Sağlık

Aşkın dansı : his odaklı çift terapisi

Son on yıl içerisinde, evlilik terapisi alanında bir patlama yaşandığı söylenebilir. Araştırmalarda, terapide en sık karşılaşılan sorunun, bireylerin partnerleri ile tatmin edici yakınlıkta bir ilgi kuramamaları olduğu belirtilmiştir. Bu mevzulara müdahaleler için talebin artması ile birlikte, şahısların yakın ilgilerini olumlu istikamette etkileyecek düzgün tanımlanmış yaklaşımlar ve stratejiler denenmiş ve geliştirilmiştir.

DOÇT, Alakalarda duygusal yaşantıların gücüne ve bu gücün yakın bağları tekrar inşa etmekte nasıl kullanılacağına odaklanmaktadır. Terapinin maksadı, bu türlü bir bağın sağlamlığını belirleyen erişebilirliği ve hassaslığı artırmaktır. Bu, kendiliğin yeni çehrelerinin bağa dahil edilmesi ve bağdaki pozisyonların daha esnek ve uyumlu hale getirilmesi ile sağlanır. Dr.Susan Johnson, His Odaklı Terapiyi çiftlerle kullanmaya başlayan birinci kişidir, yaklaşımında bağlanma teorisi de değerli bir yer tutmaktadır.

His odaklı terapi (EFT) isminden, bu yaklaşımda bilişin ve davranışın kıymetsiz olduğu manası çıkarılmamalıdır. Basitçe kastedilen, hissin yaşantılanması ve söz edilmesinin çiftlerin ilgilerini yaplandırma ve değiştirme süreçlerinin merkezinde değerlendirildiğidir.

HİS ODAKLI ÇİFT TERAPİSİ NEREDE KULLANILMAZ?

His odaklı terapi (EFT), her sıkıntıya deva bir mucizevi ilaç olarak değil, uygulama alanımıza çeşitli müdahale paketleri ile katkıda bulunan bir terapi olarak geliştirilmiştir. Bu müdahaleler, öbür tüm müdahalelerde olduğu üzere danışanın kısa ve uzun vadeli emellerine, rahatsızlık seviyesine, var olan soruna ve sürece tarzına uygun olmalıdır.Başarılı olabilmesi 3 başlık denetim edilmelidir. Aşağıdaki durumlar varsa muvaffakiyet bahtı düşüktür.

Taciz : Süregelen Duygusal/Fiziksel Taciz

Bağımlılık : Süregelen Her Tıp

Aldatma : Öbür Biriyle Süregelen Duygusal, Fizikî ya da Cinsel Alaka

Evlilik terapisi uygulamak, iki kişi ortasındaki duygusal konuşmalara karşı artmış bir hassasiyet gerektirir. Terapiye gelen çiftler ekseriyetle acı içindedir. Hisleri ve gereksinimleri anlaşılmamakta, istekleri karşılanmamaktadır. Partnerlerinin kendilerini önemsemediğini hissederler. Partnerlerin bu acılarına ulaşmalarına yardım eden ve bağlantı kurmalarına yardımcı olan bir terapi, münasebetin kalitesinde bariz bir fark yaratacaktır.

HİSLERİN KATEGORİLENDİRMESİ

Terapötik değişikliğin yaratılması sürecinde his ile çalışırken, duygusal dışa vurumları sınıflara ayrıştırmak yararlı olacaktır. Hisler 2 kategoride incelenebilir: ” birincil duygular” ve “ikincil duygular” olarak iki kategoridir.

Bize sorun çözmede yardımcı olarak adaptif biyolojik bilgiyi sadece birincil hisler taşır. İkincilduygusal yansılar sıklıkla savunmacı baş etme stratejileri formundadır, değişimi sağlama maksadına ziyan verirler, hatta dışa vurumları çoklukla sorun yaratıcıdır.

İKİNCİL HİSLER

Davranışçı ekolün ve kognitif davranışçı ekolün temsilcileri sıklıkla bu ikincil yanıtların terapide by pass edilmesi ya da atlanması gereken hisler olduğunu savunurlar. Bu ikincil yansılar çoğunlukla şuur seviyesindedir ve bu hislerin yoğunluğunu azaltmak sıklıkla çift terapisi için bir motivasyondur. Örneğin, bir kişinin eşine karşı öfkesi yada kırıcılığı yardım istemesi için bir neden olabilir. Kin, öfke ve kıskançlık üzere potansiyel tehlikeli his türevleri de bu ikincil kategoriye aittir.

Terapi de ikincil yansılara ulaşmak ya da onları körüklemek arzulanan bir şey değildir, epey ziyan verici olabilir. Fakat ikincil hisler, altta yatan fikir ve hisleri keşfetmek için kıymetli bir ipucudur. Bu nedenle terapist ikincil reaksiyonlar ile birincil biyolojik adaptif duygusal karşılıkların ayrımını düzgün yapmalıdır. Bu bir klinik kıymetlendirme sorunudur; örneğin öfke şiddet görmüş olmaya karşı gelişen birincil affektif bir karşılık da olabilir, altta yatan endişe ya da incinmişliğe karşı ikincil bir reaksiyon de olabilir. Örneğin; kocasına hudutlu formda ‘’yanıt vermediğinde beni sinirlendiriyorsun” diyen bir bayan, sonlu bir halde “Bana kim olacağımı ve işimi nasıl yapacağımı söyleme!’’ diyen başka bir bayandan çok daha tabir ediyor olabilir. Birinci durumda bayan incinmiş ve reddedilmiş hissetmektedir ve kızgınlığı altta yatan adaptif keder hissi ve temas muhtaçlığını maskelemektedir.

ALTTA YATAN DUYGUYA ULAŞMAK

Birincil hisler, ikincil tepkisel hislerin tersine, kişi terapiye geldiğinde tam farkındalık seviyesinde değildirler. Hatta kabul edilmemiş, inkâr edilmiş ya da dikkate alınmamışlardır. O denli gözükmekte ki bu hislerle tanışmak ve irtibata geçmek terapötik değişikliğe yardımcı olmaktadır. Bir bayanın eşine uzaklığının altında yatan yalnızlık ya da endişe hislerini tam manasıyla yaşantılayabilmesi yahut bir erkeğin hissettiği acıyı suçlamalarda bulunmadan yaşantılayabilmesi, bu çiftin gerçek yakın bir irtibata geçmesini sağlayacaktır.

Örneğin, bir bayanın çenesindeki kasılmaya, karnındaki gerginliğe ve içe kapanma isteğine dikkat etmeye başlaması onun etrafa aralı duruşunu kırmaya yardımcı olacak; dehşetlerini ve kendini muhafaza gereksinimini fark etmesini sağlayacaktır.

NE HEDEFLENİR ?

DOÇT ’nin emeli, sıkıntılı etkileşimsel ve duygusal alanın değiştirilmesi ve böylelikle bireylerin ve etkileşimlerin daha fonksiyonel alakalarla sonuçlanacak biçimde tekrar düzenlenmesi olarak tanımlanabilir. DOÇT ’nin ana emellerinden biri duygusal bağın yine yapılandırılması böylelikle de partnerler ortasında durmaksızın kendini yenileyen bir ben-sen alakasının teşvik edilmesidir.

Örneğin; çocuklar ile ilgili problemleri da bulunan bir çift alındığında, terapinin birinci basamağı ebeveynler ve çocuk ortasındaki üçgeni kırmak ve ebeveynler ortası bir irtibatı sağlamak, böylelikle birbirleriyle yeni bir halde konuşmalarını ve birbirlerini yeni bir biçimde dinlemelerini mümkün kılmaktır. Böylelikle çift terapisine başlanmış olur, zira çift terapisinin hedefi duygusal bağı yine yapılandırmak, ulaşılabilirliği ve cevap alınabilirliği artırmaktır.

Bunun için DOÇT, çift ortasındaki problemli bağlantı döngüsünü 9 basamakta çalışır;

HİS ODAKLI ÇİFT TERAPİSİNİN 9 BASAMAĞI

Çift tarafından getirilen bahislerin detaylandırılması ve bu mevzuların ayrışma-bağlanma ve bağımlılık-bağımsızlık alanlarındaki temel çatışmaları ne halde dışavurduğunu pahalandırmak

Negatif etkileşim döngüsünü saptama

Etkileşimsel pozisyonların altında yatan kabul görmemiş hislere ulaşmak

Problem(ler)i altta yatan hisler ışığında yine tanımlamak

Kendiliğin kabul görmemiş taraflarının ve gereksinimlerinin ortaya çıkarılmasını teşvik etmek

Partnerin yaşantılarının başka partner tarafından kabul edilmesini teşvik etmek

Etkileşimi yine yapılandırmak için gereksinim ve isteklerin dışa vurumlarını kolaylaştırmak

Yeni tahlillerin ortaya çıkmasınısağlamak

Yeni pozisyonları sağlamlaştırmak

SONSÖZ

Birbirinden farklı bağ yaklaşımları, değişim süreci için birbirinden farklı odak noktalarına sahiptir. Etkileşim örüntüleri ya içsel bakış açısıyla incelenir, anlamlarınıdeğiştirmek için yine çerçevelendirilir, kurallar ve müspet denetim teknikleri kullanılarak yapılandırılır. Ya da DOÇT’nde olduğu üzere, altta yatan duygusal durumların düzenlenmesiyle tekrar yapılandırılır.Etkileşimin altta yatan hislerin ışığında yine tanımlanması partnerlerin şu anki duygusal durumlarını ve yaşantı örgütlenmelerini de tesirler, onları birbirine daha açık ve hassas hale getirir. DOÇT ‘nde kendiliğin ve partnerin yeni istikametleri farkındalığa getirilir, göz önüne serilir ve duygusal bağın yine yapılandırılması için çiftin etkileşimiyle bütünleştirilir.

Sevgiyle Kalın..

Bunlar da hoşunuza gidebilir...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir