Sağlık

Beslenme ve ruhsal sıhhatimiz

Beslenme ve ruhsal sıhhatimiz ortasında bir alaka olduğu artık yadsınamaz bir gerçek. Bununla ilgili dünyada birçok araştırmalar da yapılmakta. Bilhassa 2013 yılında kurulan Uluslar ortası Beslenme Psikiyatri Araştırmaları Derneği (ISNPR), ruhsal bozuklukların yalnızca ilaçlarla değil çeşitli beslenme tedavileriyle de önlenmeleri için çalışmalar yapmakta. Son 10 yılda yapılan araştırmalarda fizikî ve zihinsel sıhhatin bir bütün olduğu gösterilmiştir. Örneğin, sağlıklı ve istikrarlı beslenmeyen bireylere kıyasla, beslenmesinde tam tahıl, işlenmemiş et, zerzevat ve meyve üzere besinleri tüketen Avusturalya’lı bayanlarda bipolar bozukluk, depresyon yahut anksiyete tanısı daha az konulmuştur.

Beslenmede yetersizliğin anksiyete, depresyon, şizofreni, bipolar bozukluk, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu üzere hastalıkların oluşumunda rol aldığı yeniden birçok araştırmada gösterilmektedir. Bu da beslenme psikiyatrisinin oluşumunda rol oynamıştır. Beslenme psikiyatrisi besin ve besin desteklerinin kullanımını ruhsal hastalıkların tıbbi tedavisinin yanına entegre eden bir disiplindir. Bu da tedavinin daha faal bir halde muvaffakiyete ulaşmasını sağlamaktadır. Uluslar ortası Beslenme Psikiyatri Araştırmaları Derneği (ISNPR), son çalışmalarında Omega 3, B-12 vitamini, amino asitler, folik asit, D-vitamini, Çinko, Magnezyum, Demir ve probiyotikler üzere beynin sağlıklı çalışmasını sağlayan besin ögelerinin akıl sıhhati için de olumlu tesirleri olabileceğini bildirmektedirler. Tekrar yapılan çalışmalarda çinko, magnezyum, omega-3, B-vitaminleri ile D vitamini desteklerinin insanların ruh halini güzelleştirmelerine ve Alzheimer hastalarının zihinsel kapasitelerini geliştirmelerine yardımcı olabileceği gösterilmiştir.

Beyindeki serotonin sentezi besinlerde bulunan ve bir amino asit olan triptofan varlığına bağlıdır. Serotonin eksikliğinde depresyon belirtileri artabilmektedir. Protein bakımından güçlü karbonhidrattan yoksul bir diyet (dukan diyeti, protein diyetleri üzere diyetler) beyinde serotonin sentezini azaltırken, karbonhidrattan varlıklı proteinden yoksul bir diyet ise serotonin sentezini artırır. Yüksek karbonhidrat içerikli besinlerin tüketimi beyindeki serotonin düzeyini yükselterek kişinin ruh halini güzelleştirmektedir. Fakat diyette karbonhidratlar kolay şeker, hamur işi üzere besinlerden oluşmamalıdır. Karbonhidratlar daha fazla zerzevat, meyve ve tam tahıllı besinlerden oluşmalıdır. Yeni Zellanda’da genç erişkinlerde karbonhidrat tüketimini araştıran bir çalışmada, meyve-sebzelerin bol ölçüde tüketildiği bir diyet uygulayan iştirakçiler daha sakin, daha memnun ve enerjik hissettiklerini bildirilmişlerdir.

Magnezyum, birçok insan tarafından günlük beslenme ile yetersiz alınmaktadır. Depresyonlu bireylere magnezyum sitrat desteği verildiğinde bariz bir güzelleşme olduğu ve magnezyum sitrat desteğinin kesilmesi ile de güzelleşmenin durduğu bildirilmiştir. Magnezyum eksikliğinin oluşmaması için, badem, ceviz, fındık üzere kuru yemişler, nohut, fasulye, mercimek ve börülce üzere baklagiller, domates, kereviz, ıspanak, soğan ve marul üzere sebzeler, incir, üzüm, hurma, avokado ve muz üzere meyveler, buğday, yulaf, çavdar üzere tahıllar ve tüm tahıllı ekmekler, ay çekirdeği ve kabak çekirdeği üzere tohumlar diyette kâfi ölçüde tüketilmelidir.

Omega 3 yağ asitleri, merkezi hudut sistemi gelişimi ve işlevi için çok değerlidir. Yeniden yapılan çalışmalar eksikliğinin bilişsel gerilemeye, manaya kapasitesinde düşmeye ve düşük ruh haline sebep olduğunu göstermiştir. Omega 3 yağ asidi, yağlı balıklarda, ceviz, badem, keten tohumu ve yeşil yapraklı sebzelerde çokça bulunmaktadır.

Folik asitte anksiyete, unutkanlık, zihinsel yorgunluk durumlarında tesirli bir vitamindir. Marul, ıspanak, kuşkonmaz, şalgam, maydonoz, lahana, brokoli, portakal, karnabahar, pancar, mercimek üzere besinler diyette kesinlikle olmalıdır. Bilhassa yaşlı erişkinlerde düşük folik asit ve B-12 vitamini seviyesi ile depresyon ortasında bir alaka olduğu çeşitli araştırmalarda gösterilmiştir.

D vitamini de insanların ruh halini güzelleştirmede, tasa ve depresyonlarını hafifletmede büyük ehemmiyete sahiptir. Eksikliğinde kesinlikle hekim denetiminde destek alınmalıdır. Zira bedende fazlası toksik tesir yaratır.

Son olarak bu besinlerin ve desteklerinin yanında bilhassa şahısların ruhsal durumlarında ve hastalıklarında büyük tesiri olan probiyotiklerden de bahsetmeden geçmemek gerekir. Sindirim sistemi için yararlı canlı bakteriler olan probiyotiklerin zihinsel sıhhatin iyileştirilmesindeki rolü araştırılmış, günlük olarak alınan probiyotik desteği ile depresyon ve anksiyete seviyesindeki azalmanın kayda kıymet bir seviyede olduğu saptanmıştır.

Görüldüğü üzere kâfi ve istikrarlı beslenme ruhsal sıhhatimiz ile direkt orantılıdır. Yani beynimiz beslenmemize bağlı olarak çalışır. Sonuç olarak istikrarlı beslenme psikiyatride çok büyük bir değer taşımaktadır.

SIHHATLE KALIN……

Bunlar da hoşunuza gidebilir...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir