Sağlık

Çift ilgilerinde ayrılık ve boşanmanın 6 habercisi

Eşinizle yahut sevgilinizle birlikte olmaya nasıl karar verdiniz? Hangi özellikleri onunla birlikte olma seçiminizde tesirli oldu? Muhtemelen onu seçmenize sebebiyet veren onu cazibeli kılan birtakım özellikleri vardı. Bu özellikler; onun fizikî cazipliği, maddi şartları, mesleği, size kıymet vermesi, cinsel ahenginiz, sizi takdir etmesi, birlikte hoş vakit geçirmeniz üzere faktörler olabilir.

Nasıl ki bir münasebete başlarken bize cazip gelen doyum sağlayan birtakım özellikler varsa münasebetten çıkmamıza, ayrılmamıza, boşanmamıza yol açan birtakım faktörler de olabilir. Bu faktörler elbette çiftlerin şahsî özellikleri, kültürleri, öğretileri üzere özelliklerine nazaran değişkenlik gösterebilir. Fakat çift bağlarında ayrılmanın ve boşanmanın yordayıcısı olan kimi kozmik faktörlerin de mevcut olduğu bilinmektedir.

Size bu yazımda John Gottman’ın bu mevzudaki çalışmaları ve bulgularından bahsetmek istiyorum. Gottman kameralar ve mikrofonlarla çevrili bir hayat alanı formunda oluşturduğu bağlantı laboratuvarında çiftlerden uyuşmazlık yaşadıkları bir mevzuyu çözmeye çalışmalarını istiyor. Gottman bu çatışma tahlili sırasında çiftlerin etkileşimlerini birtakım kriterlere nazaran tahlil edip hangi çiftlerin boşanma ihtimallerinin daha yüksek olduğu konusunda iddialarda bulunuyor. İddiaların sonucunu öğrenmek ister misiniz? Gottman’ın boşanma ihtimallerini yüksek gördüğü çiftlerin %91’i 6 yıl içerisinde boşanmanın eşiğine geliyor.

John Gottman elbette bir kahin değil. İddia yeteneği de tekrar kendi araştırmaları ve müşahedelerine dayanıyor. Aşağıda sizlere çiftleri ayrılığın ve boşanmanın eşiğine getiren bu sonuçlardan ve müşahedelerden bahsedeceğim. Hangi özelliklere sahip çiftler ayrılmaya, boşanmaya, ayrılmasalar bile duygusal olarak birbirinden kopmaya daha yatkınlar? Gelin haydi birlikte buna göz atalım.

Boşanmanın ve Ayrılığın 6 Habercisi

Sert Başlangıçlar Yapmak: Çiftler rastgele bir bahis üzerinde konuşurken daha eleştirel, iğneleyici bir lisan kullanıyor ve cümleleri yumuşatmak yerine daha sert başlangıçlar yapıyorlarsa araştırmalar bize konuşmanın devamında onarma ve yumuşatma teşebbüsleri gelse bile olumsuz havanın kaçınılmaz bir formda devam edeceğini gösteriyor. Ufak bir tartışmada bile çiftlerin daha olumsuz hisler hissetmesine sebebiyet veren sert başlangıçlar, şayet çiftlerin tüm hayatını kaplamaya başlarsa münasebetleri başarısızlığa mahkum etmesi kaçınılmazdır. Bu sebeple çiftlerin hislerini ve gereksinimlerini söz ederken daha yumuşak başlangıçları tercih etmeleri daha güçlü alakalar için kıymetlidir.

Mahşerin 4 Atlısına Başvurmak: Çiftlerin boşanma ihtimalini arttıran alaka doyumunu alt üst eden bir kıymet faktör ise daha evvelki yazılarımda ayrıntılı bir halde anlattığım Mahşerin 4 Atlısı’nın tuzağına düşmektir. Gottman araştırmaları ilgilerinde 4 atlıyı ziyadesiyle kullanan çiftlerin bağlantı doyumlarının daha düşük olduğunu gösteriyor.

Alakalarda Mahşerin 4 Atlısı :

Eleştiri-Suçlama

Kendini Savunma

Aşağılama ve Küçümseme

Duvar Örme – Aralık koyma

Dolup Taşmak: Ayrılık ve boşanmanın bir başka habercisi ise dolup taşmaktır. Gottman rastgele bir tartışma sırasında dolup taşma yaşayan çiftlerin boşanma ihtimallerinin daha yüksek olduğunu bulgulamıştır. Burada dolup taşma kavramıyla anlatılmak istenen çiftlerin sert başlangıçlar, küçümsemeler, aşağılamalar, suçlamalar sebebiyle duygusal olarak dolması ve farklı hallerde (öfke patlamaları, ağlama nöbetleri, korku atakları vb) taşıp patlamalarıdır.

Şiddetli Fizyolojik Uyarılma ve Bunu Yönetememe: Vücudumuz rastgele bir tartışma sırasında kalp atışlarının hızlanması, beden ısısının artması üzere birtakım yansılar verebilir. Bu tip durumlar sırasında ise beynimiz sorun çözmekte biraz zorlanır. Zira bu tip duyumlar hissedildiğinde beynimiz bize yüklü olarak savaşmak (aşağılamak, küçümsemek, savunmak) dona kalmak yahut kaçmak (duvar örmek, küsmek, konuşmamak) üzere seçenekler sunar. Gottman buradan hareketle fizyolojik olarak fazla uyarılan çiftlerin çatışmayı yönetmekte zorlanabileceklerini ve bir mühlet sonra kendilerini çıkmazda hissedebileceklerini söyler. Bu sebeple Gottman yaşanılan tartışmalarda şiddetli fizyolojik uyarılmanın artmaya başlaması ve gereğince âlâ yönetilememesini dikkat edilmesi gereken bir boşanma habercisi olarak ele almaktadır.

Başarısız Onarma Teşebbüsleri : John Gottman ilgilerde yaşanılan tartışmaların varlığından çok nasıl yönetildiğinin kıymetli olduğunu vurgulamaktadır. İşte tam da burada başarılı onarma teşebbüslerinin ehemmiyeti karşımıza çıkmaktadır. Onarma teşebbüsleri çiftten ikili farklılaşabilir. Bu bazen bir gülümseme, bazen bir makas alma, bazen bir lisan çıkarma hareketi bazen de ‘Kusura bakma haklısın. Kusur yaptım. Daha dikkatli olacağım’ diyebilmektir. Lakin çiftler bazen onarma teşebbüslerinde bulunmaya çalışsalar bile bu çok da tesirli ve onarıcı olmayabilir. Gottman, bulgularından hareketle ilgilerinde 4 atlıyı denetim altına alamayan ve özgür bırakan çiftlerin onarma teşebbüslerinin daha etkisiz kalacağını söylüyor. Başarısız onarma teşebbüslerinin artmasını da bir ayrılık ve boşanma habercisi olarak ele alıyor.

Makus Anılar : Birçok bağda birinci yıllar münasebet doyumunun en yüksek olduğu anlar olarak karşımıza çıkar. Fakat çiftler vakit içerisinde yaşanılan aksilikler yahut üstte bahsettiğim öteki faktörlerin de tesiriyle birbirlerine yönelik olumlu bakış açılarını kaybetmeye başlayabilirler. Gottman’ın bulgularına nazaran; olumlu bakış açısını kaybetmeye başlayan çiftler birbirlerine dostça yaklaşmak yerine daha düşmanca bir tavır sergilemeye başlayabilirler. Birbirlerine yönelik düşmanca bakış açısına sahip çiftler de kolay bir tartışmada bile alakada yaşanılan makus anıları birbirlerine hatırlatıp yüzlerine vurabilirler. Bu da düşmanca tavrı daha da arttırabilir. Gottman bu sebeple; berbat anıların münasebette sıklıkla gündeme gelmeye başlamasını ayrılma ve boşanmanın bir öteki habercisi olarak görmektedir.

Yazımın başında da belirttiğim üzere münasebetlerde çiftler kimi belirtiler ortaya çıktığında ayrılık ve boşanma fikirlerine kapılabilirler. Bu elbette olabilir. Lakin burada kıymetli olan şeylerden biri; tarafların var olan bu belirtiler karşısında neler yaptıklarıdır. Çiftlerden kimileri boşanır, kimileri düşmanca bir tavır içerisinde hesapların tutulduğu bir birlikteliği yürütmeye çalışır. Kimileri ise birlikteliklerini devam ettirmelerine karşın alakalarıyla duygusal bağlarını çoktan koparmışlardır. Tüm bu ihtimaller her ne kadar ayrılık ve boşanma seçeneğine yakın olsa da ne kadar umutsuz görünürse görünsün her evliliğin ve ilginin kurtarılabilecek bir yanı da olabilir. Şayet bağınız için bir şeyler yapmak istiyor. Fakat kendinizi çıkmazda hissedip tek başınıza yahut partnerinizle bunun üstesinden gelemiyorsanız profesyonel bir çift terapisi takviyesi almanız yararlı olacaktır.

Bağlantınızı kurtarmayı sağlayacak yanları fark etmeniz, partnerinizle dostluğunuzu tekrar güçlendirebilmeniz dileklerimle…

Bunlar da hoşunuza gidebilir...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir