cinsel yolla bulasan hastaliklar 1ZBqUG9B
Sağlık

Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar

Cinsel organ enfeksiyonları, cinsel yolla bulaşan hastalıklar, cinsel temastan kaynaklanmayan ancak üreme yollarının florasında bulunan mikroorganizmalar ortasında istikrarın bozulması sonucu oluşan enfeksiyonlar, tıbbi süreçler esnasında sterilizasyonun yetersizliğine bağlı oluşan enfeksiyonları içeren geniş bir yelpazeyi kapsamaktadır.

Cinsel organ enfeksiyonları yerleşim yerlerine nazaran alt cinsel organ ve üst cinsel organ enfeksiyonları olarak iki kümeye ayrılır.

Alt Cinsel Organlarda

Dış Cinsel Organların Enfeksiyonları (Vulva, Penis)

HPV enfeksiyonu, Molluscum kontagiozum enfeksiyonu, Pedikulozis pubis (bit), Scabies (uyuz) enfeksiyonu, genital ülserler seyreden hastalıklar – genital herpes, sifiliz (frengi)

Vajinal Enfeksiyonlar

Bakteriyel vaginosis, Trikomoniyazis, Kandida vajiniti , Servisit (Klamidya, Gonore)

Alt İdrar Yolları Enfeksiyonları

Sistit, Üretrit

Üst Cinsel Organlarda

Üst cinsel organların enfeksiyonlarında rahim iç duvarı (endometrium), fallop tüpleri, yumurtalıklar, rahim kas duvarı (myometrium), rahim zarları (parametrium), pelvis zarları (periton) tutulabilir. Alt cinsel organlardaki enfeksiyonun rahim ağzı aracılığı ile karın içine üstlere yayılımı ile oluşur. Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar ile bağlantılı olmasına karşın öbür mikroplar da olaya eşlik eder.

Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar geçmişten günümüze kadar dünyanın çabucak her bölgesinde kıymetli bir halk sıhhati sorunu oluşturmaya devam etmektedir. Asıl bulaş yolunun esirgeyici bariyer olmadan gerçekleşen cinsel ilgi ile olduğu bir küme bulaşıcı hastalık cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar (CYBE) olarak tanımlanır. Bu enfeksiyonlara sık rastlanır ve bir kısmının bildirimi mecburidir.

Dünya Sıhhat Örgütü datalarına nazaran her yıl yaklaşık 333 milyon yeni hadise görülür. CYBE’lara neden olabilen 30’dan fazla mikroorganizma belirlenmiştir. Bu mikroorganizmalar virüs, bakteri, protozoon üzere çeşitli kümelerden olup, neden oldukları hastalıklar cinsel organları, ağzı, anal bölgeyi, boğazı, gözü tutabilir yahut bedende yaygın belirtilere yol açabilir.

Cinsel Organların Enfeksiyonlarının Sınıflandırılması

1. Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlar- Cybe

Bakteriyel Enfeksiyonlar

  • Klamidya enfeksiyonu
  • Gonore
  • Sifiliz
  • Şankroid
  • Granüloma Venerum

Viral Enfeksiyonlar

  • Cinsel organ herpes
  • İnsan Papilloma Virüsü (HPV) enfeksiyonu-Cinsel organ siğili
  • AIDS
  • Hepatit B

Protozoal

  • Trichomonas vaginalis enfeksiyonu

2. Üreme Yollarının Doğal Florasında Bulunan Mikroorganizmalar

  • Mantar enfeksiyonu (Candida albicans)
  • Bakteriyel Vaginozis

3. Tıbbı Süreçler Sonrası

  • Doğum, Düşük, Tıbbi Süreçler

Yeni hadise olarak yaklaşık yılda 12 milyon frengi, 62 milyon gonore, 89 milyon klamidya, 170 milyon trikonomiyaz, 30 milyon HPV enfeksiyonu ve 20 milyon genital herpes enfeksiyonu bildirilmektedir.

CYBE’lar sıklıkla belirti vermezler. Bu nedenle bu enfeksiyonların toplumda belirlenmeleri ve hastalık sıklığının ölçümü kolay olmamaktadır. Belirti vermeyen kümenin büyük kısmı bayanlarda oluşur. Klamidya enfeksiyonlu erkeklerin % 30’u, bayanların ise % 80-90’ında şikayete yol açmaz. Gonore enfeksiyonlu erkeklerin % 10’u, bayanların % 50-70’inde şikayetsizdir. HPV enfeksiyonu bayan ve erkeklerde klinik olarak belirti vermeyebilir. Bazen bu enfeksiyonlar fakat laboratuar testleri kullanılarak tanınabilir.

Belirti vermeyen enfeksiyonlar çarçabuk bulaşabilir ve bilhassa tedavisiz bayanlarda cinsel organlarda enfeksiyon, kısırlık (% 55-85) ve dış gebelik riski artışı üzere önemli tıbbı sorunlara neden olabilir. Ayrıyeten gebelik ve doğum sürecinde annenin yanı sıra bebeği de tesirler. Çalışmalarda sifilizli (frengi) hamilelerin üçte ikisinden fazlasında amniotik sıvıya etkenin geçişi ile fetusun (bebeğin) enfekte olduğu ve enfekte gebeliklerin % 40’ının düşük, meyyit doğum yahut gebelik ve doğum sırasında bebek mevti ile sonuçlandığı gösterilmiştir. Gonore ve klamidya enfeksiyonu olan hamilelerde doğum sırasında bebeğin enfekte olması ile yenidoğan göz iltihabı ve klamidya zatürresi oluşabilir.

CYBE erkeklerde de kısırlığa yol açabilir. Gonore ve klamidya enfeksiyonları penisteki idrar kanalından üst epididime yayılarak, idrar kanalında enfeksiyon ve epididimite neden olur. Uygun tedavi verilmezse üreme kanallarında darlık ve kısırlığa neden olabilir. Bu sebeple enfeksiyon belirti ve bulgusu olmasa da süratli ve hakikat teşhis koymak, hem hastayı hem de cinsel eşini tedavi etmek kıymetlidir. CYBE teşhisinde; kıssa, fizik muayene ve laboratuvar testler birlikte değerlendirilmelidir.

CYBE riskini; yakın vakitte cinsel eş değiştirmek; birden fazla cinsel eşe sahip olmak; cinsel eşin birden fazla cinsel eşinin olması; son bir yıl içinde geçirilmiş CYBE hikayesi; kimlerle alakası olduğu bilinmeyen bireylerle cinsel ilgide bulunmak, CYBE belirtisi olanlarla cinsel bağlantıyı devam ettirmek üzere durumlar artırmaktadır. Bu kümelerin cinsel eşleri ve yenidoğan bebekleri de risk altındadır. CYBH’lerden sırf hepatit A ve B’nin aşıyla önlenmesi mümkündür.

Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonu olan hastaların faal tedavisi, sırf bulaştırıcılığı azaltma ve düzgünleştirme emelli antibiyotik tedavisi değil, ek olarak karşılaşılabilecek riskli davranışların azaltılması, cinsel eşlerin uygun biçimde tedavisini de amaçlamaktadır. Bu gayeye ulaşmak için ise; erken ve hakikat teşhis, tesirli tedavi, hastanın ve eş/eşlerinin eğitimi, kondom kullanımını öğretme, cinsel eşlerin belirlenmesi ve tedavileridir. Hamileler ve gençler üzere özel ehemmiyet gerektiren kümelerde bu tedbirler kesinlikle yerine getirilmelidir.

Bunlar da hoşunuza gidebilir...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir