antrenmanlarla fizikî aktivite seviyesi artırılmaya çalışılmalıdır.

Alkol ve sigara üzere ziyanlı alışkanlıklardan uzak durulmalıdır.

Tuz tüketimini günde 5 gram ile sonlandırılmalıdır (bir tepeleme çay kaşığı ya da bir silme tatlı kaşığı).

Şekerli içeceklerden uzak durulmalıdır.

Çocuklara şekerli eserler verilmemelidir.

İki yaş altı çocukların ek besin seçeneklerine mutlaka tuz ve şeker eklenmemelidir.

Trans yağ içeren işlenmiş, kızartılmış besinlerden uzak durulmalıdır. Yemek pişirme sırasında kızartma yerine buğulama, haşlama seçeneklerini tercih edilmelidir.

Emzirme sırasında tıbbi/cerrahi maske takılması önerilmektedir. Bebeği emzirmek için bebeği tutmadan evvel ve emzirme sonrasında kurallarına nazaran el yıkanması gerekir. Emzirirken öksürme ya da hapşırma sırasında tek kullanımlık mendil ile ağzın ve burnun kapatılması ve çabucak sonra kullanılmış mendilin kapalı bir çöp kutusuna atılması, şayet mendil yok ise ağzın ve burnun kapatılması için giysi olan kolun iç yüzünün kullanılması gerekir.

Bunlar da hoşunuza gidebilir...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir