Sağlık

Çocuklara sorumluluk kazandırmak

İlkokul çağındaki çocuklarla ilgili olarak tahminen de en çok üstünde durulan bahislerden biri, çocuklara sorumluluk kazandırmaktır. Çocukluk büyük oranda dünyaya, yaşama, kendi vücuduna alışma sürecidir. Çocukların yaşadığı her şey ancak her şey onlar için yenidir. Bebeklikten itibaren yemek yemeyi, uyumayı, sakinleşmeyi, hüzün ve öfke üzere nahoş hisleri hissetmeyi yeni yeni deneyimleyen ve öğrenen çocuk; okulla birlikte kendisini yesyeni bir ortamda bulur. Bu ortam daha evvel keşfettiklerinden biraz daha farklıdır. Kurallar biraz daha katıdır. Uzun mühletler boyunca sınıfta yahut ekran başında sabit oturmak ve sessiz durmak gerekmektedir. Bununla birlikte çok yeni ve karmaşık bilgiler öğrenmek durumundadır. Sonrasında ise hatırlaması ve tamamlaması gereken ödevler vardır. Üstelik onun için şimdi çok yeni ve güç olan birtakım formları çok hoş yapamadığında yaptığı hali silip sonlanan büyükler vardır.

Okula başlamak, yeni bir ortama girmek, oranın kurallarını anlamak ve uygulamaya çalışmak sıkıntı bir süreçtir. Bir de tüm bunların yanında artık okullu bir çocuk olduğu için konutta de ondan beklenen birtakım şeyler vardır; ödevini hatırlamak, kendi ödevini kendisi yapmak, okul çantası hazırlamak ve erken yatmak üzere. Çocuğun bu sorumlulukları alma sürecini kolaylaştırmak için neler yapılabilir?

2 yaşla birlikte çocuğun her şey için “ben ben” dediği bir süreç başlar. Her şeyi kendisi yapmak ister, eşyalarını sahiplenir, bir şeyler konusunda tutturmaya başlar. İşte bu devir sorumluluk alma maharetinin tohumlarını atmak için çok hoş bir vakittir. Çocuk bir şeyleri yapmak için istekli ve etrafına meraklı bir haldeyken bu özelliklerini törpülemek yerine geliştirmeye çalışmak yeterli bir fikir olabilir.

1) Sabırlı olmak: Sadece okul vakti değil, çocuk hayatta her şeyi yeni deneyimlediği için yavaş yahut yanlışlı da olsa ona kendi işini yapabilme fırsatı vermek gerekir. Ayakkabılarını giymek ve bağlamak, sütü bardağa dökmek, kaşıkla çorba içmek, pantolon giymek üzere pek çok marifet yapıldıkça gelişir. “Sen dur ben hallederim” demeden kendisinin yapabilmesi için sabır göstermek, çocuğun kendi gereksinimlerinden kimilerini giderebilmesi ile özgüvenini geliştirmeye ve sorumluluk alma konusunda cesaretlenmesine yardımcı olur.

2) Rutin işler ortasından vazife vermek: Çocuğun konutu ve aileyi ilgilendiren işlerde de sorumluluk almasını desteklemek aile içi dayanışma ve aidiyet hissini geliştirir. Sofra kurmak, kaldırmak, paklık, alışveriş üzere mesken içi işlerde yaşına uygun misyonlar alması sorumluluk kavramına alışması için fırsat olabilir.

3) Takdir etmek: Çocuğa aldığı ve yerine getirdiği sorumlulukların fark edildiğini, muvaffakiyetinin takdir edildiğini hissettirmek bu davranışların çoğalmasını sağlar.

4)Oyundan yararlanmak: Çocuk oyunla öğrenir, dener, eğlenir ve baş etmeyi öğrenir. Sorumluluk konusunu oyunla öğretmek anne babalar için de kolaylaştırıcı olacaktır. (Örneğin markette bir kriz yaşanma ihtimalinde mavi kutulu sütü bulmak senin vazifenin olsun mu denilebilir üzere.)

5) Beklentilerimizi tartmak: Çocuktan bütün ödevlerini bir defada sıkılmadan yapmasını beklemek, odasını daima toplu tutmasını beklemek, hislerini büyük bir ustalıkla düzenlemesini beklemek, imtihanlardan daima 100 almasını beklemek haksızlık olacaktır. Yetişkinler bile bunları hakkıyla yapamıyorken yeni tecrübe sahibi olan küçük yavrumuzdan pürüzsüz bir iş çıkarmasını beklemek kendisiyle ilgili hayal kırıklığı yaşamasına ve denemeyi bırakmasına sebep olabilir.

6) Örnek olmak: Çocuğun etrafındaki yetişkinler sorumluluk almak konusunda nasıl bir tablo çiziyor? Çocuk gözlemleyerek de pek çok alışkanlığı kazanabilir.

Bunlar da hoşunuza gidebilir...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir