Sağlık

Bağın mukadderatını yazmak

Canlı olan her şeyin bir ömrü vardır. Bir şeyin ya da bir olgunun ömründen kelam ediyorsak ekseriyetle bir döngüyü işaret ediyoruz demektir. Rastgele bir döngü, bir müdahale yapılmaz ise başlangıç noktasına döner. Eşler ortasındaki ilgi de şayet kendi haline bırakılırsa kendi döngüsünde biter ya da form değiştirir. Evlilikle sonuçlanan bağların döngüsünü birçok kişi tanımlamıştır. Örneğin Sosyolog Reuben Hill daha çok eşlerin çocuk sahibi olma ve çocukların hangi evrede olduklarını dikkate alarak aile ömür döngüsünü 9 basamakta tanımlamıştır: Kuruluş, yeni anne babalar, okul öncesi, okul çağı ailesi, ergen çocuklu aile, genç yetişkinli aile, yerleştirme yeri olarak aile, ana-babalık sonrası aile, yaşlılık ailesi. Carter ve Mc Goldrick, E.G Duvall, Sorokin, Zimmerman ve Galphin, Kirkpatrick, Cowles ve Tough … Hill’in görüşüne yakın olarak aile ömür döngülerini tanımlayan bireylerdir.

Biz bu yazıda bilhassa bağın romantik döngüsünden kelam edeceğiz. Çoklukla bir bağ romantizmle başlar, gerçeklerle karşılaşılır, bu gerçeklere reaksiyonlar başlar, yansılara taraflar karşı duruşlarını gösterirler, sonra birbirini suçlamalarla devam eder. Bu kademede iki şey olur: birincisi bağlantıyı bitirirler ikincisi bağlantılarını yine yapılandırma yolunu seçerler. Birçok çiftin bağlantısı üstteki döngüde gerçekleşir. Öteki bir söz ile her münasebet kendi haline bırakılırsa klasik ilgi bahtını yaşar. Bağlantınızın yazgısını yazmak sizin elinizdedir.

Nasıl mı? İnsan olacakları bilirse önlem alabilir. Örneğin Ankara’dan İstanbul’a gitmek istiyorsunuz ve Bolu’da yol çalışması var. Bu yüzden eski yoldan gitmek zorundasınız. Biliyorsunuz ki eski yol daha uzun sürüyor. Muhakkak bir saatte İstanbul’da olma zorunluluğunuz varsa bunu hesap ederek yola çıkarsınız ve vaktinde zorlanmadan varmak istediğiniz yere gidebilirsiniz. Bilgi sizi güçlü kılar.

Bu örnekten de anlaşılacağı üzere, klasik bir alakanın sürecini öncelikle eşler olarak öğrenmelisiniz. Üstte açıklandığı üzere bağlantılar evvel romantizmle başlar. Bu devirde kararlara büsbütün hisler hakimdir. Aşk ve bağlılık hormonu olarak bilinen oksitosin tavan yapmıştır. Bir şair romantizmi ile sevdiğiniz için dağları delme gücünü kendinizde hissedersiniz. Bu periyotta verilen kararların “aklı” yoktur. Daha sonra sizi rahatsız edecek birçok mevzuyu görmezden gelirsiniz. Bilhassa daha evvelki alakalarda yokluğunu hissettiğiniz ya da rahatsız olduğunuz özellikleri gördükçe sizde hayranlık uyandıracağı için rahatsızlık verecek olan özellikleri görseniz bile umurunuzda olmaz.

Romantik ilginin ikinci kademesi, gerçeklerle müsabakadır. Aşkın verdiği “körlük” azaldıkça hislerinize, niyetlerinize, değerlerinize ve kişilik yapınıza uygun olmayan davranışları görmeye başlarsınız lakin bu etapta da bu durum sizi rahatsız etmez. Kuşkularla birlikte rahatsızlık veren özelliklerin içinizde değişmesine dair büyük umutlar beslersiniz. Kimilerinde kendinizden kuşku edersiniz. “Yok canım o kadar da olamaz” dersiniz. Kuşkularınızı test etmeye, arkadaşlarınızla paylaşmaya ve bunları netleştirmeye çalışırsınız. Bu devirde rastgele bir karar almak son derece yanlıştır. Alakayı bitirme reaksiyonu verirseniz bu çok erken verilmiş bir karar olacaktır. Sizi bu karara getiren olaylar yalnızca mevcut ilişkinizdeki sorunlar değil, daha evvelki bağlantılarınızda yaşadığınız sorunları tahlilsiz olarak tanımlamanızdır.

Bu basamaktan sonra eşinizde sizi rahatsız eden davranışları nazik bir biçimde lisana getirmeye başlarsınız. Karşıdaki insanın kişilik yapışana bağlı olarak üç çeşitte davranış çıkabilir: dinleme, itiraz etme, üstüne almama. Elbette umut edilen dinleme ve sizi manaya davranışını gösterme olmalıdır. Ekseriyetle bu davranışı gösteren çift sayısına epey az rastlanmaktadır.

Bundan sonra bağın şiddetlendiği, hengamelerin arttığı evreye gelinir. Bu etapta siz rahatsızlıklarınızı bildirirsiniz çabucak karşılığında sizin verdiğiniz rahatsızlıklar size bildirilir. Karşı suçlamalar ve tartışma mevzularını karşı tarafın üzerinden yürütme uğraşları çokça sergilenir. Başlangıçtaki oksitosin hormonu ile birlikte memnunluk hormonu olarak bilinen serotonin yerlerde sürünmektedir. Kimi deva arayışları başlar, tahlil bulunamayan her deva arayışı “artık bu bağlantı gitmeyecek” fikrini beslemeye başlar. Bağların birden fazla bu kademede bitirilir. Tarafların geçmiş tecrübeleri, kişilik özellikleri, toplumsal etrafları ve zorunlulukları bağın düzelmesi için gösterilecek uğraşın yoğunluğunu belirler.

Şayet alaka bitirilmemişse, alakanın yine yapılandırılması gerekmektedir. Alakanın yine yapılanmasının başlangıç kademesi kırgınlıklar ve küskünlüklerle başlar. Yine yapılanmada bir uzman dayanağı alınmıyorsa çiftler kendi deneyimlerine nazaran yollar denerler. Bazen süreksiz tahliller bulurlar. Örneğin bir tarafın kendisini geri çekmesi ve karşısındakine ahenk sağlaması olur ki bu aslında sorunu ötelemek olur. Bazen yeni kurallar koyarlar ve hayatlarından kimi şeyleri çıkartırlar. Ya da her iki çift de kendisini geri çeker ve tatsız tuzsuz bir ilgi modeli geliştirirler. Bu durum ekseriyetle çiftleri memnunlukları daha sonra diğer şeylerde ve bireylerde arama davranışına itecektir.

Sağlıklı bir yine yapılandırma için eşlerin tüm meselelerini rahatça konuşabilecekleri, kendilerini özgürce söz edebilecekleri ve yargılanmadan dinlenebilecekleri bir atmosfer oluşturmak gerekir. Öteki bir söz ile tarafların gerçek bir demokratik tavır geliştirmeleri gerekir. Bu basamakta profesyonel yardım alakanın ömrünü uzatacaktır.

Pekala bu kadar güçlü süreçler var ise bağımızın bahtını nasıl yazacağız? Üstte anlatılan etapları ve özellikleri bilirseniz, tanımlanan her basamakta sorunun farkına varıp öbür kademeleri yaşamadan en son etap olan “demokratik tavır geliştirme” basamağına geçebilirsiniz. Böylelikle münasebetinizi demokratik bir yere oturtabilirsiniz. Bir tarafın yalnızca kendi varlığını yaşadığı değil iki tarafın kendi varoluşlarını yaşayabilecekleri bir ilgi oluşturulabilir. Şayet bu bilgi ve bilince sahip değilseniz münasebetiniz genel bağ sürecini yaşar ki biz bunu “ilişkiniz mukadderatını yaşar” diye isimlendiriyoruz.

Sonuç olarak, bağlantınızın bahtını kendiniz yazmanız için yapacaklarınız; münasebet sürecini bilmek, kendinizin ve eşinizin davranışlarını tarafsız olarak gözlemleyebilmek ve sorun çıktığında demokratik bir atmosferde problemlerinizi konuşup tahlil bulma marifetinizi geliştirmektir. Münasebet sürecinde maksat sorun çıkarmamak değil çıkan meseleleri konuşabilmek ve çözebilmek olmalıdır.

İlginizin mukadderatını yazma mahareti kazanmanız dileğiyle..

Bunlar da hoşunuza gidebilir...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir