Sağlık

20-30 yaşları ortası devrin temel gereksinimi “psikolojik olgunlaşma”

Gelişim psikolojisi, psikolojinin değerli alt kollarından biridir. İnsanın hayatı boyunca yaşadığı değişimler, kişilerarası farklılıklar ve yaş devirlerinin özellikleri ile ilgilenir. Gelişim psikolojisinin öğretilerine nazaran “genç yetişkinlik dönemi” kişinin hayatında bir dönüm noktası niteliği taşır.

Yaklaşık olarak 20-30 yaşları ortasını kapsayan bu hayat döneminde kişi, ergenlik ve yetişkinlik ortasında bir geçiş devrindedir. Bu geçiş devrinde, değerli ömür kararları vermeye çalışır, ergenliğe nazaran ömrü ile ilgili daha fazla sorumluluk hisseder ve daha kararlı özellikler gösterir. Buna rağmen hala yetişkinliğin normatif özelliklerine erişememiştir.

Gelişim kuramlarının pek birçoklarına nazaran; genç yetişkinliğin tamamlanması “olgunluğun” sağlanması ile birlikte gerçekleşir. Bu olgunlaşmanın sağlanıp sağlanmadığı neye nazaran belirlenir? Olgunlaşmanın standartları var mıdır? “Olgun yetişkin” i tanımlayabilmek için bilim insanları, öncülüklerini ettikleri psikoloji kuramları çerçevesinde farklı standartlar belirlemişlerdir.

Genç Yetişkinlik Periyodunda Olgunlaşmanın Karakteristik Özellikleri Nelerdir?

1) Kimliğin Kararlılık Kazanması: Ergen, soyut düşünebilme kabiliyeti sayesinde varsayımlar yürütebilir ve soyut kavramları algılayabilir. Tüm bu soyut süreçler onun “Ben kimim?” sorusuna karşılık vermesine ve soyut bir kimlik algısı geliştirmesine sebep olur. Ergenlik devrinde kişinin geliştirdiği kimlik algısı onun toplumsal, toplumsal, siyasal ve cinsel açıdan kim olduğu ile ilgilidir. Kişi genç yetişkinlik periyoduna geldiğinde ise artık yalnızca kimlik hissini geliştirmiş olması değil, bu kimlik hissinin süreklilik, bütünlük ve kararlılık kazanması olgunlaşmanın temelidir. White, kimliğin süreklilik kazanabilmesini genç yetişkinin toplumsal rolleri benimsemiş olmasına bağlamaktadır. Bu roller; meslek sahibi olma, ailede eş rolü, ebeveyn rolü üzere sürekliliği olan roller olduğundan kişinin de o soyut kimlik hissini derinleştirir ve süreklilik kazandırır.

2) Kişilerarası Bağlantılarda Esnekliğin Sağlanması: Olgunlaşmış bir genç yetişkin, gelişmiş ve kararlı bir kimlik hissine sahiptir. Kendisini âlâ tanır ve bu sayede karşısındakine kendi beklentilerini en az seviyede yansıtarak onu keşfetmeye çalışır. Alaka içinde olduğu bireye karşı esnek bir tavır gösterir. Onu kendi beklentileri istikametinde şekillendirmeye çalışmaz. Herkesin tek ve biricik olduğu özelliğine uyumludur. Bu nedenle karşısındaki kişinin kendine has özelliklerine karşı hassastır ve onun sayesinde kendisini daha düzgün tanır.

3) Derin İlgiler Kurulması: Genç yetişkinlik periyodunda, kişinin salt yarar elde etme maksadı gütmediği sevgi temelli ilgiler ehemmiyet kazanır. Bu açıdan olgunlaşmanın kriteri, kişinin kendine yönelik duyduğu duygusal güvenlik doğrultusunda başkalarıyla de yakın ve sıcak ilgiler kurabilmesi, ilişkisel bağlarını sağlamlaştırmasıdır.

4) Soyut Ahlak İdeolojisi Gelişimi: Kişinin iradesiyle gerçekleştirdiği aksiyonlar ve bu aksiyonların dayandığı sorumluluk, fazilet, özgürlük, vicdan üzere kavramlar onun soyut ahlak ideolojisini oluşturur. Olgunlaşmanın gerçekleşebilmesi için, kişinin davranışlarının ve geliştirdiği soyut ahlak ideolojisinin ahengi temeldir.

5) Hassaslık: Bireyin karşılaştığı toplumsal durumlara karşı hassaslık kazanmasını ve egosantrik yapısından uzaklaşmasını içerir. Oburlarının hislerini manaya, empati kurabilme, gereksinim olduğunda yardım etmenin sorumluluğunu hissetme, toplumsal olaylara karşı hassaslık genç yetişkinlik periyodunda olgunlaşmanın tesiri ile gelişebilir.

İşte psikoloji bilimine çok kıymetli katkıları olan duayen teorisyenlerin “olgunluk” hakkındaki kanıları:

Yetişkin Olgunluğunun Standartları
Freud, Psikanalitik Kuram: Dürtülerin yüceltilmiş anlatımı
Erikson, Psikososyal Gelişim Kuramı: Güçlü ego ve yakınlık kurma yetisi
Allport, Personalistik Kuram: Benlik hissinin genişlemesi ve bütünleşmiş bir hayat ideolojisi
Skinner, Öğrenme Kuramı: Reaksiyonun ansksiyeteden kurtulmuş hiyerarşisi
Rogers, Benlik Kuramı: Kendini kabul etme, iç kıymetlendirme odağı
Maslow, İnsancıl Kuram: Kendini tamamlama, en yüksek kıymetlere bağlanmış ömür
Heidegger, Varoluşçu Kuram: Otantik Varoluş

Kaynak: Human Development, 1976

Bunlar da hoşunuza gidebilir...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir