Sağlık

Bağımlılıkta değişim ve değişimin evreleri

Alkol ve husus bağımlılığının süreç içerisinde gelişen kronik bir beyin hastalığı olduğunu daha evvelki yazılarımda vurgulamıştım. Bu yazımda ise bağımlılık sürecinin daha âlâ anlaşılabilmesi için sizlere Prochaska ve Di Clemente’nin öne sürdüğü bağımlılık döngüsü modeli ve bağımlılığın değişim evrelerinden bahsetmek istiyorum.

Aşağıda bağımlılık döngüsü modelinde yer alan evreler ve bu evrelerin açıklamaları yer almaktadır.

a)Farkındalık Öncesi Periyot:

Kişi bu evrede alkol ve unsur kullanımının yol açtığı olumsuz tesirlerin farkında değildir. Kullandığı hususun kendisine ziyan vermediğine, çok önemli ölçülerde kullanmadığına ve maddeyi istediği vakit bırakabileceğine inanır. Kişi bu evrede şimdi değişmeye hazır değildir.

Bu evredeki bir hastanın lisanından: Ben zati yüksek ölçülerde kullanmıyorum. Onlar üzere içmiyorum. Bırakmam yahut azaltmam gerekmiyor.

b)Farkındalık Devri:

Kişi bu evrede artık unsur kullanımından ötürü sıhhatinin ve ömrünün olumsuz istikamette etkilendiğini fark etmeye başlamıştır. Lakin şimdi bırakmayı düşünmüyordur.

Bu evredeki bir hastanın lisanından: Biliyorum sıhhate ziyanlı. Fakat şu an bırakmayı düşünmüyorum.

c) Hazırlık Devri:

Unsur kullanımının ziyanlarını fark eden kişi bu evrede maddeyi bırakmaya karar vermiştir. Lakin zihninde bırakma niyetleri dönse de hastalığın tuzakları sebebiyle harekete geçmekte zorlanmaktadır. Bu evre isminden da anlaşılacağı üzere aksiyona geçmeden evvelki hazırlık periyodudur.

Bu evredeki bir hastanın lisanından: Bu mereti bırakmam gerekiyor. Aslında yaza evleniyorum. Evlendikten sonra bırakacağım.

d) Harekete Geçme Devri:

Bu evrede kişi artık aksiyona geçmiş ve unsur kullanımını bırakmıştır. Lakin yine başlama riski her vakit için vardır.

Bu evredeki bir hastanın lisanından: Bıraktım. Artık bir daha başlamam.

e) Sürdürme Devri :

Kişi bu evrede bırakmış olduğu maddeyi artık kullanmıyordur. Tekrar başlamamak için de efor göstermektedir. Bu efor devam ettiği ve kullanmadığı sürece de sürdürme evresinde kalacaktır. Lakin yine unsur kullanırsa hastalığın nüks etmesi kaçınılmazdır.

Bu evredeki bir hastanın lisanından: 4 aydır içmiyorum. Vakit zaman kullandığım günler aklıma geliyor ve zorlanıyorum. Lakin kazanımlarım epeyce fazla.

f) Tekrar Başlama Devri:

Bu evrede kişi sürdürme devrinde kalamayıp yine unsur kullanmaya başlamıştır.

Bu evredeki bir hastanın lisanından: Yine başladım. Zati içsem de içmesem de öleceğim.

Üstte açıklamaya çalıştığım evrelerden de anlaşılacağı üzere bağımlılık birden başlayıp birden biten bir hastalık değildir. Hastada değişim basamak etap ve vakit içerisinde gerçekleşir. Bu değişim sürecinde bağımlılık tedavisinin temel hedeflerinden biri ise: Hastayı sürdürme evresine taşıyıp ömrünü o evrede devam ettirmesini sağlamaktır.

Bunun için de hastanın hangi evrede olduğunun ve gereksinimlerinin hakikat formda tespit edildiği profesyonel bir bağımlılık tedavisi ve danışmanlığının değeri büyüktür.

Bunlar da hoşunuza gidebilir...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir