bosanma sureci ve bosanma kararinin cocuga soylenmesi b3FkEeKT
Sağlık

Boşanma süreci ve boşanma kararının çocuğa söylenmesi

124485 1572400087

Boşanma kararı alan çiftler, boşanma sürecinde birçok zorluk yaşayabilirler. Bu zorluklardan biri de kuşkusuz boşanma kararının çocuklara söylenmesi ve boşanma sürecinin çocuklara ziyan vermeyecek halde yönetilmesidir. Çünkü şayet bu iki boyut uygun yönetilemezse çocukların ruh sıhhatini önemli seviyede sarsabilir.

Pekala, kararı çocuğa nasıl söylemeli ve süreci sağlıklı formda yönetebilmeniz için nasıl bir yaklaşım sergilemelisiniz?
Boşanma kararını söylerken en başta göz önüne almanız gereken bahis, çocuğunuzun/çocuklarınızın yaşı, öbür bir sözle gelişim periyoduna nazaran algılama kapasiteleridir. Öbür bir mevzu ise, eşler ortasındaki problemlerin daha evvel çocuğa ne formda yansıtılmış olduğudur. Şayet boşanmaya kararına gelinceye kadar yaşanan tüm problemlere çocuklar da şahit edilmişseniz, boşanma kararını uygun yaklaşımla söylemeniz yetmez, birebir vakitte yaşayabilecekleri ruhsal badireleri da dikkate almanız gerekir.

Çocukluktaki psikososyal ve zihinsel gelişim seviyeleri yaşa nazaran değişmektedir. Münasebetiyle boşanma hakkında konuşma haliniz, çocuğun bunu yanlışsız formda anlayacak yaşta olup olmadığına nazaran farklı olmalıdır. Bu manada çocuğun boşanma sürecine vereceği yansıların yaşa değişiklik göstereceğini göz önüne almalısınız. Örneğin; 3-6 yaş kümesi, yani “okul öncesi dönem” diye isimlendirdiğimiz yaştaki çocuklar boşanmanın ne demek olduğunu tam olarak kavrayamazlar. Boşanma, onlar için anne ya da babadan birinin hayatlarından gideceği, yani terk edilecekleri halinde yorumlayabilirler. Bu da onlar için son derece korkutucu ve ruhsal açıdan örseleyicidir. Bu yaştaki çocuklar boşanma kararından ötürü kendilerini hatalı görebilirler. Uyku ve iştah düzensizlikleri, parmak emme, tasa kaynaklı davranışlar, altını ıslatma, hırçınlaşma, daha çok anneye yapışma üzere birçok sorun baş gösterebilir. Araştırmalara nazaran okul öncesi periyotta boşanma sürecinden en çok etkilenen yaş devri 5-6’dır. Çünkü bu yaş aralığı, çocuğun kimlik oluşturmaya başlama ve karşı cinsle özdeşim kurma periyodudur.

Yaşları 7 – 8’den ergenliğe, yani 12 – 13 yaşa kadar olan çocuklar ise daha küçüklere nazaran boşanmanın manasını daha güzel kavrayabilirler. Hele 9 – 10 yaş ve sonrası için boşanmanın ne manaya geldiğini kavramada hiçbir meşakkat beklenmez. Lakin bu yaş kümesinin, anne – babanın “Biz boşanmaya/ayrılmaya karar verdik.” demelerini anlamaları ne yazık ki işi bitirmiyor; onlar için asıl zorluk bundan sonra başlıyor. İlkokul çağında ebeveynleri ayrılmış çocukların geleceğe dair dertlerinde önemli artış görülebiliyor. Bununla birlikte hayattan zevk alamama, daha az oyun oynama, unutkanlık, dikkat dağınıklığı, okul muvaffakiyetinde düşme, hüzünlü ruh hali üzere durumlar yaşanabilir. Ek olarak bu yaş kümesindeki çocuklarda ebeveyni suçlama, boşanmayı isteyen ebeveyne karşı öfke besleme, sorumluluklarını yerine getirmeme üzere meseleler gözlenmektedir.

Ergenlik periyodunda ise, çocuk aile ve arkadaşlarından uzaklaşabilir, kendini yalnızlaştırabilir veya arkadaş etrafıyla vakit geçirip konutla olan bağını asgarî düzeye düşürebilir. Bu da makus alışkanlıklar ve istismara uğrama açısından son derece riskli bir yönelme biçimidir. Ergen çocuk, boşanmanın tesiriyle kendini güçsüz, umutsuz hissedebilir, etrafına karşı öfkeli ve isyankâr davranışlar sergileyebilir. Bir öteki değerli nokta ise boşanma süreci sıhhatsiz geçen ergenlerin cinsel kimliklerinde bozulmalar yaşanabilmesi ve depresyona, kendine ziyan vermeye kadar gidebilen buhranlar yaşanabilmesidir.

Buraya kadar söz edilen problemlerin her boşanmada kesinlikle yaşanacağı manası çıkarılmamalıdır. Lakin tüm bu ihtimalleri göz önüne alarak süreci düzgün direktörün ne kadar hayati bir ehemmiyet taşıdığı anlaşılmalıdır. Örneğin, ebeveynlerin daima tartışma halinde olması ve çocuğun bu tartışma ortamına maruz bırakılmasının, çocuk açısından boşanma sürecini çok daha problemli duruma getirmekle kalmayıp üstte vurguladığımız tipten sorunların şiddetli biçimde yaşanmasına yol açacağı aşikârdır. Bu nedenle anlaşamayan çiftlerin evliliği kurtarma konusunda ellerinden gelen her şeyi yaptıktan sonra süreci boşanmaya getirmeleri halinde, bu problemin çocuklarının değil, kendi sorunları olduğunu bir an için bile zihinlerinden çıkarmamaları gerekir. Bu bağlamda çocuklarını kendi öfkelerine kurban etmemeleri, eşi cezalandırmak ismine onu yanlarına çekecek davranışlardan kaçınmaları, ekonomik gereksinimlerini giderme, onunla sistemli halde görüşme üzere hususlarda en ufak bir ihmalkârlık yapmamaları çocuğun ruh sıhhati açısından büyük kıymet taşıyor.

Boşanmanın hiçbir biçimde çocuğun beklentisinde olmadığı az durumlar olabilmektedir. Şayet çiftler kendi ortalarındaki problemleri çocuğa hiç yansıtmamaya ihtimam göstermişlerse bu durum oluşabilir. Bu türlü bir ailedeki çocuk, şok yaşayabilir ve bu karara inanamayarak ebeveynlerini bunu yapmaktan alıkoymaya çalışabilir. Bu tip ailelerin çocuklarını boşanma sürecine hazırlayacak birtakım adımlar planlamalarında fayda vardır.

Bu bilgiler ışığında boşanma kararını çocuklara açıklarken sergilenecek temel yaklaşım şu biçimde olabilir:

Öncelikle ebeveynler aldıkları boşanma kararını çocuğa birlikte açıklamalıdır. Bu açıklama, çocuğun yaş periyoduna nazaran anlayabileceği düzeyde olmalıdır. Çocuğa yalnızca evliliğin bittiği, anne ve babalık alakalarının bitmediği ve asla yalnız olmayacağı; onunla tertipli formda görüşüleceği, her tıp ihtiyacının tıpkı eskisi üzere karşılanacağı anlatılmalıdır. Bilhassa küçük yaşlarda ebeveynlerin birlikte yapacağı açıklamada inanç hissinin çocuğa aşılanması çok değerlidir. “…Artık annenle/babanla anlaşamadığımız için bir ortada yaşamayacağız, tıpkı bazen arkadaşların birbirleriyle anlaşamayıp bir arada oynamak istememesi gibi… Ancak senin annen ve baban olmaya devam edeceğiz…” biçiminde kurulan cümleler çocuktaki kayıp hissini azaltıcı tesir yapacaktır.. Çocuğun aklında soru işaretlerinin kalmaması kıymetlidir. Kelam gelişi kiminle yaşayacağı ve nedeni açıklanmalı, bu mevzuda kendisinin ne düşündüğüne kulak verilmelidir. Sürecin bundan sonra nasıl ilerleyeceği, çocuğun okulu, mahallesi, konutu ve odası değişecekse yeni nizamını en güzel halde nasıl oluşturabileceği üzere konular ayrıntılıca ele alınmalı, başındaki tüm soruları sormasına fırsat verilmeli, belirsizlikler mümkün olduğu kadar ortadan kaldırılmalıdır.

Boşanma sürecini düzgün yöneten eşler, boşanmanın yalnızca ve yalnızca kendi hayatlarıyla ilgili bir karar olduğunun farkındadırlar. Bu nedenle çocuklarına karşı taşıdıkları sorumluluk hislerini ihmal etmeyi akıllarından bile geçirmezler. Çocuklarını kendi hayal kırıklıklarından, eşe olan öfkelerinden uzak meblağlar. Aslında bu sürecin çocuk için de hiç kolay olmayacağını göz önüne alarak destekleyici davranmayı elden bırakmazlar. Anne ve babanın geri dönmesine yönelik olarak çocukta oluşabilecek doğal beklentiyi uygun yönetirler. Bunu birbirlerini suçlamadan net formda açıklarlar. Dönmekle ilgili ihtimal yoksa, tekrar bir ortaya gelmenin kelam konusu olmadığını net tabirlerle vurgulayarak bu beklentisiyle “vedalaşmasına” yardımcı olurlar fakat çocuğun gelecekle ilgili umudunu canlı meblağlar.

Bu çeşit bir yaklaşım, hem çiftlerin hem de çocuğun boşanma sürecini en az hasarla atlatmasına yardımcı olacaktır.

Bunlar da hoşunuza gidebilir...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir